Lucky TV's Sander van de Pavert: 'Ik moet heel hard werken'

Sander van de Pavert, de man achter Lucky TV en geestelijk vader van koning Willem-Alexander persiflage Willy, maakte dit jaar het Luistergeschenk voor de Week van het Luisterboek. "Het kost me minder energie om als een gek door het leven te gaan."

Al tien jaar lang wordt het succesvolle programma De Wereld Draait Door afgesloten met een filmpje van de 39-jarige Hagenaar. Ze duren nooit langer dan een paar minuten en zijn vrijwel altijd komisch van aard. Vaak knipt en plakt hij uit programma's van de Publieke Omroep en speelt hij in op de actualiteit.

Of hij geeft koning Willem-Alexander een volks voorkomen, noemt hem Willy en zorgt ervoor dat menig Nederlander geen enkele reden heeft om aan te nemen dat het om een persiflage gaat.

Jouw werk is audiovisueel, welke uitdagingen bracht het maken van dit luistergeschenk met zich mee?

"Toen ik gevraagd werd maakte ik het groter dan nodig was. Ik zag een vier tot vijf uur durend hoorspektakel voor me, maar dat idee heb ik snel laten varen. Daar zou ik een jaar mee bezig zijn geweest. Toen ontstond het idee om het in kleine hapjes op te delen en het overzichtelijker te maken."

Die kleine hapjes hebben zich in Van de Paverts Luistergeschenk vertaald in korte hoofdstukken, waarin het personage Willy zijn koninklijke boekenkast raadpleegt en een bloemlezing geeft.

Was je direct tevreden over het eindresultaat?

"Het was een experiment. Ik kon er allerlei ideeën op loslaten, dat was het aardige ervan. Het is eigenlijk op een soortgelijke manier als mijn filmpjes ontstaan. Gewoon zitten, materiaal bij elkaar zoeken en van de bodem omhoog werken. Als halverwege blijkt dat het niks is weer afbreken en opnieuw beginnen. Ik maak ook geen draaiboek."

Waarom niet? Raak je dan spontaniteit kwijt?

"Dat is wel wat ik in de praktijk merk. Vroeger werkte ik tussendoor nog weleens voor een opdrachtgever. Als ik me op een opdracht concentreer merk ik halverwege dat het op een andere manier toch beter wordt. Mijn manier van werken laat het niet toe om van tevoren veel vast te leggen."

Lucky TV bestaat al meer dan tien jaar. Kom je er ooit nog vanaf?

"Er zal op een zeker moment wel een einde aan komen. Dat kan bijna niet anders. De dingen die ik maak beperken zich echter niet echt tot dat format. Er zijn wat mij betreft zat mogelijkheden om vanuit dezelfde gedachte of inspiratie andere dingen te doen. Dat zou van alles kunnen zijn."

"In dat kleine stukje na DWDD kan ik alle lagen van mijn creativiteit kwijt. Dat is ontzettend bevredigend. Iemand heeft ooit eens tegen mij gezegd: 'Je zult nooit een betere baan krijgen.' Het past als een handschoen om mijn manier van werken. Het is altijd heel actueel en ik heb een keiharde deadline. Hierdoor heb ik geen tijd om te lang te mijmeren over de aanpak. Daar ga ik creatief nog weleens de mist mee in, dat ik het te mooi wil doen als ik te veel tijd heb."

Kun je daar een voorbeeld van geven?

"Het geldt eigenlijk voor ieder filmpje. Er zijn twee soorten. Het filmpje dat ik een half uur voor de uitzending aanlever, nahijgend en balend dat ik geen tijd had om de puntjes op de i te zetten. En het filmpje dat ruim van te voren af is, maar waar ik twee nachten op ben doorgegaan. Dat deed ik vroeger toen ik voor Vara Laat werkte heel vaak. Dat deed ik niet op dagelijkse basis, dus soms werkte ik twee dagen vooruit. Daar ging ik kapot aan, ik kon niet meer stoppen. Ik bleef doorgaan en doorgaan en doorgaan. Beter materiaal zoeken, betere beelden zoeken, betere shots zoeken. Dat ging soms in de meest krankzinnige details zitten, die totaal niet relevant waren voor de aard van het filmpje. En misschien niet eens opgemerkt zouden worden door de gemiddelde kijker. Ik laat me daar dan compleet in meeslepen."

Waarom sta je niet gewoon om 8.00 uur op, werk vijf uur en ga je daarna sporten?

"Ja, ja… Ik heb dat soort ingevingen ook weleens gehad hoor. Maar om harmonie tussen mijn lichaam en geest te krijgen moet ik heel hard werken. Het kost me zo veel energie om rustig te worden. Het kost me minder energie om gewoon maar als een gek compleet chaotisch door het leven te gaan."

Als je chaos om je heen hebt kun je beter werken en ben je sneller tevreden met het eindproduct?

"De rust zit hem in de neurose, dat klopt wel ja. Als ik een paar weken op vakantie ga, lig ik al na twee dagen met mijn vingers te knippen. Dan wil ik wil iets maken. Die onrust zit er continu in."

Hoe evalueert de DWDD-redactie jouw filmpjes?

"Eigenlijk is er al heel lang een soort status quo, we doen dit al tien jaar samen. Eigenlijk is er nooit enige beperking geweest. Af en toe wordt er wat heen en weer ge-sms't, soms ook een week lang niet. En soms hoor je: 'Hey, dat was tof vanavond.' In het algemeen kan ik lekker mijn gang gaan en dat is ontzettend bevorderend voor de creativiteit. Daar ben ik ook heel blij mee." 

Stel jij hebt een hekel aan een bepaalde BN'er, is het dan slap of sterk om diegene met een filmpje in de zeik te nemen?

"Die afweging heb ik nooit hoeven maken, maar ik heb daar weleens over gefantaseerd."

Op wat voor manier?

"Nou, zoals jij nu die vraag stelt heb ik mezelf dat ook weleens afgevraagd. Maar ik moet je eerlijk zeggen dat ik, op het moment dat ik dat dan beetpak en het idee concreter wordt, het niet meer grappig vind. Stel ik heb bonje met…"

Klaas van Kruistum

"Stel dat ik bonje heb met Klaas van Kruistum, maar die vind ik ontzettend grappig. Dat zou niet in me opkomen."

In een filmpje uit 2008 noem je EO-presentator Herman Wegter een "kleuter met een rattenkop". Had je een hekel aan hem?

"Ik heb voor dat soort mensen eerder liefde dan haat. Ze fascineren me. Neem Andries Knevel, die heb ik al in 2002 in mijn filmpjes gebruikt. Dat had heel erg te maken met hoe zijn interviews technisch in elkaar zitten. Daar kan ik goed in knippen. En natuurlijk omdat hij een (denkt even na) vrij bijzondere persoonlijkheid is. Ik heb veel van zijn programma's bekeken en daar heel veel in geknipt. En als je aan het knippen bent zit je zo op de mimiek te letten, dat werkt ontzettend verhelderend. Daardoor ben ik toch een beetje van die man gaan houden."

Alsof je hem leert kennen.

"Ik heb niet de illusie dat ik hem ken doordat ik goed naar hem gekeken heb hoor, laat ik dat er duidelijk bij zeggen. Het is meer dat ik, als het ware, zijn media entiteit heb ontleed. Daardoor weet ik wel iets van hem, maar lang niet alles. Het lijkt wel een soort band te scheppen."

Is het gevoel dat je tijdens dat lange knippen en plakken in zijn interviews krijgt vergelijkbaar met de band tussen een regisseur en zijn hoofdrolspeler?

"Nee, in de verste verte niet. Het regiestukje is enigszins vergelijkbaar, omdat je in beide gevallen een subject hebt. Maar ik ben verder echt afhankelijk van het materiaal dat er al is."

Een soort dokter Frankenstein dan? Je laat hem dingen doen…

"Ja, nee, nee. Je bedoelt een soort god? Zo voelt het voor mij helemaal niet. Af en toe zit er wel dat marionetten-achtige in. Ik ben eerder een verteller. Als ik zo'n interview kijk is het echt wachten tot ik iets krijg. Dan heb ik een verbindingswoord nodig in een bepaalde toonhoogte. Als dat dan komt schreeuw ik het uit. En als hij dat dan doet, dan voelt het als een cadeautje van Andries Knevel."

Ik ben benieuwd naar het filmpje dat je nooit hebt kunnen maken. Omdat je het misschien niet vond kunnen.

"Die zijn er zeker wel, maar ik kan je even geen concreet voorbeeld geven. Hele verschrikkelijk smakeloze, gewelddadige onnodig wrede, gruwelijke dingen zijn in de juiste context heel grappig. Geweld en verschrikkelijk platte dingen kunnen ook grappig zijn. Maar die werken in persoonlijke kring het beste. Soms wil ik die grappen verbeelden, maar het lijkt me duidelijk dat dat dingen zijn die je niet na DWDD moet uitzenden."

Willy en Max gebruiken de laatste tijd geen drugs. Is dat een bewuste keuze?

"Nee, maar het is goed dat je het zegt. Ik zal ze binnenkort weer even ketamine laten snuiven."

Ben je na die tien jaar milder geworden? Of huiveriger iemand uit je filmpjes in het echt tegen te komen?

"Ik kom vaak zat mensen tegen die ik weleens voor lul heb gezet. Ik heb eigenlijk nog nooit een ongemakkelijk moment meegemaakt. Trouwens, dat is echt niet waar. Ik heb echt hele ongemakkelijke momenten meegemaakt.
 
Met wie dan?

(Denkt na.)

"Nee, kan ik niet zeggen. Vooral in de kleinkunstwereld gebeuren er tijdens evenementen of optredens dingen die het daglicht niet kunnen verdragen. Ik moet die kapotmaken, ik kan echt niet anders. Ik heb weleens situaties meegemaakt waarbij ik het subject van zo'n filmpje tegenkom en zegt: "Hey! Nee, ik vond het ontzettend leuk! Ik heb er zo om moeten lachen!" Het meest gênante is dat je voelt dat dat uit een soort sportiviteit ontstaat. Er zit natuurlijk ook niets anders op. Het allerslechtste idee is natuurlijk om daar moeilijk over te gaan doen. Dat soort situaties komen ook niet vaak voor. Echt heel lelijk ben ik ook niet tegen mensen. Het zijn toch altijd wel grappen die je moet kunnen slikken. Bovendien begeef ik me ook niet in kringen van de bekende Nederlanders en sterren."

Maar stel dat Máxima ooit naast je staat en jou vraagt waarom je haar lach in die filmpjes zo aanzet.

"Dat zou ik niet ongemakkelijk vinden. Ik zou dolgraag een keer een onderonsje met haar willen hebben. Ik wil wel een lunch op de Eikenhorst (woonplaats koninklijke familie, red.), een uitgebreide lunch. Met mijn vriendin."

De week van het Luistergeschenk vindt van 23 tot en met 29 mei plaats. Het Luistergeschenk van Sander van de Pavert zal in diezelfde periode gratis beschikbaar zijn.

Video: Lucky TV: 'Willy' op staatsbezoek

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie