Beleggen: 'Ga niet als een beursbokito op jacht naar rendement'

​Deze week verlaagde Triodos Bank als eerste bank in Nederland de spaarrente voor een normale internetspaarrekening naar 0 procent. Ook bij andere aanbieders lopen de rentes hard terug.

Door het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) is het zelfs niet ondenkbaar dat consumenten binnenkort moeten gaan betalen om hun spaargeld bij een bank te stallen. In een aantal andere Europese landen is het al zover.
 
Uit onderzoek van Kantar TNS bleek eind 2016 dat meer particulieren vanwege de lage spaarrente kiezen voor beleggen. Het voormalige TNS NIPO telde vorig jaar 1,21 miljoen beleggende huishoudens, honderdduizend meer dan een jaar eerder. Een trendbreuk, volgens het onderzoeksbureau.

Maar is beleggen wel voor iedereen geschikt en waar moet je aan denken als je ermee wil beginnen?

Alternatief

Volgens Hans Oudshoorn, beleggingstrainer bij vermogensbeheerder Alex Binck en auteur van het boek Beleggen voor Dummies, is beleggen een goed alternatief voor sparen. "Sparen levert niets op, het is eigenlijk langzaam arm worden", zegt Oudshoorn.

Voor Mathijs van Dijk, hoogleraar financiële markten van de Rotterdam School of Management van de Erasmus Universiteit, is dat niet zo'n uitgemaakte zaak. "Ik heb het meeste van mijn geld op de bank staan en baal van de lage spaarrente, maar de aandelenprijzen zijn ook heel hard omhoog gegaan", legt Van Dijk uit. 

Bovendien is het de verwachting dat de rente de komende jaren weer zal oplopen en dus ook de spaarrente weer gaat stijgen. "En een hogere rente is op de korte termijn vaak slecht nieuws voor de aandelenkoersen. Het zou best weleens kunnen dat de aandelenkoersen gecorrigeerd worden. Dus ik ben persoonlijk niet zo geneigd om nu in aandelen te gaan beleggen."

“Wil je écht geen risico lopen, dan is beleggen niet geschikt voor je.”
Hans Oudshoorn

Risico

Mensen die toch een gokje op de beurs willen wagen, zouden zich volgens Oudshoorn eerst twee dingen moeten afvragen: "Hoeveel risico kan ik nemen en hoeveel risico wil ik dragen?"
 
"Wil je écht geen risico lopen, dan is beleggen niet geschikt voor je. Dat heeft te maken met angst, maar ook met het feit dat mensen calvinistisch zijn: sparen wordt traditioneel gezien als een appeltje voor de dorst. En onbekend maakt onbemind." 

"Uiteindelijk hangt het van je karakter af of je bereid bent dat soort risico's te lopen. Sommige mensen vinden dat wel leuk en kunnen daar heel goed tegen", verklaart Van Dijk. Andere mensen zijn volgens hem misschien beter af met spaargeld op de bank. "Als je daar toevallig heel gevoelig voor bent, dan is dit het misschien niet waard om je nachtrust te laten verstoren."

“Dividend is eigenlijk de stille kracht van beleggen.”
Hans Oudshoorn

Proberen

Beleggingstrainer Oudshoorn daagt mensen die willen kennismaken met beleggen uit om het vooral te gaan proberen. "Als je bijvoorbeeld 200 euro per maand opzij legt, blijf dan 100 euro per maand sparen en ga die andere 100 euro beleggen."
 
Het geld dat je wilt investeren, moet je voor langere tijd kunnen missen. Op korte termijn een torenhoog rendement scoren, is namelijk geen realistisch scenario. "Op de langere termijn word je wel beloond, door mogelijke koersstijgingen, maar vooral door de uitkeringen van dividend. Dat laatste is eigenlijk de stille kracht van beleggen. Als je 3 tot 3,5 procent per jaar aan dividend krijgt, tikt dat na een jaar of twintig toch aardig aan", zegt Oudshoorn. "Je moet vooral niet als een soort beursbokito op jacht gaan naar het hoogste rendement."

"Stop je geld bijvoorbeeld maandelijks in een ETF (Exchange Traded Fund, red.), een nieuwe generatie beleggingsfondsen. Een tracker die de AEX volgt bijvoorbeeld. ETF's hebben een brede spreiding en kennen lage kosten", voegt Oudshoorn hieraan toe. Bovendien zijn de instapkosten voor een ETF relatief laag. "Je kunt al beginnen met 50 of 100 euro per maand." 

"Dit spreiden in de tijd door maandelijks kleine bedragen te investeren, is zeer effectief", zegt Oudshoorn. Zo wordt het risico op een verkeerd instapmoment beperkt. Dit middelt het rendement als het ware, waardoor koersschommelingen weinig effect hebben.

“Mannen denken te weten wat de nieuwe succesvolle bedrijven zijn.”
Mathijs van Dijk

Valkuil

"Een bekende valkuil is te weinig verschillende aandelen kopen. Daarmee neem je een hoop risico, want dan hangt je beleggingsresultaat af van een paar bedrijven die het wel of niet goed doen", waarschuwt Van Dijk. "Veel particuliere beleggers hebben vaak maar een handvol aandelen in hun portefeuille. Dat is eigenlijk gewoon onverstandig", vertelt de hoogleraar. 

"Eerlijk gezegd zou ik iedereen aanraden die niet extreem veel verstand van beleggen heeft, en dat is vrijwel iedereen, om in een passief beleggingsindexfonds te beleggen. Want dat is erg gespreid en de kosten zijn over het algemeen laag."

Kosten

Van Dijk benadrukt verder dat particuliere beleggers vaak weinig oog hebben voor de kosten die bij het beleggen horen. "Als je heel veel handelt, gaat er veel van je rendement al verloren aan transactiekosten. Dus zelfs als je goede handelsbeslissingen neemt, kan je toch slecht af zijn doordat die kosten er vanaf gaan." 

Uit onderzoek blijkt dat vrouwen minder 'agressief' handelen en daardoor gemiddeld minder kosten maken dan mannen. "Het is niet dat vrouwen wel weten wat de nieuwe Apple is en mannen niet. Maar het is meer dat mannen denken te weten wat de nieuwe succesvolle bedrijven zijn", verklaart Van Dijk. "Die handelen daar zoveel op dat ze uiteindelijk hun beleggingsresultaat helemaal ondermijnen met transactiekosten."

Van Dijk, zelf natuurlijk ook een man, probeert dit te vermijden door maar af en toe zijn beleggingsresultaten te bekijken. "Dan merk je dus niet zoveel van de fluctuaties. Dat is voor mij een remedie om niet in de verleiding te komen om te veel te handelen."

“Warren Buffett kan dingen die niet iedereen kan.”
Mathijs van Dijk

Actief beleggen

Volgens Oudshoorn kunnen ervaren beleggers uiteindelijk zelf actief gaan beleggen: "Als je een aantal jaren vertrouwen hebt opgebouwd, kun je individueel aandelen gaan kopen." Dan heb je wel een iets groter spaarpotje nodig: "Denk dan aan minimaal zo'n 5.000 euro, ook omdat de transactiekosten die hierbij komen kijken het rendement drukken"

"Gemiddeld genomen is het een beter idee om in de wat defensievere, saaiere bedrijven te beleggen dan in meer gehypte bedrijven", weet Van Dijk. "Valuestocks zijn een beetje de saaiere bedrijven die best wel een goede winst hebben, maar niet zo'n hoge aandelenkoers", legt hij uit. "Glamourstocks zijn juist de hele hippe bedrijven. Denk aan internetbedrijven die misschien nog helemaal geen winst hebben, maar al wel een enorme beurswaardering." 

De succesvolle belegger Warren Buffett verkiest valuestocks boven glamourstocks, maar investeert maar in een beperkt aantal bedrijven. Van Dijk zou deze strategie alleen toepassen door valuestocks van heel veel verschillende bedrijven te kopen. "Ik denk toch wel dat Warren Buffett dingen kan die niet iedereen kan. En hij is er natuurlijk ook fulltime mee bezig. De meeste beleggers doen het meer in de avonduren", waarschuwt Van Dijk.

Lange adem

Spreiding en een lange adem zijn kernbegrippen voor wie de beursvloer betreedt. "Kijk niet alleen naar aandelen, maar ook naar andere beleggingscategorieën. Kijk ook naar andere landen. En neem ook je leeftijd mee in je keuzes. Ik raad altijd aan je leeftijd in obligaties te beleggen. Zo bouw je met het ouder worden geleidelijk het risico af", adviseert Oudshoorn. En wat die lange horizon betreft: "Begin gisteren."
 
Van Dijk benadrukt op zijn beurt dat goede beleggingsresultaten meer van geluk afhangen dan mensen misschien willen geloven. De hoogleraar werd zelf met zijn neus op de feiten gedrukt bij zijn eerste beleggingen. Hij had naar eigen zeggen "de beroerdste timing in de afgelopen vijftig jaar" door eind 2007 in te stappen. Na het uitbreken van de financiële crisis verloren zijn aandelen de helft van hun waarde. 

"Ik denk dat ik historisch gezien wel had kunnen bedenken dat de aandelenkoersen toen wel behoorlijk hoog waren", zegt hij daar nu over. "Maar tegelijkertijd zag niemand toch echt die gigantische crisis aankomen. Ik had niet kunnen vermoeden dat het zo slecht zou uitpakken."

Experts

"Het bewijs in de literatuur is heel sterk dat maar weinig mensen erin slagen om hier geld mee te verdienen", stelt Van Dijk. Mede daarom heeft de hoogleraar weinig vertrouwen in de kunde van beleggingsexperts. "Het algemene beeld uit onderzoek is dat zelfs de experts er eigenlijk niet of nauwelijks in slagen om het beter te doen dan een belegging in een breed indexfonds", meent hij.

Toch weet ook Van Dijk dat een hoop mensen het gewoon leuk vinden om voor hun beleggingen de beurs intensief te volgen. "Dat is op zich prima. Maar dan moet je het wat mij betreft meer als een soort hobby zien die ook wel wat geld mag kosten", vindt de hoogleraar.

"Ik denk dat je voornamelijk moet uitkijken met de verwachting dat als je de krant leest, je makkelijk geld kunt verdienen. Want dat is gewoon niet zo."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie