Een iPhone zonder koptelefoonpoort: gedurfd of getikt?

Bij de presentatie van de iPhone 7 ging het deze week vooral veel over een functie die de telefoon níet meer heeft. De koptelefoonpoort ontbreekt; is dat een moedige stap of een domme fout?

Zoals Apple woensdag tijdens zijn aankondiging benadrukte, stamt de moderne koptelefoonaansluiting uit de negentiende eeuw. Hij had zijn oorsprong in telefooncentrales, maar is inmiddels te vinden in allerlei elektronica, van smartphones tot autodashboards.

Volgens Apple is het tijd voor vernieuwing: koptelefoons moeten voortaan worden aangesloten via de Lightning-oplaadpoort, of via de draadloze Bluetooth-standaard. Wie nog een oude koptelefoon heeft, kan een verloopstukje gebruiken om hem in de Lightning-poort te steken.

Video: Dit zijn de grootste veranderingen in de iPhone 7

'Lef'

"Het komt uiteindelijk neer op één woord", zei marketingbaas Phil Schiller van Apple over de verandering. "Lef. Het lef om verder te gaan en iets beters voor iedereen te doen."

Die uitspraak leidde direct tot sarcastische reacties. Op de site Applecourage.com worden foto's gedeeld van veel bekritiseerde Apple-ontwerpen: zoals de 'zwangere' accuhoes voor de iPhone 6 en de muis die op zijn kop moet worden gelegd om hem op te laden.

Maar ook voor de aankondiging van de iPhone 7 was de discussie over de toekomst van de koptelefoonpoort al uitgebarsten. Via de productieketen van Apple lekte informatie uit over het ontbreken hiervan, en het regende maandenlang meningen.

"Jullie kunnen mijn koptelefoonstekker uit mijn koude, dode handen wrikken", schreef voormalig techjournalist Owen Williams op Medium. Hij valt met de deur in huis: "Hier draait het om: Bluetooth is kut."

Apple had niet moeten spreken over 'lef' maar over 'arrogantie', schreef Rob Pegoraro van Yahoo. Volgens hem is de stap van Apple consumentonvriendelijk en bovendien onnodig.

Ruimtegebrek

Volgens Apple zijn er verschillende redenen voor het verwijderen van de koptelefoonpoort, naast het eerder genoemde lef. Er komt meer ruimte voor andere interne componenten, zoals een geavanceerdere trilmotor en een grotere accu. En het was makkelijker om de telefoon waterbestendig te maken zonder een extra gat in de behuizing.

Bovendien kan het luisteren naar muziek prettiger worden in de nieuwe situatie, meent Apple. De Lightning-kabel geeft niet alleen geluid door, maar ook stroom. Daardoor wordt het onder meer mogelijk om ruisonderdrukkende koptelefoons aan te sturen.

AirPods

AirPods

Nog liever wil het bedrijf dat je zijn nieuwe, draadloze AirPods (à 179 euro) koopt. Die oordopjes kunnen via Bluetooth worden gekoppeld en worden opgeladen in een speciaal bewaardoosje.

Kortom: Apple vindt analoge koptelefoons met de vertrouwde poort maar ouderwets, en vindt dat het tijd is voor iets nieuws.

Omzetstukjes

Maar voor consumenten is de nieuwe situatie allesbehalve ideaal. Oude koptelefoons moeten via het verlengstuk worden aangesloten; dat verloopje moet je los meenemen en kan ook weer kwijtraken. Het ontbreken van de koptelefoonpoort scheelt ruimte in de smartphone, maar dus juist niet in de broekzak.

Bovendien is de Lightning-poort een Apple-technologie die niet zomaar door concurrenten kan worden gebruikt. Om een Lightning-koptelefoon te maken moeten royalty's worden afgedragen en andere smartphones kunnen de poort helemaal niet inzetten.

Als je in de toekomst een Lightning-koptelefoon koopt, kun je deze dus niet gebruiken in andere apparaten dan de iPhone, zoals je auto of de zelfs de MacBooks van Apple zelf. Daar zal je dan weer een omgekeerd adaptertje voor moeten kopen.

Bluetooth

Draadloze audio is een aardig alternatief, maar wel één met zijn eigen problemen. De geluidskwaliteit over Bluetooth is altijd inferieur geweest aan die van bedrade koptelefoons. En hoewel Bluetooth steeds beter wordt, is het koppelen van apparaten nog altijd een wat omslachtig en onbetrouwbaar proces.

Apple zegt dat zijn AirPods daar in verband met toegevoegde eigen technologie geen last van hebben. Maar na de aankondiging waren gebruikers van sociale media het direct over één ding eens: die dure oordopjes ben je zo kwijt.

"Als een tampon zonder touwtje", oordeelde Julia Carrie Wong van The Guardian. "De schoonheid van een koptelefoonkabel is net als de schoonheid van een tampontouwtje: het helpt je een belangrijk object onder controle te houden, en helpt je het uit allerlei hoeken en gaten te vissen."

Voor de aankondiging van de iPhone 7 vergeleken veel mensen de aanstaande verdwijning van de koptelefoonpoort al met het verdwijnen van de floppy-drive uit de iMac in 1998. Die vergelijking wordt ook aangehaald door Schiller, in gesprek met Buzzfeed.

Het ontbreken van de diskettepoort werd toen gezien als een haast onbegrijpelijke stap, maar bleek slechts een voorbode voor het einde van de floppydisk.

Op dat moment was de floppydisk echter al een ouderwets product, dat was achterhaald door de cd-rom. De koptelefoonpoort is wel honderd jaar oud, maar met de technologie an sich is weinig mis.

Open standaard

Apple had er ook voor kunnen kiezen om over te stappen op USB-C, de open standaard die door steeds meer producenten van Android-smartphones wordt gebruikt. De nieuwste MacBook is wel voorzien van zo'n poort, maar Apple lijkt voor zijn mobiele apparaten vast te willen houden aan de eigen Lightning-technologie.

Mochten makers van Android-smartphones ook af willen van de koptelefoonpoort, dan is USB-C de gedoodverfde opvolger. In Europa is nu echter nog geen enkele smartphone uitgebracht die audio over deze poort laat lopen.

De komende jaren zullen moeten uitwijzen of Apple met de iPhone 7 een trend heeft gezet, of inderdaad touwloze tampons heeft geprobeerd door te drukken. Schiller ziet het met vertrouwen tegemoet: "Op een gegeven moment - binnenkort, denk ik - zullen we allemaal terugkijken op de ophef over de koptelefoonpoort en ons afvragen waar we ons druk over maakten."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie