Vier open brieven aan Beyoncé

Zaterdagavond geeft Beyoncé een concert in Amsterdam. NU.nl vroeg presentatrice en journalist Zarayda Groenhart, radio dj Angelique Houtveen, columniste Yasmina Aboutaleb en zangeres Sabrina Starke een open brief aan de Amerikaanse zangeres te schrijven.

Over de 34-jarige Beyoncé Knowles-Carter zijn talloze profielen en beschouwingen geschreven.

Het voormalige Destiny’s Child-lid ontwikkelde zich van eendimensionaal popicoon tot vaandeldrager van een internationale gemeenschap die haar benoemde tot koningin in de strijd voor feminisme, emancipatie en tegen onderdrukking.

Het is niet altijd duidelijk of de zangeres op sociaal maatschappelijke knelpunten inspeelt of tegen wil en dank een leidende rol krijgt toebedeeld. Vast staat dat Beyoncé, naast haar rol voor de massa, voor iedere fan iets anders betekent.

Mooie Beyoncé,

Wat had ik kippenvel toen ik je zag tijdens de BET Awards. Samen met mijn held rapper Kendrick Lamar danste je in het water en zong je over vrijheid. Je had de keuze om elk ander nummer te zingen maar wilde perse laten zien waar je voor staat: kracht, vrouwelijkheid en tegenwoordig ook de Black Lives Matters movement.

Inhoudelijk sluiten je nummers niet altijd aan bij die laatste boodschap. Dat vind ik jammer. Toch laat je je niet onder druk zetten om iets te zeggen of doen waar je niet achter staat. Iets wat verleidelijk is in deze tijd. Ik voel het ook. De druk om felle kritiek te uiten tegen onrecht. Om te laten zien dat het mij ook aan het hart gaat.

Van jou als superster wordt verwacht dat je daar iets mee doet. Dat liet even op zich wachten, maar deze maand las ik een prachtige statement/oproep op je website. "Stop killing us." Jij kiest je eigen tijd en manier om je te uiten en dat geeft mij de kracht om het ook op mijn manier te doen.

Zo ga je ook om met je vrouwelijkheid. Sexy pakjes, gewaagde dansmoves en pittige teksten zijn jouw trademark. Je bent dan geen rolmodel voor jonge meisjes, maar als volwassen vrouw ben ik je dankbaar dat je alle kanten durft te tonen.

Want soms ben ik boos, verdrietig en bang. Soms ook liefdevol, zelfverzekerd en blij. Al die emoties zitten in jouw muziek en muziek is mijn manier om te voelen. Jij geeft mij de tools om dichter bij mijn gevoel te komen.

De wereld probeert je op het matje te roepen voor alles wat je doet. Maar zoals iedereen doe jij ook maar wat. En ja, je maakt fouten. Maar het enige verschil is dat bij jou de hele wereld meekijkt. Toch schrikt dat je niet af. Respect daarvoor. Ik hoop dat mensen zaterdag van je kracht en stem mogen genieten. Want je bent een rasartiest.

Veel liefs,

Angelique

Angelique Houtveen is radio-dj en programmamaker. Elke werkdag presenteert ze het programma ClassX (10:00 - 13:00 uur) op NPO FunX. In 2013 won ze de één van de belangrijkste radioprijzen, de Marconi Award voor Aanstormend Talent.

Beyoncé,

Ik volg je al sinds Destiny's Child. Bij het horen van de remix van No No No met Wyclef was ik fan!! Die stemmen, de timing en de looks. Alles was tof, maar jij sprong eruit. Er was iets aan jou wat anders was dan Kelly, LeToya en LaTavia. En dat werd alleen maar groter en sterker.

Met als gevolg jouw solocarrière. Dat was onvermijdelijk. Bij elk album bewees je keer op keer dat je een vrouw bent die weet wat ze wilt. En volledig in controle bent. Alles is raak! En live is het "next level"

Ik heb mezelf vaak afgevraagd: ga je hier nog overheen? En ja hoor: de performance van Formation op de Superbowl. De wereld stond op z'n kop! Doet ze dat nou? Ja dat doet ze, want zij is Beyoncé. Ik moest gelijk denken aan mijn favoriete quote van Nina Simone. "An artist duty is to reflect the times". Jouw kunstvorm gebruiken om de tijden van nu te reflecteren. En dat deed jij!

Zelfvertrouwen, trots en zelfbewustzijn spatte van het beeld. Ik vond het geweldig om te zien! De aankondiging van Lemonade volgde al snel. En geheel onverwacht dropte je de volgende bom. Een meesterwerk wat mij betreft.

Het is duidelijk: je bent geraakt door de gebeurtenissen in de wereld en je voelde je verantwoordelijk om iets te doen. Je reflecteerde middels de songs op Lemonade dat "zwart zijn" in Amerika vandaag de dag een dagelijkse uitdaging is, maar dat het belangrijk is om al het negatieve om te zetten in positiviteit, hoop, kracht en liefde voor de toekomst. 

Ik dank je daarvoor. Je gebruikt je stem en platform om de wereld wakker te schudden. En uiteindelijk kunnen ze van je houden of niet. Een ding is zeker. Je hebt "iets" gedaan om bij te dragen. Nina Simone zou trots zijn! Ik ben trots en kijk uit naar je volgende move. Shine on Sister!! I Salute you. 

Now let's have a sip of this "Lemonade",

Sabrina Starke

Sabrina Starke is zangeres en winnares van een Edison Pop Award en een Edison Jazzism. In 2008 brak ze door met haar hit Do For Love. Op 25 september 2015 kwam haar meest recente album Sabrina Starke uit.

Lieve Beyoncé,

Toen ik je optreden bij de BET Awards zag, moest ik bijna huilen.

Daar stond je, op dat levensgrote podium, omgeven door je leger van dansers. In het donker gehuld. Het geluid van schallende sirenes. Flarden van een befaamde speech. Dansend en zingend. Stampend. Water dat opspat en vuur dat de lucht inschiet. En dan ineens rapper Kendrick Lamar (aka de reïncarnatie van Tupac) die vanuit het niets onder het podium vandaan opstijgt om zijn iconische verse te doen.

Revolution televised. Hoping that u will see the signs

Jij Beyoncé, bent een kerk. Een geloofsovertuiging, een movement. Een muzikale Malcolm X. Als een Mozes leid je ons naar het beloofde land. Niet door een rode zee maar langs de modderige wegen van de popcultuur.

Ik vind het knap. Je bent zo schandaalvrij als het een superster is toegestaan de afgelopen zeventien jaar doorgekomen. Oké, je man ging vreemd en dat zong je van je af op je laatste album. Je vader bleek een buitenkind te hebben. En er was dat ene incidentje in de lift. Maar dat was het wel zo'n beetje.

Terwijl de rest van je popsterzusters struggelen met hun sterfelijkheid, verander jij de regels van spel. Zij worden uitgebuit door hun families en scheren bij gebrek aan zelfexpressie hun hoofd kaal. Kunnen de druk van het sterrendom niet aan en raken voorspelbaar verslaafd aan de drank en drugs. 

Jij niet. Jij verandert de hoogste regionen van de popmuziek in een discussieplatform. Zonder in al je Beyoncé-heid ook maar een greintje van je Bootyliciousness te verliezen. Politiek in een dikke saus popcultuur.

Op 31 juli, op mijn verjaardag, kom ik naar je toe, in Brussel. Ik sta daar straks vooraan, huilend als een klein kind, al je liedjes meezingend. Mentaal je voeten kussend.

Jij bent onze eigen Khaleesi. Onze Daenaerys Stormgeborene, moeder van de draken. En we houden ervan als je vuur spuwt.

Liefs,

Zarayda

Zarayda Groenhart is presentatrice, radiomaker en online ondernemer. Ook heeft ze een boek geschreven, 'Het Waarom Meisje'', waarin ze vertelt over haar ervaring met seksueel geweld en de steun die ze daarop van haar familie kreeg.

Lieve Beyoncé,

Wat was ik blij toen je album Lemonade laatst uitkwam. Eindelijk laat je van je activistische kant zien. En dat is, helaas, broodnodig. Racisme is anno 2016 nog overal.

Waar ik om moest grinniken, was je sneer naar "Becky with the good hair". Het witte meisje met glad haar als schoonheidsideaal. Dat deed me denken: waarom zien we je eigenlijk zo weinig met een afro?

Begrijp me niet verkeerd: ik ben een groot fan. De eerste single die ik van je kocht kocht was Bug a Boo, ik bedoel maar. Ik had geen idee waarover je zong, maar het klonk heel stoer allemaal. Dertien jaar was ik, een onzekere periode in mijn leven.

Want toen ik een tiener was, zat ik op een wit gymnasium. Iedereen daar had van dat zachte, zijden haar had, en alle jongen in de klas fan waren van Britney Spears. Je begrijpt dat ik diep ongelukkig was, nog het meest met mijn haar.

Stug, kroezend Berberhaar had ik. Al mijn zakgeld ging op aan haarproducten die het beest op mijn hoofd moesten temmen. Terwijl ik onder de douche probeerde de klitten uit te roeien met een halve fles conditioner, stond mijn broer een gat in de deur te bonzen, omdat het verdomme lang genoeg had geduurd. 

Mijn oudere nichten zeiden dat zij tenminste "goed haar" hadden, want hun haar was glad. Ze adviseerden me mijn haar te strijken - letterlijk. Ik deed het nog ook. Op een dag stelde een Antilliaans-Nederlandse studiegenoot van mijn moeder voor mijn haar te relaxen. Niet lang daarna werd in de gootsteen mijn haar met een stinkend chemisch goedje behandeld. Het resultaat was - ik wist niet dat het kon - nog erger dan daarvoor. Stro voelde zacht aan vergeleken met mijn haar.

Toen ik zestien was, droeg ik naar school een helm, hoewel die op mijn snorscooter niet verplicht was. Gelukkig heb ik inmiddels van mijn haar leren houden, glad föhnen heb ik afgezworen.

Iedereen moet zijn haar kunnen dragen zoals hij of zij wil - af en toe verandering is leuk - maar er zullen vast jonge meisjes zijn die, net als ik destijds, een zelfverzekerd voorbeeld kunnen gebruiken.

Dus, lieve Bey, wat denk je ervan? Zie ik je morgenavond met een fro?

Yasmina Aboutaleb

Yasmina Aboutaleb (1986) is freelance journalist en columnist. Haar columns over Amsterdam verschijnen elke dinsdag en donderdag in Het Parool. Verder schrijft ze o.a. voor NRC Handelsblad en Vrij Nederland. Ook is ze redacteur bij Met het Oog op Morgen op NPO Radio 1. 

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie