GENEVE - Na tientallen jaren plannen, ontwerpen en bouwen is het woensdag eindelijk zover: de grootste deeltjesversneller ter wereld wordt in gebruik genomen.

Met de Large Hadron Collider (LHC) willen wetenschappers inzicht krijgen in het heelal een fractie na de oerknal, 14 miljard jaar geleden.

De LHC is een 27 kilometer lange ring die ongeveer honderd meter onder de grond ligt, op de grens van Frankrijk en Zwitserland. De bouw begon aan het begin van de jaren tachtig en heeft meer dan 6 miljard euro gekost.

Elementen

In de versneller worden protonen, een van de bouwstenen van atomen, met de snelheid van het licht op elkaar afgevuurd. Als de deeltjes botsen komen allerlei elementen vrij die ook vrijkwamen toen het heelal ontstond.

De wetenschappers hopen dat hier veel stoffen tussen zitten waarvan het bestaan wel vermoed wordt, maar nog niet aangetoond is.

Aardbevingen

Critici zijn echter bang voor de gevolgen van de experimenten. De protonenbotsingen zouden kleine zwarte gaten kunnen creëren, die verwoestende aardbevingen en overstromingen zouden kunnen opwekken.

Een Duitse scheikundige probeerde tevergeefs om via het Europees Hof voor de Rechten van de Mens de tests te laten verbieden. Sommige wetenschappers werden zelfs met de dood bedreigd.

Test

Voorlopig is het echter nog niet zover. Woensdag wordt voor de eerste keer een proton door de buis geleid. Als die test succesvol verloopt, wordt een proton langs de andere kant door de buis geleid.

Als ook dat goed gaat staat niets de deeltjesversneller nog in de weg. Aan het eind van dit jaar wordt dan vermoedelijk voor het eerst de oerknal nagemaakt.