Kinderen van hoogopgeleide ouders krijgen meer schoolkansen

Een kind van hoogopgeleide ouders krijgt meer kansen op school dan een kind van laagopgeleide ouders, ook als de kinderen even intelligent zijn. 

De Inspectie van het Onderwijs waarschuwt woensdag in het jaarverslag Staat van het Onderwijs voor steeds meer "kansenongelijkheid". Uit het rapport blijkt dat niet genoeg wordt gedaan met het talent van kinderen.

Kinderen die even intelligent zijn en in dezelfde buurt wonen, maar waarbij de opleiding van de ouders verschilt, komen vaak op verschillende niveaus terecht. "Zelfde talenten, verschillende uitkomsten", concludeert de Inspectie.

De Inspectie volgde veertien jaar lang leerlingen van hoog- en laagopgeleide ouders met een vergelijkbaar IQ. De helft van de kinderen van hoogopgeleide ouders begon op havo of vwo. Slechts een kwart van de kinderen met laagopgeleide ouders begon op datzelfde niveau.

Aan het eind van hun schoolloopban haalde 55 procent van de kinderen met hoogopgeleide ouders een hbo- of wo-diploma. Bij kinderen met laagopgeleide ouders was dit 26 procent. "Even slimme kinderen eindigen dus op verschillende niveaus," luidt de conclusie.

Vooroordelen

Het verschil komt vermoedelijk doordat hoogopgeleide ouders meer bezig zijn met de opleiding van hun kind. Ze kiezen bewust voor een bepaalde basisschool en daarna voor een specifieke middelbare school.

Ook hebben leraren en schoolleiders mogelijk vooroordelen: onbewust gaan ze ervan uit dat kinderen van hoogopgeleide ouders beter presteren. "Bij iedere overgang en ieder selectiemoment kan dat het verschil uitmaken tussen de kans krijgen of een kans missen." De inspectie roept onderwijs en overheid op om samen te werken "om toenemende tweedeling te keren".

Sinds 2014 spelen leerkrachten een grotere rol in het schooladvies van hun leerlingen als zij naar de middelbare school gaan. Waar eerst de uitslag van de Cito-toets doorslaggevend was, geldt nu een bindend advies van de juf of meester.

Ongewenst

De Inspectie bood het rapport met de bevindingen  woensdag aan aan minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker van Onderwijs. Zij vinden het zorgelijk en ongewenst dat niet alle leerlingen krijgen de kans om het onderwijs te volgen dat het beste bij hen past. "Talent en motivatie moeten uitgangspunt zijn bij je schoolkeuze, niet het inkomen of opleidingsniveau van je ouders."

De bewindslieden sluiten maatregelen niet uit en zullen "scherp blijven sturen en kritisch blijven".

Oppostitiepartij D66 heeft kritiek op het huidige beleid in het onderwijs. "Door dit kabinet is het voor scholen een financieel risico geworden om bijvoorbeeld leerlingen opleidingen te laten stapelen en door te stromen van het vmbo naar de havo. Scholen worden door dit kabinet dus afgestraft als ze kinderen kansen bieden."

Ook GroenLinks, SP en coalitiepartners VVD en PvdA willen snel duidelijkheid van de minister. PvdA'er Loes Ypma: "Niemand kan meer ontkennen dat strijden voor gelijke onderwijskansen hard nodig is. Daarom wil ik een eerlijk schooladvies dat verplicht wordt bijgesteld bij een hogere Cito toets uitslag. Het hoogste telt wat mij betreft, dit moet nu eindelijk met spoed goed worden uitgevoerd." 

Zorgelijk

De raad voor primair onderwijs, de PO-raad, noemt het "zorgelijk" dat kinderen van lager opgeleide ouders het steeds vaker minder ver schoppen dan hun leeftijdsgenoten.

De koepel van basisscholen wil in gesprek met scholen om een oplossing voor het probleem te vinden. "We willen niet terug naar de tijd dat kinderen die voor een dubbeltje worden geboren, geen kwartje kunnen worden. Alle kinderen moeten hun talenten kunnen ontplooien, ongeacht hun achtergrond", aldus de PO-Raad.

Ook de VO-raad voor voortgezet onderwijs noemt de conclusie van het rapport onacceptabel en in strijd met de "fundamentele uitgangspunten van het Nederlands onderwijs als publiek goed," zegt voorzitter Paul Rosenmöller.

De Algemene Onderwijsbond (AOb) noemt het "een wake-upcall voor iedereen in de sector". "Van de minister tot aan de ondersteuner moeten we doordrongen zijn van de plicht dat ieder kind optimaal voorbereid aan zijn maatschappelijke loopbaan begint." Volgens de bond moet de tweedeling door het onderwijs en de politiek aangepakt worden.

Lees meer over:

NUlifestyle op Facebook

NUlifestyle op Facebook
Een selectie van het laatste lifestyle-nieuws in uw tijdlijn?

Volg ons op Twitter

Mail de redactie

Mail de redactie
Vragen, opmerkingen of tips voor de lifestyle-redactie van NU.nl? Mail: lifestyle@nu.nl 

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 06.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie