AMSTERDAM - Onderzoekers van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam en de Universiteit van Keulen hebben nieuwe genmutaties gevonden die aan de basis staan van de zeldzame hersenaandoening, die in Nederland bekend is als de Volendamse ziekte.

Foto:  ANP

De ontdekking maakt een vroegere diagnose van de aandoening mogelijk. De wetenschappers hebben hun onderzoeksresultaten maandag gepubliceerd in het tijdschrift Nature Genetics.

In Volendam komt aandoening van de kleine hersenen, die in de wetenschap wordt aangeduid met pontocerebellaire hypoplasie type 2 bovengemiddeld vaak voor.

Speuren

Via onderzoek in het Noord-Hollandse visserdorp is geprobeerd de oorzaak te achterhalen van de erfelijke ziekte. "Na ruim tien jaar speuren hebben we beet", zegt onderzoeksleider Frank Baas van de AMC-afdeling Neurogenetica.

"Samen met het Cologne Center for Genomics hebben we het DNA geanalyseerd van bijna zestig patiënten met pontocerebellaire hypoplasie, voornamelijk afkomstig uit Europa." In hun erfelijk materiaal hebben de onderzoekers bepaalde genetische veranderingen gevonden.

Vlokkentest

Volgens de moleculair geneticus maakt de nu gepubliceerde vondst een vroegere diagnose mogelijk. "Dit kan bijvoorbeeld via een vlokkentest, waardoor ouders tijdig voor een abortus kunnen kiezen", aldus Baas. "Bovendien kunnen we nu screenen of mensen drager zijn van de aandoening."

Volendam is van oudsher een besloten gemeenschap, waar relatief weinig gehuwd wordt met families van buiten. "Wat dat betreft bracht onze studie nog bijzondere historische informatie boven water", zegt Baas.

"De genetische afwijkingen die we aantroffen bij patiënten blijken identiek aan die van de meeste Europese patiënten met de aandoening. Zij hebben hoogstwaarschijnlijk één en dezelfde voorouder. Wij denken dat die ergens vóór 1700 geleefd moet hebben. De genetische afwijking is namelijk al zeker tien tot twaalf generaties oud."