Route Rio: 'Kromo' over een relatie op de Spelen en de perfecte race

In Route Rio interviewt NU.nl tot de Spelen wekelijks een olympiër die kans maakt op een medaille. Deze week: Ranomi Kromowidjojo (25), de zwemkoningin van vier jaar geleden die ook dit keer voor goud gaat.

Als Ranomi Kromowidjojo haar finales zwemt dan ligt haar vriend Ferry Weertman in bed. De Europees kampioen openwaterzwemmen op de tien kilometer kan niet anders. Hij komt ook in actie op de Spelen, maar niet zoals zijn vriendin laat op de avond, maar vroeg in de ochtend.

"We delen ook geen slaapkamer tijdens de Spelen", vertelt Kromowidjojo, die sinds een jaar een relatie heeft met Weertman. "Dat gaat gewoon niet als je moet presteren. Onze ritmes zijn totaal verschillend. Ik zwem mijn finales ergens rond middernacht. Dan moet Ferry slapen omdat hij misschien al om vijf uur op moet."

En dan zet hij om een uur of twaalf de wekker om even te kijken hoe jij het doet?
"Dat verwacht ik niet. Of hij moet toevallig niet kunnen slapen. Maar hij heeft zijn nachtrust wel nodig."

Kom op, hij gaat toch niet pas als hij 's ochtends wakker wordt kijken of zijn vriendin een medaille heeft gewonnen.
"Weet ik niet. Met het oog op zijn prestaties is het beter om gewoon door te slapen. Hij zal in ieder geval niet op de tribune zitten tijdens mijn finales."

Andersom is dat waarschijnlijk wel het geval. Althans, als Kromowidjojo een medaille pakt. "Als ik geen medaille win, neem ik op de dag dat Ferry in actie komt de tussentijdse terugvlucht met de Nederlandse sporters die al klaar zijn. Bij een medaille blijf ik wel tot het einde."

Je gaat naar huis als je vriend nog in actie moet komen?
"Ik moet wel, zo zijn de regels van NOC*NSF. Een medaille pakken heeft dus een mooi extra doel voor me. Dan mag ik blijven en weet ik zeker dat ik Ferry zie."

Met een medaille om je nek ben je wellicht een bron van inspiratie voor hem. Hij wil ook een medaille.
"Ja, maar ik vind niet dat dat veel voor hem moet uitmaken. Net als dat het voor hem niet belangrijk moet zijn of ik wel of niet langs de kant sta. Ik denk dat hij me niet eens ziet, al ga ik natuurlijk wel kijken."

Voor de 24-jarige Weertman worden het zijn eerste Spelen. Kromowidjojo is maar een jaar ouder, maar zij was er in 2008 en 2012 ook al bij. Acht jaar geleden in Peking veroverde ze als 17-jarig meisje al de olympische titel met de estafetteploeg op de 4x100 meter vrije slag, waarna in 2012 haar absolute hoogtepunt volgde. Op de estafette was het nog zilver in Londen, maar met individueel goud op de 50 én de 100 meter vrije slag kroonde ze zich tot de zwemkoningin van de Spelen. Er stond geen maat op 'Kromo', al was ze na die twee gouden races niet eens helemaal tevreden.

"Ik herinner me nog dat ik meteen na het finishen dacht: ik heb wat foutjes gemaakt. Vervolgens keek ik naar het scorebord en zag ik een 1 bij mijn naam staan. Dat maakte me blij, maar mijn tijden vond ik niet bijzonder. Natuurlijk genoot ik, ik werd op handen gedragen. Mijn toenmalige coach Jacco Verhaeren was ook blij, maar hij zei ook iets wat ik eigenlijk wel wist: je finish was niet goed. En het is niet dat dat nu nog aan mij vreet. Maar het werkt wel motiverend dat ik in Londen niet dé perfecte races heb gezwommen Dat moet in Rio dan maar gebeuren."

“Alles wat niet goud is, is meteen slecht of wordt gezien als falen”
Ranomi Kromowidjojo

Maar in Nederland willen we goud zien. Of je dat met een 'perfecte race' doet zal de mensen een zorg zijn.
"Ja, dat snap ik. Door het verleden lijkt het misschien alsof goud het enige goede is voor mij. Alles wat niet goud is, is meteen slecht of wordt gezien als falen. Maar zo kijk ik er zelf niet naar. Natuurlijk wil ik goud, dat is het allerbelangrijkste op de Spelen. Maar het doel is om boven mezelf uit te stijgen, ook omdat me dat in Londen tot twee keer toe niet gelukt is. Dat drijft mij om steeds weer het starten, keren en finishen te finetunen."

Als je moet kiezen: zilver pakken met een technisch perfecte race of goud winnen met een mindere race?
"Dat is zo'n moeilijke vraag. Ik denk niet dat ik daar antwoord op kan geven omdat ik niet weet wat me gelukkiger maakt. Bovendien hoef ik die keuze niet te maken. De concurrentie zal in Rio ongelooflijk zwaar zijn en dus zal ik een perfecte race nodig hebben om goud te pakken. In Londen dacht ik dat dat ook zo zou zijn, maar toen hoefde dat nog niet."

Ben je nu een betere zwemster dan in Londen?
"Nou, ik was in Londen wel écht in topvorm. Ik zwom ongelooflijk hard. Maar mijn skills waren niet zo goed. Om een voor voorbeeld te geven: ik dook niet eens met twee handen op elkaar het water in, terwijl dat technisch wel beter is. Dat heb ik pas na de Spelen geleerd. En ik ben ook meer ervaren en als mens gegroeid. Ik ben bewuster van het proces dat ik doormaak. Weet wat er nodig is bij een zware training, hoe ik mezelf op kan peppen. Ik leef bewuster."

“Ik heb altijd in mijn achterhoofd gehad dat ik anderhalf jaar voor Rio alles op orde moest hebben”
Ranomi Kromowidjojo

Die ervaring kwam in de afgelopen jaren, ook omdat die jaren niet altijd even makkelijk waren voor Kromowidjojo. Op het gebied van coaches was het onrustig. Na Verhaeren kwam Marcel Wouda, daarna Christiaan Sloof en nu werkt ze samen met Patrick Pearson. Ook haar prestaties waren verre van stabiel. Vrijwel nooit zwom ze zo snel als in Londen, al hoort dat misschien ook een beetje bij Kromowidjojo. Ze is "olympisch geprogrammeerd", zoals ze het zelf noemt.

"Ja, mijn zwemleven staat in het teken van de Spelen. Daar kies ik bewust voor. Ik wil pieken op de Spelen. En natuurlijk zijn EK's en WK's ook belangrijk. Maar op de Spelen stem ik echt alles af."

Dus liet je de teugels in de afgelopen jaren wat vieren?
"Na Londen dacht ik wel: ik wil door en dan is Rio het belangrijkste. Tussendoor was 2014 mijn minste jaar. Ik liet dat jaar de EK schieten, ik moest even de resetknop indrukken na een turbulente periode. Het begon met het vertrek van mijn coach Jacco,  daarna de breuk met Marcel en ook met Chris. Dat kostte energie. Maar als ik nu terugkijk dan is 2014, middenin de olympische cyclus, wel het beste moment geweest voor die dip. Ik heb altijd in mijn achterhoofd gehad dat ik ongeveer anderhalf jaar voor de Spelen alles op orde moest hebben om te kunnen pieken in Rio. En dat is gelukt."

Heb je in die periode weleens getwijfeld of je weer de oude zou worden?
"Ja, zeker in 2014, al besefte ik ook dat het een fase was waar ik doorheen moest gaan. Maar het moet wel leuk blijven. Niet dat ik alleen maar wil lachen, maar ik moet wel plezier hebben in het beter willen worden en strakke leven dat ik moet leiden. Als het plezier wegvalt dan moet ik eerlijk zijn naar mezelf. Dan is het zonde om te blijven zwemmen, er is zoveel meer in het leven."

“Na Rio ga ik vakantie vieren en dan kom ik er wel achter of het klaar is of niet”
Ranomi Kromowidjojo

Ben je je daar de afgelopen jaren bewust van geworden?
"Nee, dat wist ik op mijn achttiende ook. Toen dacht ik al: als ik morgen een vervelende blessure oploop en ik kan nooit meer zwemmen dan is dat balen, maar het leven eindigt niet. En zo sta ik er nog steeds in. Al wil ik nu zo vlak voor Rio uiteraard nog even heel blijven."

Kan Rio het eindpunt worden van jouw zwemcarrière?
"Dat zou kunnen. Maar dat weet ik nog niet. Ik focus me op de Spelen en ben nu nog niet bezig met stoppen of doorgaan. Ik kan het ook niet aan een resultaat in Rio hangen. Je kunt zeggen: als je wint dan kun je op je hoogtepunt stoppen. Maar het kan ook juist zonde zijn om te stoppen als je weer de beste bent."

Je bent pas 25.
"Ja, maar ik heb ook al bijna drie keer de Spelen meegemaakt. Het moet echt goed voelen om door te gaan. Na Rio ga ik vakantie vieren en dan kom ik er op die vakantie wel achter of het klaar is of niet."

Dus ergens in september of oktober krijgen we bericht…
"Ja. Zo was het na Londen ook. Toen werd ik in september onrustig en wilde ik het water weer in. Maar komt die prikkel dit keer niet dan zal ik niet doorgaan om een ander een plezier te doen of om mezelf te bewijzen. Ik ga het zien. Of nee, ik ga het voelen in de weken na Rio."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie