Google wil je vertrouwen en je gegevens winnen

Al je zoekopdrachten, vakantiefoto's, e-mails, websitebezoeken, locatiegeschiedenis - de databerg van Google is ongekend groot. Een team in München probeert de gebruikersdata van Google inzichtelijker te maken en te voorkomen dat kwaadwillenden ermee aan de haal gaan.

Het Münchense kantoor van Google - in een anonieme wijk net buiten het centrum - is nog maar net open en biedt ruimte aan ruim vierhonderd technische medewerkers, onder meer van een privacy- en beveiligingsteam.

Binnen ziet het pand er net zo uit als andere Google-kantoren, met meerdere espressobars, een recreatieruimte en een sportschool. In een kleine vergaderruimte staat een indrukwekkende collectie met minstens veertig flessen sterke drank. "Wij hebben alleen chocola op kantoor", zegt een meegereisde PR-medewerker uit Londen beteuterd.

Voor Google-personeel is het dus goed toeven, maar tijdens een bezoek eerder deze maand is de voorgevel bedekt met een dikke laag rode en zwarte spetters. Vandalen hebben het pand 's nachts belaagd met verfbommen.

Andreas Türk, productmanager van het privacyteam van Google, ontkent dat dat iets te maken heeft met de controversiële reputatie van Google in Duitsland en daarbuiten. "Je hebt overal idioten", zegt hij. "Het is gewoon vandalisme."

Privacy

Dat is een optimistische interpretatie. Net als in andere landen ligt Google in Duitsland regelmatig onder vuur als het gaat om privacykwesties.

Onlangs ontstond er nog commotie toen Google zei accountgegevens te willen koppelen aan gegevens van DoubleClick, een dochterbedrijf dat advertenties verkoopt. Bestaande gebruikers moeten die koppeling actief goedkeuren, maar bij nieuwe gebruikers worden gegevens standaard gekoppeld. Het toont hoe Google steeds meer verschillende soorten informatie verzamelt en met elkaar verbindt.

Soms wordt daar een stokje voor gestoken. Türk vertelt hoe hij in 2010 verantwoordelijk was voor de introductie van Street View in zijn thuisland. Nog altijd zichtbaar teleurgesteld legt hij uit hoe privacyvoorvechters ervoor zorgden dat het voor publicatie van de straatfoto's mogelijk werd om je eigen huis te laten uitwissen.

240.000 huishoudens maakten daar in de twintig Duitse Street View-steden gebruik van, waardoor de dienst in het land ernstig gehandicapt raakte en de bijnaam 'Blurmany' kreeg, een verwijzing naar het grote aantal wazig gemaakte foto's.

Door de mislukking zijn er zijn geen plannen meer om de Street View-foto's in Duitsland te vernieuwen of uit te breiden, terwijl de dienst in andere landen wél wordt uitgebreid en weinig controversieel is.

"Het is ongelofelijk", zegt Türk. "Als mensen naar München komen, klagen ze bij mij: 'waarom is alles vervaagd en zijn de foto's zo oud?' Door die domme regelgeving dus."

“Je moet een uurtje nemen om die artikelen door te lezen”
Andreas Türk, Google

Begrijpen

Nu is Türk verantwoordelijk voor het team dat onder meer bepaalt hoe de accountinstellingen van Google-gebruikers eruitzien, en wat zij daar kunnen aanpassen.

Voor hem is het duidelijk: Google moet veel data over de wereld en over zijn gebruikers vergaren, om zijn diensten steeds beter te maken. En natuurlijk om geld te verdienen: Google verkoopt immers de aandacht van zijn gebruikers, in de vorm van advertenties die aansluiten bij hun zoekopdrachten of hun interesses.

Voor veel gebruikers van Google is dat minder duidelijk en Türk hekelt het angstaanjagende beeld dat de media volgens hem schetsen over de datahonger van de zoekgigant.

"We willen dat mensen begrijpen hoe dit werkt", zegt hij. Maar dat betekent wel een inspanning van de gebruiker, die bijvoorbeeld op een speciale privacysite van Google kan lezen over de voorwaarden van het bedrijf.

"Je moet een uurtje nemen om die artikelen door te lezen, om de details te zien, en de meeste gebruikers vinden het gewoon niet belangrijk genoeg."

Zorgen

Toch zouden veel gebruikers er goed aan doen om zich eens te verdiepen in de data die Google van ze verzamelt en bewaart. De diensten van het bedrijf zijn op steeds meer apparaten te vinden en halen steeds meer - en meer persoonlijke - data binnen.

Veel mensen maken zich daar zorgen over, maar weten niet dat ze de verzameling van veel gegevens in de accountinstellingen kunnen stopzetten. Het team van Türk ontwierp een beveiligings- en privacycontrole die gebruikers stap voor stap door hun voorkeuren leidt.

Het is bijvoorbeeld mogelijk om ervoor te zorgen dat Google géén overzicht van al je eerdere zoekopdrachten bewaart. Ook kun je gepersonaliseerde advertenties helemaal uitzetten. Maar volgens Türk kiezen de meeste mensen die zijn checkups doorlopen er niet voor om zulke functies uit te zetten, omdat veel Google-diensten dan minder goed werken.

Datalekken

Verschillende internetbedrijven zijn in het afgelopen jaar opgeschrikt door grote lekken van gebruikersdata. Onder meer Yahoo en LinkedIn zagen de wachtwoorden van honderden miljoenen klanten op straat belanden.

Dat is voor Google het nachtmerriescenario. "Het is een enorme verantwoordelijkheid", zegt Türk over de taak van het beveiligingsteam van Google. "Elke keer dat er iets mis gaat kan je compleet het vertrouwen verliezen, het bedrijf voorgoed riskeren."

Het is volgens hem onrealistisch om een hack volledig uit te sluiten. "Zeggen dat het onmogelijk is, is krankzinnig. Hackers vallen ons natuurlijk elke dag aan, net als elk ander bedrijf met waardevolle informatie."

Volgens Türk gaat Google wel op een zeer voorzichtige manier met gebruikersgegevens om, onder meer door ze zo veel mogelijk te versleutelen en toegang tot data door medewerkers van Google streng te beperken.

Privégegevens mogen door medewerkers van het bedrijf alleen worden ingezien met toestemming van de gebruiker - of met een gerechtelijk bevel van een overheid - en dan alleen voor een beperkte periode en onder streng toezicht, zegt hij.

“Als het miljoenen gebruikers tegen Google zijn, is het weer heel anders”
Andreas Türk, Google

Databescherming

In 2018 treden in de hele Europese Unie nieuwe databeschermingsregels in werking, die internetbedrijven verplichten om gebruikersdata voorzichtig te behandelen en transparant te zijn over de manieren waarop gegevens worden gebruikt.

Hoewel er voor de vaststelling van de regels stevig werd gelobbyd door internetgiganten, zegt Türk dat hij de regels verwelkomt. "Veel van wat in deze verordening staat is verstandig. En in veel gevallen houden we er ons vandaag al aan." Hij wijst onder meer op de mogelijkheden om privacy-instellingen aan te passen en om gegevens van Google te exporteren.

Gebruikers kunnen bijvoorbeeld hun hele e-mail- of fotoarchief downloaden, zodat ze in één keer kunnen 'verhuizen' naar een concurrerende dienst. Ook dat is een verplichting onder de nieuwe Europese regels.

Vertrouwen

Volgens Google moeten gebruikers het bedrijf dus vooral vertrouwen. "Het is als een partnerschap; je moet vertrouwen hebben in de ander. En dat vertrouwen wordt over een periode van jaren opgebouwd", zegt Türk.

Is dat niet een zeer ongelijk partnerschap, tussen een internetgebruiker en een gigantische multinational? "Als je het ziet als één gebruiker tegen Google misschien wel", erkent Türk. "Als het miljoenen gebruikers tegen Google zijn, is het weer heel anders."

"Als we het bij één gebruiker verprutsen, verprutsen we het meteen bij duizenden gebruikers. Dat is onze zwakte."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie