Botsende poollichten veroorzaken uitbarstingen van licht

AMSTERDAM - Een netwerk van camera's rond het noordpoolgebied en vijf NASA-satellieten hebben een opmerkelijk ontdekking gedaan over het zogeheten poollicht.

© NU.nl/Allesoversterrenkunde.nl

Soms blijken de enorme 'gordijnen' van dit lichtverschijnsel met elkaar in botsing te komen, waardoor een spectaculaire uitbarsting van licht ontstaat. Poollicht, op het noordelijk halfrond noorderlicht genoemd, ontstaat doordat snelle, geladen deeltjes uit de ruimte via het magnetische veld van de aarde onze atmosfeer in worden geleid.

De energie van de deeltjes wordt door botsingen overgedragen op zuurstof- en stikstofatomen op 80 tot 1000 kilometer hoogte, die de opgenomen energie op hun beurt weer als licht uitstralen.

Als het poollicht zich voordoet, is vanuit noordelijk gelegen gebieden een lichtgloed aan de nachthemel te zien, die vaak bewegende bogen, stralenbundels en gordijnachtige structuren vertoont. Een waarnemer op aarde ziet echter maar een klein stukje van het complete lichtverschijnsel.

Grootschalig

Hierdoor zijn de nu ontdekte botsingen tussen poollichtstructuren niet eerder opgevallen: hun optreden is dermate grootschalig dat er een duizenden kilometers groot netwerk van gevoelige camera's voor nodig is om het vast te leggen.

Volgens de onderzoekers ontstaan de waargenomen uitbarstingen door verstoringen in de zogeheten plasmastaart van de aarde - een miljoenen kilometers lange stroom van geladen deeltjes aan de nachtzijde van de aarde.

Hetzelfde magnetische veld dat deze 'staart' bijeenhoudt, staat ook in verbinding met de poolgebieden van de aarde.