Homoseksuele imam: 'Mijn roeping om de islam progressiever te maken'

Ludovic-Mohamed Zahed heeft als homoseksuele imam veel taboes doorbroken. Hij trouwde als eerste Franse moslim met een andere man (in Zuid-Afrika). 

In 2012 zette hij een "inclusieve" moskee in Parijs op: waar LHBT’ers net zo welkom zijn als ieder ander. De eerste in Europa. Op 6 augustus vaart hij mee met de World Religion Boat tijdens de Gay Pride in Amsterdam.

Als homoseksuele imam leeft hij in een wereld van twee ogenschijnlijke paradoxen, die vaak met elkaar overhoop liggen. Wij vragen hem naar zijn gedachtegoed: hij wil het idee van een progressieve islam verspreiden.

Velen denken dat de islam en homoseksualiteit niet samengaan. Wat zegt de Koran over homoseksualiteit?

"Wat veel mensen niet weten is dat de Koran niet spreekt over homoseksualiteit. Er is een verse in de Koran waarmee islamitische extremisten hun fobie rechtvaardigen. Dat gaat over twee mannen die mannen en vrouwen verkrachten. Ze waren gewelddadig en stalen en plunderden. Homofoben interpreteren die verse anders dan ik. De zonde is, hoe ik het interpreteer, niet de seks met mannen maar het verkrachten van mensen."

"Daarnaast komen er mensen voor in de Koran, mannelijke vrouwen en vrouwelijke mannen. Mensen die wij in de moderne terminologie als homoseksueel zouden bestempelen. De profeet Mohammed verdedigde deze mensen. Terwijl anderen deze mensen wilden vermoorden, nam hij ze in huis en gaf hij ze werk."

"Het komt er op neer dat op het gebied van gender en op het gebied van seksualiteit, compleet andere dingen in de Koran worden gezegd dan waar dogmatische moslims het over hebben. De Koran is heel inclusief, al vanaf het begin. Dat was vierhonderd jaar geleden, we zouden nu dus progressiever moeten zijn dan toen. Als moslim is het dan ook onze roeping om de islam progressiever te maken."

Waarom is er dan nog steeds homohaat in veel Islamitische landen?

"Door onwetendheid, of door politieke of economische chaos, zijn sommige moslims patriottisch. Kijk maar naar Islamitische Staat. Dat heeft niets te maken met spiritualiteit. Het is een bekend fenomeen in de psychologie: als tijden zwaar zijn, worden gemeenschappen gewelddadiger. Het is niet goed, maar het is een natuurlijk instinct. Ze noemen anderen 'minder mens' dan henzelf, omdat ze zich bedreigd voelen."

"De echte sodomieten zijn eigenlijk de politie, het leger en de staatshoofden in die corruptie landen die moorden, mishandelen en mensen straffen zonder justificatie."

“Er zijn steeds meer organisaties die laten zien dat het anders kan, die moeten gesteund worden.”
Ludovic-Mohamed Zahed

Wat kan de overheid doen om deze progressieve islam na te streven?

"Het is hun taak mensen niet bang te laten zijn voor moslims. Er zijn steeds meer organisaties die laten zien dat het anders kan, die moeten gesteund worden. In Nederland heb je bijvoorbeeld Maruf, in andere landen heb je inclusieve moskeeën. Dat is de islam die de toekomst heeft en daar moet de regering bondgenoten in vinden. "

"Mensen moeten niet bang voor de islam zijn. Soms als zeg dat ik moslim ben, ook al zeg ik dat progressief en homoseksueel ben, zijn mensen bang. Islam is een filosofie over het leven, niet een wet. Wij bepalen zelf wat goed en slecht voor ons is."

In 2012 richtte u de "inclusieve" moskee in Parijs op. Wat is er veranderd sindsdien?

"In Parijs zijn moslims minder bang om over hun seksualiteit te spreken. Dat is ook precies de reden waarom we de moskee hebben opgericht. Mensen hadden een plek nodig om te bidden, als ze te vrouwelijk of mannelijk waren voor de standaarden van de maatschappij. Of je nou homoseksueel, heteroseksueel, transseksueel of wat dan ook bent. Het is ontstaan uit een vraag uit de gemeenschap. Ik zie een groot verschil voor die mensen."

En in het grotere plaatje?

"In het grote plaatje zie ik ook een verschil met tien jaar terug. In Europa in ieder geval, zijn wij nu een deel van LHBT-gemeenschap en de moslimgemeenschap. We zijn zichtbaarder, dat is belangrijk. We laten meer van ons horen, ook al is het soms gevaarlijk."

U zegt dat het gevaarlijk is. Kunt u een voorbeeld noemen waarbij u zich onveilig heeft gevoeld?

"Ik had een vaste moskee in het noordoosten van Parijs. Ik ging er elke vrijdag naartoe, om te bidden. Ik woonde in een multiculturele, arme probleemwijk. Toen ik in 2011 het huwelijk met mijn eerste man publiekelijk maakte, kregen we problemen."

"De vrijdag nadat ons huwelijk in de media verscheen, sprak de imam in de moskee over homoseksuelen. Hij zei dat wij (mijn ex-man en ik, red.) geen moslims waren. Ik was erbij en dat wist hij. Iedereen, zo’n vierhonderd mensen, begonnen te roepen dat wij inderdaad geen moslims waren."

"Het was een traumatische ervaring voor mij. Ik ben nooit meer naar die moskee gegaan. Ik heb twee dagen in bed gelegen, bang en gestrest. Ik zag geen toekomst meer, mijn buurt was mijn thuis en was heel belangrijk voor mij. Ik had daar net een appartement gekocht."

"Ik kijk er nu anders op terug. Ik weet dat we gewoon een andere visie op de islam hebben. Hun islam is heel patriottisch en conservatief. Ik snap dat, maar ik respecteer het feit niet dat zij mij veroordelen. Daarnaast krijg ik ook wel eens doodsbedreigingen op Facebook."

"Maar sinds ik zichtbaarder ben, en de organisaties zichtbaarder zijn, is het minder geworden. Ze moeten weten dat wij niet vies zijn en dat wij niet de islam proberen te vermoorden, zoals ze zeggen."

Wat doe je met de mensen die jou dood wensen?

"Ik ga bijna altijd het gesprek aan. Zo kwam ik een keer een man tegen, die tegen mij schreeuwde en respectloos was. Ik ben met hem het gesprek aangegaan. Aan het einde van het gesprek zei hij: ik ben het nog steeds niet met je eens, maar nu, als iemand je probeert iets aan te doen, zou ik de eerste zijn die jou verdedigt. Hij zei: ik snap dat je lijdt en dat jij ook het recht hebt een plek in de maatschappij te hebben.

“"Homoseksueel en moslim zijn voelde alsof ik moest kiezen welke arm ik moest afsnijden."”
Ludovic-Mohamed Zahed

Ondervindt u, naast homofobie in de moslimgemeenschap, ook islamofobie in de LHBT-gemeenschap?

"Ja, in 2011 bijvoorbeeld. We probeerden samen te werken met de grootste Franse LHBT-organisatie in Parijs. Zij weigerden. Ze zeiden: wij weten hoe moslims over homoseksualiteit denken, dus we kunnen jullie niet vertrouwen. Het kwam als een shock voor mij, want we ontdekten iets nieuws: "homonationalisme"."

"Niet alle homo’s zijn blank en Westers, en zijn atheïstisch of hebben een christelijke achtergrond. Zij vochten voor goede LHBT-rechten, maar alleen voor diegenen die in hun straatje pasten. Ze stonden niet open voor andere perspectieven. Wat ze ook niet snapten: als je de moslimgemeenschap in zijn geheel uitsluit, werk je extremisme in de hand."

Is dit erger geworden na Orlando?

"Ja, het is logisch dat dat gebeurt. Het is angst en een moslim zoals hij bevestigt deze angst. Vergeet niet dat die man (Omar Mateen, red.) geen spirituele moslim was. Waarschijnlijk zat hij zelf ook in de knoop met zijn seksualiteit. Dat betekent dat het alleen nog maar belangrijker is wat we doen: laten zien dat je zowel moslim als homo kan zijn."

Hoe was het uit de kast komen voor u?

"Homoseksueel en moslim zijn voelde alsof ik moest kiezen welke arm ik moest afsnijden. Uiteindelijk was het geen keuze. Mijn moeder wist het al langer, die wachtte op het moment dat ik het zelf zei. Mijn vader reageerde milder dan ik verwachtte, maar hij zei wel: je wordt verstoten door de gemeenschap. Verwacht bij ons geen schouder waarop je kan uithuilen."

Hoe bent u imam geworden?

"Ik heb vijf jaar lang theologie gestudeerd in Algerije. Daarna heb ik een master in neuropsychologie gedaan en een PhD in antropologie met als onderwerp islam en homoseksualiteit. Toen we de moskee startten, ben ik naar voren geschoven. Als je de nodige kennis hebt, wordt je door anderen naar voren geschoven. Zo word je imam."

"Tegenwoordig zie je steeds meer homoseksuele imams. Er zijn homoseksuele imams in Europa, Zuid-Afrika, Noord-Amerika en Australië. In Indonesië is zelfs een transseksuele imam. Als je kennis en moed hebt: word een imam. Ik roep vrouwen, transseksuelen en homoseksuelen op om naar voren te stappen. Als mensen niet zien dat wij bestaan, blijven ze in onwetendheid."

Tot slot: wat wil je zeggen tegen de moslims die in de knoop zitten met hun seksualiteit?

"Wees je eigen rolmodel. Help jezelf en anderen, ik heb mezelf ontdekt door anderen te helpen. Een positieve uitstraling, dat is mijn antwoord op isolatie, en buitensluiten. Laat je niet vertellen dat je abnormaal bent."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie