'Ik zou Leonard Cohen wel een halfgod kunnen noemen'

Zanger en songwriter Leonard Cohen overleed op 82-jarige leeftijd. Door bewonderaars wordt hij uniek genoemd. "Als je zijn teksten koppelt aan zijn diepe stem, heb je echt iets prachtigs."

Menno Pot sprak in 2012 met de toen 77-jarige zanger in Parijs. "Dat was bij een persbijeenkomst. Ik mocht wat vragen stellen."

"Toentertijd maakte hij een buitengewoon vitale indruk. Hij danste, trok sprintjes; hij straalde pure elegantie uit. Pas dit jaar is zijn gezondheid een stuk slechter geworden, ook omdat hij ziek is geweest. Volgens mij is hij ook een keer ongelukkig gevallen."

"Wat hem uniek maakte was zijn benadering van muziek. Hij was een dichter van origine, die zich op popliedjes ging storten. Als resultaat kreeg je daar unieke poëtische popliedjes van. Cohen heeft zoveel zinnen geschreven die zo mooi en betoverend waren. Als je die teksten koppelt aan zijn diepe stem, dan heb je echt iets prachtigs."

Bewonderaars

Pot: "Cohen werd ook wel gezien als de muzikant voor muzikanten. Hij heeft veel bewonderaars. Welke liedschrijvers willen hem niet als inspiratie gebruiken? Tegenwoordig namedroppen enkele muzikanten, om zo ervoor te zorgen dat ze meer aandacht trekken."

"Who By Fire is een onontdekte parel, hoewel fans 'm uiteraard zullen herkennen. Hij speelde het nummer vaak tijdens zijn meest recente tournees. Hij zingt over het goddelijke en de dood. Een andere aanrader is Famous Blue Raincoat, simpelweg omdat het een unieke tekst heeft. Hij leest een brief voor. Het mooiste is de laatste zin: Sincerely, L Cohen. Wat een kracht heeft dat."

A-typisch

Theoloog Alain Verheij kwam in aanraking met Cohen door zijn nummer Hallelujah. Hij kocht een cd en was gehypnotiseerd. "In 2012 heb ik hem nog zien optreden. Hij was toen in perfecte vorm."

"Wat hem zo uniek maakte is dat hij a-typisch was. In de jaren 60 was de hippiescene groot en hij liep rond in een net pak, terwijl hippies anti-kapitaal waren. Hij kwam uit een rijke, elitaire familie. In zijn teksten was hij spiritueel. Het was een Joodse jongen die de Hebreeuwse Bijbel las. Daarbij ontstonden er elke keer weer mysterieuze verhalen rondom hem als persoon. Zo nam hij ooit gitaarles bij een Spaanse jongen, die bij zijn derde les niet kwam opdagen omdat hij zelfmoord zou hebben gepleegd. Dit vertelde hij weer tegen de Spaanse koning. Cohen was ongrijpbaar en mysterieus. Ik zou hem wel een halfgod kunnen noemen."

"Hij verweef spiritualiteit met erotiek. Het lied Hallelujah bijvoorbeeld: gaat dat over seks of de relatie tussen God en mens? Dat vind ik een prachtig spanningsveld."

Leonard Cohen's grootste hits op een rij

Perfecte timing

"Hij laat vooral veel volgelingen en fans achter", zegt Verheij. "De zanger Nick Cave bijvoorbeeld. Zijn eerste nummer was een cover van deze plaat. Bono van U2 en Bob Dylan lieten zich ook inspireren door hem."

"Een van de onontdekte parels is het nummer Born in Chains van het album Popular Problems. Dit is echt een klassieker die niet genoeg aandacht heeft gekregen."

"Zijn dood is eigenlijk perfect getimed, heel anders dan met David Bowie bijvoorbeeld. Hij heeft nog een prachtig album met zijn zoon gemaakt. Ik zal alleen nooit meer nieuwe Cohen-muziek horen, dat doet pijn."

“Hij laat zien hoeveel je kan leren met de jaren, dat je jezelf kan ontwikkelen en dat kan verwerken in prachtige nummers. ”
Eloi Youssef, Kensington

Inspiratie

Eloi Youssef, zanger van Kensington en Leonard Cohen-fan, liet zich voor het laatste album van de band inspireren door de schrijfstijl van Cohen. "Een paar jaar terug ben ik naar een show van hem geweest in de Ziggo Dome waar ik ontzettend geëmotioneerd van raakte. Hij wist me toen zo te raken, niet alleen met zijn stem, maar ook vooral met zijn woorden."

De zanger gebruikte de emotie die hij hoorde in de stem van Cohen, en in diens teksten, voor het laatste album van Kensington. "Het nummer Going Home raakte mij diep. Hij zingt daar over zichzelf en laat daarbij een hele persoonlijke kant van zichzelf zien. De eerste keer dat ik dat nummer hoorde was ik in tranen en de laatste keer, vanochtend toen ik hoorde dat hij overleden was, weer."

Volgens Youssef laat Cohen zien waarom ouder worden niet erg is. "Hij laat zien hoeveel je kan leren met de jaren, dat je jezelf kan ontwikkelen en dat kan verwerken in prachtige nummers. Het is jammer dat zoveel mensen eigenlijk niet meer weten wie hij is of wat hij gemaakt heeft."

Hoewel de zanger het nummer Hallelujah heel mooi vindt, denkt hij dat zijn eigen favoriet Going Home nog best wat meer aandacht zou mogen krijgen. "Maar eigenlijk vind ik dat al zijn nummers die aandacht verdienen. We moeten weer eens iets meer echt de muziek gaan waarderen en de gedachtes die er achter zitten. Cohen wist dat in elk geval bij mij wakker te krijgen."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie