De eeuwige tragiek van Formule 1-grootmacht Ferrari

De president zit chagrijnig in de pitbox, de eerste coureur vloekt en tiert op de radio en de teambaas rookt buiten het zicht van de camera's de ene na de andere sigaret. Ferrari is wéér niet in goeden doen, terwijl de ambities zo groot zijn. Waarom gaat het steeds mis met het belangrijkste team in de Formule 1?

Hoewel 'Scuderia Ferrari' geldt als de populairste en succesvolste formatie in de koningsklasse van de motorsport is de geschiedenis doorweven met problemen, niet ingeloste verwachtingen en ondermaatse prestaties.

Fans die de sport al langer volgen herinneren zich zonder twijfel nog hoe Ferrari de sport aan het begin van de eeuw vijf jaar lang in zijn greep had. Michael Schumacher reeg de zeges en kampioenschappen aaneen.

Die periode was echter de uitzondering die de regel bevestigt. Ferrari pakte in 2007 nog de titel met Kimi Raikkonen, maar sindsdien staat het Italiaanse team qua rijderstitels droog. Ook in 2016 is een kampioenschap bij zowel de coureurs als de constructeurs al ver uit het zicht verdwenen. Even leken Vettel en Raikkonen het Mercedes moeilijk te kunnen maken, maar het lijkt ook dit jaar weer niet te lukken.

Alonso

Het was de hoofdreden waarom Fernando Alonso na 2014 bij Ferrari vertrok. De Spanjaard greep in 2010 en 2012 net naast het kampioenschap en verloor langzaam maar zeker zijn geloof in de Scuderia. Hij dacht bij McLaren-Honda meer kans te hebben op titels. "Alonso kreeg niet meer uit zijn hoofd dat hij niet meer kon winnen met Ferrari", liet toenmalig president Luca di Montezemolo optekenen.

Diezelfde Di Montezemolo heeft inmiddels het veld moeten ruimen bij de sportwagenfabrikant en is opgevolgd door de Canadese Italiaan Sergio Marchionne, die ook de CEO is van de overkoepelende Fiat-Chrysler-groep. Marchionne laat sinds de afgelopen winter geen mogelijkheid onbenut om de druk op te voeren. Ferrari heeft een budget van naar schatting ruim 470 miljoen euro per jaar (hetzelfde als Mercedes) en Marchionne eist daarom overwinningen van de formatie van teambaas Maurizio Arrivabene.

“Vettel vecht met een auto die niet kan winnen”
La Gazzetta dello Sport

Crisis

Toeval of niet, maar sinds de baas die eis met enige regelmaat ventileert - en zo'n vreemde eis is het niet, gezien het gigantische budget - gaat het alleen maar minder bij het team. Er werd dit seizoen nog geen race gewonnen. Vettel en Raikkonen vielen allebei al een keer uit met technische problemen en Red Bull is Ferrari voorbij als naaste belager van Mercedes. De Italiaanse pers spreekt zelfs van een crisis, maar is ook niet eenduidig over de oorzaak.

Een greep uit de sportkranten na de Grand Prix van Monaco, waarin Vettel vierde werd en Raikkonen door een eigen fout uitviel: "Vettel vecht met een auto die niet kan winnen en met een team dat op het verkeerde spoor zit", aldus La Gazzetta dello Sport. Corriere della Sera neemt de Duitser zelf ook wat kwalijk: "Hij lijkt wel een verdrietig familielid van de coureur die Ferrari vorig jaar bij de hand nam."

La Stampa schreef dat Lewis Hamilton (Mercedes) in Monaco weer kon lachen na zeven maanden zonder overwinning, "terwijl Ferrari nog steeds een crisis heeft op te lossen". Tuttosport legde het falen van de Scuderia in Monaco bij de coureurs: "Dit keer waren zij het die flopten". Ook La Gazzetta nam Raikkonen zijn crash in de openingsfase kwalijk: "Een ramp. Met zijn ervaring zou hij niet na tien ronden in de vangrail moeten staan. Het is onacceptabel."

Raikkonen in Monaco

Raikkonen in Monaco

Niet snel genoeg

Wat is er dan allemaal loos bij het team? De problemen begonnen dit seizoen met de motor, die door een probleem aan de turbo niet op vol vermogen kon draaien. In Australië viel Raikkonen uit met een kapotte turbo. Vettel haalde in Bahrein de start niet eens, omdat zijn motor in de opwarmronde de geest gaf.

Die betrouwbaarheidsproblemen lijken nu opgelost, maar de concurrentie zit ook niet stil. Na de grote update aan de Renault-motor in de Red Bull heeft Ferrari na Honda misschien wel de zwakste krachtbron in het veld. Vandaar dat er bij de volgende race al halsoverkop een update wordt geïntroduceerd.

Het grootste probleem lijkt echter in de banden te zitten, en dan vooral dat Ferrari niet goed begrijpt hoe ze werken in de kwalificatie. Ze komen niet op de juiste temperatuur en leveren daarom niet voldoende grip. Gedurende de kwalificatie worden de teams om Ferrari heen steeds sneller, waardoor Vettel en Raikkonen terrein verliezen. "Daarom beginnen we steeds met een achterstand aan de race", klaagde Vettel na zijn vierde plaats in Monaco.

Op de momenten dat het moet is de auto simpelweg niet snel genoeg en is er wéér een team - Mercedes - dat het beter doet dan Ferrari. Het lijkt een vast onderdeel te zijn in de geschiedenis van de renstal. Ferrari doet meestal wel mee om de zeges, maar er zijn altijd weer één of twee (Britse) concurrenten die het beter doen.

Koppigheid

De geschiedenis van het team is doorweven met technische missers, koppigheid en pech op het verkeerde moment. Zo was Ferrari eind jaren vijftig één van de laatsten die, naar het voorbeeld van het Britse team Cooper, de motor van voorin de auto naar achterin verplaatste. Oprichter Enzo Ferrari hield lang vol dat een paard ook niet achter de wagen stond.

Begin jaren zeventig bleef Ferrari lang achter bij de van voor naar achter oplopende wigvorm die het Britse Lotus in 1970 in hun auto's introduceerde. Het duurde tot 1974 voor het team met de entree van Niki Lauda weer een formatie om rekening mee te houden was.  

Daarna volgde wel een uiterst succesvolle periode tot en met de titel van Jody Scheckter in 1979. Vervolgens duurde het maar liefst negentien jaar voor er in 2000 weer een wereldtitel werd gepakt bij de coureurs, met het eerste kampioenschap van Schumacher voor de Scuderia. 

“Mijn Ferrari rijdt als een vrachtwagen”
Alain Prost, coureur in 1990

Villeneuve

In die negentien jaar had de titel gepakt moeten worden in 1982, maar toen crashte stercoureur Gilles Villeneuve dodelijk in België en raakte Didier Pironi - terwijl hij aan de leiding ging in het kampioenschap - zwaargewond in Duitsland. 

In 1990 wist het team eindelijk topcoureur Alain Prost te strikken, die met Ayrton Senna in de McLaren (wéér een Brits team) om de titel streed. Senna reed Prost in de één na laatste race van de baan en pakte de titel. Een jaar later moest Prost vertrekken, omdat hij zei dat "zijn Ferrari reed als een vrachtwagen". De Fransman nam een jaar pauze en won vervolgens tot overmaat van ramp zijn vierde titel met Williams.

Ferrari bleef begin jaren negentig achter bij Williams, onder meer omdat het te lang bleef doorrijden met de V12-motor, die prachtig klonk, maar geen match was voor de zeer succesvolle V10 van Renault. In 1996 arriveerde Michael Schumacher, die samen met technisch genie Ross Brawn een paar jaar nodig had om het team weer competitief te maken. In 2000 kon er worden geoogst. Inmiddels lijkt het team echter weer te zijn vervallen in oude fouten. 

Villeneuve in 1982

Villeneuve in 1982

Regels op de schop

Wat moet er dan gebeuren bij Ferrari? In 2017 gaan de regels van de Formule 1 op de schop. De vleugels krijgen een andere vorm, de banden worden breder en de motoren worden sterker. Zulke regelwijzigingen gooien de slagorde in de Formule 1 zonder uitzondering overhoop en meestal anticipeert Ferrari niet goed op nieuwe technische regels.

De laatste twee keren ging het faliekant mis. Zo won Ferrari na een grote aerodynamische regelwijziging in 2009 slechts één race, terwijl oud-technisch directeur Ross Brawn met zijn eigen Brawn-team domineerde en kampioen werd. In 2014 werden de turbomotoren geïntroduceerd en kwam Mercedes als sterkste uit de bus. Ferrari won dat jaar geen race. 

Het team van Arrivabene zou er daarom wellicht verstandig aan doen om met de huidige auto het seizoen af te maken en alle middelen aan te wenden om de wagen van 2017 tot een succes te maken. Ferrari heeft tenslotte genoeg fantastische auto's gebouwd in de loop der jaren. Het geld is er, de faciliteiten zijn er en Ferrari heeft met Vettel bovendien een absolute topcoureur in huis om de eerste titel sinds 2007 te pakken.

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie