Hoelang blijft WhatsApp Facebook Messenger nog voor in Nederland?

Facebook Messenger groeit steeds meer uit tot een berichtenkolos. De app heeft niet alleen 1,2 miljard gebruikers, maar ook een immer groeiend aantal functies. Toch lijkt het onwaarschijnlijk dat Messenger de dominantie van WhatsApp in Nederland kan doorbreken.

Facebook, tevens eigenaar van WhatsApp, vindt dat voorlopig prima: het bedrijf zet in op een verdeel-en-heers-strategie.

Op de ontwikkelaarsconferentie F8 die Facebook deze week hield in de stad San Jose, was WhatsApp nauwelijks zichtbaar. Van tientallen praatjes ging er welgeteld één over WhatsApp. In de twee keynotes die Facebook-baas Mark Zuckerberg en andere topbestuurders hielden, werd de app helemaal niet genoemd.

In 2014 werd WhatsApp door Facebook gekocht voor 19 miljard dollar, maar de app had een jaar later nog altijd minder dan honderd medewerkers. In dat jaar werkten er in totaal ruim 12.000 mensen voor Facebook. (Een woordvoerder kon voor publicatie geen recentere cijfers aanleveren.)

Facebook geeft zijn eigen Messenger een stuk meer aandacht, vooral sinds de WhatsApp-concurrent in 2014 helemaal werd losgetrokken van de algemene Facebook-app. Daardoor werd iedereen die een bericht ontvangt via Messenger verplicht om de losse app te downloaden.

Geld verdienen

Vernieuwingen in Messenger waren dinsdag juist wel een belangrijk onderdeel van de keynote die Facebook op F8 hield, en het bedrijf lijkt Messenger ook meer te zien als kansrijke app om geld mee te verdienen.

Daarom wordt Facebook Messenger steeds meer volgepropt met functies, van games tot chatbots en betalingsmogelijkheden. Die functies zijn leuk voor gebruikers, maar maken bovenal ook nieuwe verdienmodellen mogelijk: in de toekomst kunnen bedrijven er bijvoorbeeld voor betalen om hun chatkanalen te promoten, of zelfs om in gesprekken te adverteren.

Hoewel WhatsApp de laatste tijd ook steeds vaker nieuwe functies invoert, blijft die app een stuk simpeler. Dat is geen toeval, zei David Marcus, hoofd van Facebook Messenger, deze week in gesprek met diverse buitenlandse journalisten: "WhatsApp is erg populair in India en Latijns-Amerika." Daardoor moet de app ook goed werken op slechte internetverbindingen en goedkopere smartphones.

"Wij zijn geoptimaliseerd voor de landen waar Messenger de favoriete berichten-app is. Dat zijn landen waar je over het algemeen juist breedband en betere telefoons hebt", zegt Marcus.

Messenger is volgens hem in de VS de populairste berichten-app, al deelt Facebook geen exacte cijfers over het gebruik van zijn apps in specifieke landen. Uit onderzoek van vakbladTelecompaper bleek eerder dat nagenoeg alle smartphonegebruikers van Nederland WhatsApp geïnstalleerd hebben. 

Marcus erkent dat het moeilijk is om een dominante chat-app omver te werpen. "Als iedereen in het land eenmaal op een bepaalde berichten-app zit, is het erg moeilijk om dat te veranderen."

“We hebben geen ingewikkelde, competitieve strategie waarmee we in elk land moeten winnen”
David Marcus, Facebook

Verdediging

De aankoop van WhatsApp door Facebook was dan ook vooral een verdedigingsmanoeuvre. Als je de concurrentie niet kan verslaan, dan moet je ze maar inlijven, lijkt het idee te zijn geweest. Gevraagd of Facebook met Messenger en WhatsApp een verdeel-en-heers-strategie wil toepassen, of de apps juist met elkaar wil laten concurreren, zegt Marcus: "Dat eerste."

"We hebben geen ingewikkelde, competitieve strategie waarmee we in elk land moeten winnen. Zo werken wij niet."

Geld verdienen met WhatsApp is vooralsnog echter een moeilijke opdracht. In zijn eerste jaren was de app deels betaald, maar van dat model is Facebook inmiddels helemaal afgestapt. WhatsApp kondigde vorig jaar aan bedrijven te zullen toelaten op zijn platform, maar dat is in de praktijk nog niet gebeurd.

Ondertussen ligt de app in Europa onder vuur omdat Facebook de gebruikersdata van WhatsApp en Facebook wil koppelen. Die koppeling is voor Facebook essentieel om gerichte advertenties te kunnen aanbieden, maar is voorlopig stopgezet. Als geen compromis wordt gevonden met de Europese Commissie, is dat een grote klap voor het winstpotentieel van WhatsApp.

Bedrijven

Facebook heeft daarom vooral een drijfveer om gebruikers op Messenger te krijgen. Dat doet het bedrijf onder meer door veelvuldig naar de Messenger-app te verwijzen vanuit de algemene Facebook-app.

Zo is niet alleen het gebruikersaantal snel gestegen naar 1,2 miljard, maar gaat volgens Marcus ook het aantal berichten per gebruiker gestaag omhoog.

Hij zegt dat bedrijven een belangrijk onderdeel van de toekomst van Messenger vormen. Zij kunnen nu al hun klantenservice via Messenger laten communiceren, en kunnen bots maken die geautomatiseerd op vragen van klanten kunnen reageren.

Via die bots kunnen luchtvaartbedrijven als KLM ook instapkaarten versturen, of kan de winkelketen Sephora zijn klanten snel een afspraak laten maken voor een make-over.

Bots

Facebook maakte dinsdag bekend dat het makkelijker zal worden om bots te ontdekken in Messenger. Ook worden 'chat-extensies' gelanceerd, die het mogelijk maken om bedrijven bij chats met je vrienden te betrekken. Zo kun je bijvoorbeeld de Spotify-extensie gebruiken om een muzieknummer te delen.

Uiteindelijk moet het mogelijk worden voor bedrijven om te betalen voor promotie van hun bots en extensies, in de 'Discover'-tab van Messenger. Dat is volgens Marcus een "logische stap". Als Messenger het standaardplatform kan worden voor communicatie tussen bedrijven en hun (potentiële) klanten, is het bovendien een potentieel zeer lucratieve handel.

In tegenstelling tot WhatsApp heeft Messenger zijn verdienmodel dus al wél klaar staan. Voorlopig wil Facebook verdelen en heersen. Maar hoe lang nog?

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie