Gaat de nieuwe versie van de prostitutiewet het wel redden?

Drie jaar nadat de nieuwe Wet Regulering Prostitutie (Wrp) sneuvelde in de Eerste Kamer, werd de nieuwe conceptversie deze week besproken in de Tweede Kamer. Ook nu roept de wet echter de nodige vraagtekens op bij zowel Kamerleden als belangenorganisaties.

De Senaat stemde drie jaar geleden tegen, omdat de voorgestelde registratieplicht de privacy van sekswerkers zou schenden. Ook nu komt dat punt weer naar boven in het debat.

Tijdens de behandeling van de wet in de Tweede Kamer donderdagavond bleek vooral D66 vraagtekens te zetten bij de privacybescherming van sekswerkers. Kamerlid Judith Swinkels uitte haar zorg. "Nu blijkt dat steeds meer gemeenten die omstreden registratieplicht toch weer op lokaal niveau invoeren in een APV. Mijn fractie vindt dat een zorgelijke ontwikkeling, omdat de registratie van prostituees volgens ons strijdig is met de Wet bescherming persoonsgegevens."

Nine Kooiman van de SP stipte dit tijdens het debat ook aan. "Ik hoor zorgelijke geluiden van sekswerkers over de contacten met de politie. Wanneer een sekswerker financieel wordt uitgebuit door bijvoorbeeld een pooier kan zij aangifte doen bij de politie. Ik hoor echter dat de politie dan zegt dat de sekswerker eerst moet stoppen met haar beroep. Pas dan kan er aangifte gedaan worden."

Mariska Majoor van belangenorganisatie voor sekswerkers PROUD spreekt tegen NU.nl over een bijzonder onwenselijke situatie. "Sekswerk is werk en daarom zouden overheden daar ook zo mee om moeten gaan. Wanneer je bijvoorbeeld wordt lastig gevallen door de bedrijfsleider in de winkel waar je werkt, dan hoef je ook niet eerst ontslag te nemen voordat je recht hebt op bescherming. Uitbuiting betekent niet altijd dat iemand zijn vak niet wil uitoefenen."

Illegaliteit

Het concept van de nieuwe wet lijkt op een aantal punten haaks te staan op een rapport dat Amnesty International twee weken geleden uitbracht, waarin de mensenrechtenorganisatie oproept tot het "decriminaliseren" van sekswerkers.

PROUD zette afgelopen week al een proefproces in gang tegen de gemeente Groningen wegens ernstige privacyschendingen. PROUD is bang dat de nieuwe wetgeving "landelijke discriminatie en schending van de mensenrechten van sekswerkers tot gevolg zal hebben". Groningen zou op de nieuwe Wrp vooruitlopen.

PROUD schreef afgelopen april in een veertien punten tellende brief dat de nieuwe wet ervoor zorgt dat sekswerkers op veel punten strafbaar worden en de illigaliteit in gedwongen worden. Iets wat Amnesty International graag wil voorkomen.

Amnesty schrijft: "We roepen op tot decriminalisering van niet-gedwongen sekswerk. We baseren ons op bewijs dat criminalisering het werk minder veilig maakt, omdat sekswerkers hierdoor niet op bescherming van politie kunnen rekenen en daders makkelijk straffeloos hun rechten kunnen schenden."

Wijziging

Een ander probleem met de nieuwe Wrp is volgens Marith Volp (PvdA) de definitie van het woord 'bedrijfsmatig'. Dat kan er volgens haar nu voor zorgen dat gemeenten compleet verschillende interpretaties van die term gaan gebruiken, wat voor veel onduidelijkheid kan zorgen. Volgens PROUD kan het er zelfs toe leiden dat de politie woonhuizen zonder tussenkomst van een rechter binnen kan vallen.

Minister Ard van der Steur (Justitie) stelde daarom tijdens het debat een wijziging van de wet voor. "PROUD heeft erop gewezen dat dit een onwenselijk punt is. Het is voor de regering van belang dat de huidige formulering in de wet onduidelijkheid en onzekerheid kan laten ontstaan over de mogelijkheid om in een woning binnen te treden. Om die reden dien ik bij dezen de derde nota van wijziging in. Deze leidt ertoe dat die toegang alleen mogelijk is tot een woning waarin tevens een seksinrichting is gevestigd waarvoor vergunning is verleend."

Vergunningsplicht

Volgens de minister komt er geen vergunningsplicht voor zelfstandig werkende prostituees. Iets waar PROUD volgens Majoor bang voor was. "Wij zijn heel blij met de wijziging die de minister heeft aangebracht. Het leek het erop dat afhankelijk van de gemeente waarin je woont, je kans hebt op een gevangenisstraf en op een huiszoeking door de politie. De minister stelt nu dat je als zelfstandige sekswerker gewoon, legaal en zonder tussenkomst van derden, je werk mag doen."

Waar Majoor wel bijzonder ongelukkig mee is, is de leeftijdsgrens om als prostituee te werken. Die gaat omhoog van 18 naar 21 jaar. "Dit betekent eigenlijk het gevreesde Zweedse model voor onze sekswerkers tussen de 18 en 21," vertelt ze. Dat houdt in dat niet de prostituee, maar wel de klant strafbaar is.

"Als belangenvermenging vinden we juist dat de kleine groep jongvolwassenen die toch voor sekswerk kiest, beschermd moet worden tegen illegaliteit. Het strafbaar stellen van klanten voor deze groep heeft als gevolg dat ook de sekswerkers zich minder zichtbaar zullen maken." 

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie