Airbnb aan de kust: Woningdelen verovert de periferie van Nederland

Hoewel Amsterdam de Airbnb-hoofdstad is, wordt het woningdeelplatform populairder in de kustgebieden. Zoals in Ameland, na de hoofdstad de gemeente met de meeste airbnb’s per huishouden. Het Waddeneiland lijkt er wel bij te varen.

Een kleine acht jaar begonnen de eerste mensen hun woning te delen met toeristen en zakelijke reizigers via Airbnb. Inmiddels zijn er een miljoen Airbnb-overnachtingen per dag. Er is lof voor de vorm van 'deeleconomie', maar ook kritiek: het platform zou de klassieke toerismebranche hard raken en op sommige plaatsen overlast veroorzaken.

Voor een beeld van Airbnb in Nederland vroeg NU.nl bij Inside Airbnb de gegevens op van alle locaties per gemeente. Niet verrassend is Amsterdam het epicentrum: ruim 12.000 ruimtes bevinden zich in de hoofdstad.

Amsterdam heeft daarmee de meeste airbnb's per duizend huishoudens. Maar de rest van de top-tien ziet er heel anders uit. De locaties blijken zich naar verhouding vooral te bevinden op de Waddeneilanden (Terschelling, Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog) en kustdorpen als Veere, Bergen en Zandvoort.

De idyllische periferie van Nederland dus; waar strand en zee toeristen trekken. 

"Airbnb werd groot in de steden, maar verspreidt zich nu steeds meer naar afgelegener plekken", zegt deeleconomie-kenner Harmen van Sprang van ShareNL. "Zelf zat ik onlangs in een afgelegen huisje in Normandië, met een appelboomgaard ernaast. Dat is een ervaring die je bij reguliere accommodaties minder snel vindt."

Gebieden rond steden profiteren ook mee door Airbnb. Op nummer tien staat de gemeente Waterland, grenzend aan Amsterdam. "In de ogen van veel buitenlandse bezoekers ligt alles in Nederland dichtbij. Een gebied als Waterland is voor hen nog Amsterdam. Dus gaan ze daar zitten, lekker in de natuur", aldus Van Sprang.

Lieve mensen

Ameland telt veertig airbnb's; bijna allemaal volwaardige huizen of huisjes. Het bescheiden eiland komt daarmee op 24,8 'airbnb's per duizend huishoudens: bijna evenveel als Amsterdam.

Eén van de verhurende Amelanders is Hennie van Tuinen uit het dorpje Ballum. Zij heeft een boerderij in Amelander stijl. "Er zijn drie woningen met in totaal negentien bedden. Ik krijg veel gasten via Airbnb, alleen maar lieve en gezellige mensen die zich aan de huisregels houden. Ik ben dag en nacht bezig om alles tot in de puntjes te verzorgen."

Volgens directeur van de VVV Ameland Cinto Prosperi bestond Airbnb op Ameland bij wijze van spreken al voordat het platform bestond. "Eilanders woonden in de zomermaanden in een schuur bij hun woning en verhuurden het huis zelf aan toeristen. Dat gebeurt nog steeds. De laatste vijftien jaar zie je dat Amelander families woningen aankochten speciaal voor dit doel."

"Het principe van Airbnb is zo oud als de weg naar Rome", vult Harmen van Sprang aan. "Het krijgt de laatste jaren een grote vlucht door technologische ontwikkelingen. Maar eigenlijk ging het vroeger ook al zo, toen hotels nog niet bestonden."

“We zien het als een kans, niet als een bedreiging”
Cinto Prosperi, directeur VVV Ameland

Niet jaloers

Verhuurder Van Tuinen merkt niet dat niemand moeite heeft met haar Airbnb-praktijken. "Voor het dorp is het juist heel goed, zoveel accommodaties zijn hier niet. Ik heb nog niemand gehoord die jaloers of negatief is."

Esther Kooistra, eveneens Airbnb-verhuurder in Ballum, sluit zich daarbij aan. "Ik denk dat het verhuren op Ameland anders wordt bekeken door de eilanders dan bijvoorbeeld in een grote stad. De meeste bewoners op de Waddeneilanden leven van het toerisme. Zij zijn juist blij dat de privéhuizen worden verhuurd als de eigenaren er niet in zitten."

Hoewel soms wordt gevreesd dat Airbnb in het vaarwater van traditionele accommodaties (bungalows, hotels) zit, lijkt dit op Ameland niet het geval te zijn. De laatste vijf jaar schommelt het aantal accommodaties rond de 95, laat de Kamer van Koophandel weten. De plaatselijke VVV heeft dan ook geen enkele moeite met airbnb’s op Ameland. "We zien het als een kans, niet als een bedreiging", aldus VVV Ameland-directeur Prosperi.

Aanjager

De ruim 25.000 airbnb's in Nederland worden niet allemaal even vaak verhuurd. Ruim een derde is voor zestig nachten of meer met reizigers gevuld.

Vooral deze 'veelverhuurders' vormen volgens critici een bedreiging voor traditionele hotels en vakantieparken, meer dan de 'af en toe'-verhuurders. Uit cijfers waar NU.nl eerder over berichtte groeit in de grote steden het aantal traditionele accommodaties juist.

Op Ameland worden huizen vaak langere periodes verhuurd via  Airbnb: gemiddeld 75 nachten per jaar. De traditionele horeca maakt zich geen zorgen, denkt Theo Pijpers, voorzitter van de Amelandse afdeling van de Koninklijke Horeca Nederland (KHN). "Ik denk dat het naast elkaar kan bestaan en elkaar zelfs kan aanvullen."

Volgens Pijpers staat de wens van de vakantievierder voorop. "Voor de gasten is het goed dat er meer keuze is. Wij moeten openstaan voor concurrentie, daar zijn we ondernemer voor."

Van Sprang stelt dat Airbnb "helemaal niet zo disruptief of verstorend" hoeft te zijn. "Je kunt er vraagtekens bij zetten: in sommige steden gaat het wel héél hard en zorgt Airbnb voor een zekere overlast. Maar vaker is het juist goed voor een lokale gemeenschap en jaagt het de toeristische sector aan."

Op Ameland in elk geval geen klachten. "Het is zo druk, het gaat fantastisch", zegt Pijper. "Vanmorgen kwam er weer een hele boot met Duitsers aan."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie