Kabinet beperkt komst EU-arbeiders

DEN HAAG - Het kabinet gaat paal en perk stellen aan de komst van werknemers uit nieuwe lidstaten van de Europese Unie. Dat heeft staatssecretaris Rutte van Sociale Zaken bekendgemaakt na afloop van de ministerraad.

Aanvankelijk wilde het kabinet geen voorwaarden verbinden aan de komst van arbeidskrachten uit Polen en andere landen die per 1 mei lid worden van de EU. Wel zou het aantal beperkt moeten blijven tot maximaal 22.000 per jaar.

Dat getal is van tafel, maar onder druk van de Tweede Kamer, de coalitiepartijen CDA en VVD voorop, blijven de grenzen nu dicht in sectoren waar de werkloosheid hoog is. Rutte verwacht dat er uiteindelijk minder dan 22.000 werknemers naar Nederland zullen komen.

Polen

De werknemers uit Polen, Tsjechië en de andere acht toetredende lidstaten mogen alleen aan de slag in branches waar onvoldoende Nederlanders beschikbaar zijn, zoals de tuinbouw. De vergunningverlening door de Centra voor Werk en Inkomen (CWI) wordt vergemakkelijkt. De aanvraag kan binnen maximaal twee weken worden afgehandeld en hoeft niet van geval tot geval te worden getoetst.

Rutte

Als de sector verzadigd dreigt te raken, valt Rutte terug op de "zware toets", zoals die nu geldt voor werknemers van buiten de EU. Dat betekent dat in een procedure die dertien weken duurt, op individueel niveau gekeken wordt of iemand een vergunning krijgt. Rutte weet nog niet in welke sectoren de werknemers uit de nieuwe EU-lidstaten welkom zijn. Dat zoekt het CWI voor hem uit.

CDA en VVD zijn tevreden over het voorstel van Rutte, maar CDA-Kamerlid Bruls heeft nog veel vragen over de uitwerking. Hij is benieuwd op welke manier sectoren worden geselecteerd en wil over die selectie voor 1 mei debatteren met Rutte. VVD'er Visser verwacht nu veel minder bureaucratie en is blij dat de "alarmbellen" eerder gaan rinkelen. Ook de SP, die CDA en VVD steunde, is content.

Quotum

D66 en PvdA, die het quotum van 22.000 steunden, vinden het nieuwe voorstel niets. "Betreurenswaardig en heel bureaucratisch", vindt Kamerlid Bakker. "Als de Polen hier niet mogen komen, gaan de Nederlandse bedrijven daar wel naar toe. Zo houd je jezelf voor de gek."

PvdA-Kamerlid Bussemaker voorziet een "administratief moeras". "Dit kabinet mag nooit meer zeuren over administratieve lasten." Ook mist Bussemaker aandacht voor illegale arbeid en vreest ze dat de nieuwe werknemers slechte arbeidsvoorwaarden krijgen.

De D66'ers in het kabinet hebben knarsetandend hun verlies moeten nemen. Zij zijn voorstander van volledig vrij verkeer van werknemers uit de nieuwe EU-lidstaten vanaf het moment dat die zijn toegetreden.

Er is maar een handjevol EU-landen dat geen barrières opwerpt. Een aantal, waaronder Duitsland en België, houdt de grenzen eerst helemaal dicht. Uiterlijk in 2011 moeten alle restricties in de EU zijn opgeheven.

Rutte vindt dat het compromis recht doet aan de verwachtingen die Nederland in het verleden heeft gewekt over openstelling van de grenzen. Tegelijkertijd wordt rekening gehouden met de door de Tweede Kamer ongewenst geachte verdringing en blijft de bureaucratie volgens de VVD-staatssecretaris binnen de perken.

De nieuwe regels gelden tot 1 mei 2006. Voor 1 mei 2005 volgt al een evaluatie, die kan leiden tot versnelde invoering van soepeler beleid.

Tip de redactie