'Invloedrijke mensen zijn hypocrieter'

AMSTERDAM – Machtige en belangrijke mensen blijken een prijs te betalen voor hun invloed. Experts menen althans dat dergelijke personen door de bank genomen hypocrieter zijn, omdat zij het minder nauw nemen met de heersende morele waarden.

Soepel omspringen met de heersende moraal blijken zij dan ook alleen zelf te 'mogen': aan anderen worden door invloedrijke personen juist hogere eigen gesteld.

“Uit ons onderzoek is gebleken dat macht en invloed leiden tot een disconnectie tussen de heersende moraal en het eigen gedrag”, verklaart professor Adam Galinsky, verbonden aan de Northwestern universiteit in Illinois, tegenover de Telegraph. “Het resultaat hiervan is dat de invloedrijken onder ons strenger zijn in hun beoordeling van anderen en meer buigzaam als het om hun eigen handelen gaat.”

Laatste jaar

Dat invloedrijke personen de gewoonte hebben zo te handelen, is volgens de onderzoekers het afgelopen jaar weer zeer duidelijk geworden, door de veelheid aan morele overtredingen die gedaan werden door politieke figuren, zakenmensen en sterren.

“Gedrag binnen de privé-sfeer bleek in 2009 vaak in contradictie met het publieke standpunt van de persoon in kwestie”, aldus Galinsky. “Zo hoorden we politici familiewaarden prediken terwijl zij er zelf een buitenechtelijke relatie op nahielden. Of zagen we bankdirecteuren enorme bonussen in hun zak steken, terwijl ze tegelijkertijd de overheid vroegen om meer geld om hun bedrijf te kunnen redden.”

Simuleren

Om hun vermoedens over het gedrag van machtige mensen te kunnen bevestigen, simuleerden de onderzoekers een situatie waarin het gevoel van macht ervaren kon worden. Een groep vrijwilligers kreeg rollen toebedeeld, waarin zij ofwel veel ofwel heel weinig invloed hadden.

De deelnemers aan het experiment mochten zich vervolgens vanuit hun rol uitspreken over verschillende morele dilemma’s, variërend van het overtreden van verkeersregels tot het terugbrengen van een gestolen fiets.

Hieruit kon volgens de onderzoekers de conclusie getrokken worden dat de meer invloedrijke deelnemers aan het onderzoek het bedriegen of misleiden van anderen aanrekenden, maar het zelf meer deden. Bovendien zouden de ‘machtigen’ geneigd zijn hun reiskosten een stuk enthousiaster te rapporten.

Dobbelen

Tijdens een tweede proef waarbij gedobbeld kon worden voor lottotickets, bleek min of meer hetzelfde. Zowel de machtige als de minder machtige deelnemers ondergingen de proef zonder pottenkijkers, maar degenen die meer invloed toegekend hadden gekregen bleken vaker vals te spelen.

De ‘belangrijke’ groep bleek ook op het vlak van overtredingen significant hypocrieter. Te hard rijden, belasting ontduiken en een gestolen fiets houden bleek door de bank genomen voor iedereen onacceptabel, behalve voor henzelf.

“In contrast hiervan demonstreerde een vervolgonderzoek dat mensen die zich onbewust zijn van hun macht, zichzelf juist strenger beoordelen dan anderen”, vertelt Galansky tot slot. “Een fenomeen dat we hypercrisie noemen.”

Resultaten

Hoeveel mensen aan de proeven hebben deelgenomen is niet bekendgemaakt. De resultaten van de experimenten zullen worden opgenomen in het vakblad Journal Psychological Science.

NUlifestyle op Facebook

NUlifestyle op Facebook
Een selectie van het laatste lifestyle-nieuws in uw tijdlijn?

Volg ons op Twitter

Mail de redactie

Mail de redactie
Vragen, opmerkingen of tips voor de lifestyle-redactie van NU.nl? Mail: lifestyle@nu.nl 

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie