Trump vaart andere klimaatkoers: 'Het hoeft niet negatief uit te pakken'

Donald Trump stelde na goedkeuring van de Senaat klimaatcriticus Scott Pruitt aan als directeur van het invloedrijke Environmental Protection Agency (EPA) en kondigde bij zijn verkiezing hervormingen aan op milieugebied. Maar of die er ook echt komen is maar de vraag.

"Ik moest wel even zuchten toen ik het nieuws hoorde dat een man die bekend staat als klimaatsceptisch en voor fossiele brandstoffen opkomt op deze plek terecht is gekomen", zegt Louise van Schaik, hoofd Duurzaamheid bij Instituut Clingendael. "EPA is een organisatie die opkomt voor het milieu in de VS. Nog voordat Obama aantrad, werd de organisatie gezien als een baken van hoop die opkwam voor het milieu in Amerika."

EPA stelde al in de jaren zestig de zogeheten 'Clean Air Act' op, die later nog werd verscherpt en waarmee op een nationaal niveau luchtvervuiling binnen de perken moest worden gehouden. Ook zit het agentschap achter de 'Clean Water Act' waarmee waterkwaliteit moet worden gemeten.

Na zijn aanstelling werkte Barack Obama jarenlang nauw samen met het EPA voor strengere klimaatwetten en tekende uiteindelijk het akkoord in Parijs waarin werd vastgelegd dat landen de opwarming van de aarde beperken tot maximaal 2 graden. Met de aanstelling van Pruitt, neemt Trump openlijk afstand van het beleid van president Obama.

Rekken

"Ik denk dat Pruitt als hij wil een beetje kan zieken en kan rekken", zegt Van Schaik. Ook adviseur emissierechten Jos Cozijnsen, die onder meer aanwezig was voor een Amerikaanse organisatie bij de klimaattop in Parijs, ziet in Pruitt een persoon die Trump heeft aangesteld als een provocatie en symbool. "Het is zo kinderachtig".

De Republikein Pruitt streed in zijn tijd als openbaar aanklager in Oklahoma tegen het klimaatbeleid van Barack Obama. Dat leidde ertoe dat het hooggerechtshof begin dit jaar besloot om het plan om de CO2-uitstoot van energiecentrales aan banden te leggen, te bevriezen.

De definitieve uitspraak wordt in 2017 verwacht. Wetenschappers uitten in The New York Times hun vrees dat Pruitt langzaam maar zeker de EPA van binnenuit gaat ontmantelen en veel van Obama’s voorstellen teniet zal gaan doen, maar zowel Van Schaik als Cozijnsen maken zich minder zorgen.

Milder

Van Schaik sluit het scenario niet uit dat Pruitt in zijn nieuwe positie milder wordt. "Je ziet dat in andere landen ook rechtse politici ambitieuze energieplannen tekenen. Het is een beetje zoals het Amerikaanse gezegde 'Where you stand depends on where you sit.'" 

"Dat zie je ook al een beetje bij Donald Trump die na zijn verkiezing zei op een open manier naar het klimaatverdrag in Parijs te kijken en zei dat er ‘enig verband’ is tussen de opwarming van de aarde en menselijke activiteit, terwijl hij dat eerder ontkende."

Veel over de milieuplannen van Trump en Pruitt is niet bekend, maar een stokpaardje van Trump is onder meer zijn nadruk voor meer banen in een kolenindustrie die met ‘schone kolen’ werkt. Van Schaik denkt dat een plan waarin kolen als voornaamste energiebron fungeren op korte termijn de belangen van die industrie kan bedienen, maar op langere termijn niet meer rendabel is. "Dat is een achterhoedegevecht. Ik geloof niet zo in schone kolen. Als dat zou werken is het prachtig, maar als dat had gekund, dan was het al lang gedaan."

“Het is een gevaarlijke, ongezonde business en experts zeggen dat het niet langer rendabel is.”
Jos Cozijnsen

Compensatie

'Schone kolen' bestaan volgens Cozijnsen wel degelijk, bijvoorbeeld door compensatie van uitstoot van gebruik van kolen in andere industrieën en sectoren als de landbouw. Ook kan volgens hem CO2 worden afgevangen en opgeslagen.

"Misschien was er wel een beetje een te grote fixatie op kolen, terwijl er best nog kolenindustrie kan bestaan naast duurzame energie, terwijl je de CO2-doelen haalt. Ik verwacht bovendien niet dat opeens veel meer kolen uit mijnen gehaald zullen worden. Het is een gevaarlijke, ongezonde business en experts zeggen dat het niet langer rendabel is."

Ook het opheffen van het klimaatakkoord van Parijs door de VS ziet Cozijnsen niet zo snel gebeuren. "Het Parijs-akkoord was in het belang van Amerika. Amerika kreeg geen doel opgelegd, maar heeft zelf een voorstel ingediend. Dit akkoord is prima in het belang voor Amerika."

Mocht de VS toch uit het akkoord stappen, dan is dat ook niet desastreus, denkt hij. "We hebben de VS wel nodig want het land is nog steeds een van de grootste vervuilers ter wereld, maar veel beleid wordt al op staatniveau gemaakt. Staten als Californië zullen hun uitstootbeleid gewoon blijven voortzetten en de bedrijven in die staten zoals Tesla ook."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie