LEIDEN - Het is Leidse sterrenkundigen als eersten in de wereld gelukt om vanaf de aarde de dampkring van de bekendste exoplaneet (HD209458b) waar te nemen. Exoplaneten zijn planeten buiten ons zonnestelsel.

Foto:  ANP

De primeur wordt deze week gepresenteerd op een internationaal symposium aan de Universiteit van Harvard. De Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA) heeft dit dinsdag bekendgemaakt.

De ontdekking is gedaan met de Japanse Subaru-telescoop op het eiland Hawaii. Het levert volgens sterrenkundigen belangrijke nieuwe mogelijkheden om met de grootste telescopen op aarde exoplaneten te onderzoeken.

De onderzoeksgroep aan de Sterrewacht Leiden is al een tijdje bezig met de ontwikkeling van nieuwe waarneemmethodes.

Toevallig

De groep maakt daarbij gebruik van het feit dat sommige exoplaneten, gezien vanaf de aarde toevallig voor hun ster langs bewegen en daarbij een gedeelte van het sterlicht verduisteren.

"Een eerdere meting van dit effect is gedaan met de Hubble Ruimtetelescoop", licht onderzoeker Ignas Snellen toe. "Maar het werd voor onmogelijk gehouden dat dit ook vanaf de grond zou kunnen, omdat we hier te maken hebben met een storend effect van onze eigen dampkring. Dit is nu wel gelukt en dat schept vele nieuwe mogelijkheden."

Ozon

Uiteindelijk willen de sterrenkundigen atmosferen van exoplaneten die qua grootte lijken op de aarde, gaan onderzoeken op aanwezigheid van zuurstof of ozon. Daaruit kan worden afgeleid of er op deze hemellichamen mogelijk leven is.