Politieke partij Denk: 'Bewijs maar dat wij de lange arm van Erdogan zijn'

Ineens weet iedereen wie ze zijn: Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk, de twee ex-PvdA'ers van de fractie-Denk in de Tweede Kamer. Woensdag presenteerden zij een verrassende nieuwe aanwinst voor hun partij: presentatrice Sylvana Simons wil de politiek in omdat zij wil strijden tegen racisme en discriminatie.

In april sloot ook Farid Azarkan, voorzitter van het Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders, zich aan bij de partij die door andere fracties in de Kamer wordt gezien als een 'Turkenpartij' en "spreekbuis" van de Turkse president Erdogan.

NU.nl sprak uitgebreid met de beide heren van Denk over Sylvana Simons, hun confronterende opstelling in het parlement en hun kritiek op de gevestigde politieke partijen en de gevestigde media.

"Wij doen ons werk als Nederlandse Kamerleden in dienst van de Nederlandse samenleving. Als onze boodschap botst, dan botst dat maar."

Het nieuws dat Sylvana Simons zich aansluit bij Denk, kwam voor velen als een verrassing. En dat in een toch al tumultueuze week waarin de Kamer debatteerde over de arrestatie van columniste Ebru Umar. Jullie besloten het nieuws bekend te maken op hetzelfde tijdstip als dat het debat begon.

Öztürk: "Wij bedrijven politiek. Wij gingen daar bewust niet heen, omdat het geen debat van verbinding, maar van verdeling was." 

Jullie zeggen een partij te zijn die voor verbinding is. Jullie hadden voor die verbinding kunnen zorgen in dat debat.

Öztürk: "Verbind je de samenleving door in de Kamer tegen elkaar te schreeuwen, of verbind je de samenleving door met Sylvana te laten zien dat wij voor verbinding staan?"

Jullie weigeren om de arrestatie van Umar af te keuren. Waarom?

Kuzu: "Wat is er mis mee als je zegt dat iedereen zich aan de wet hoort te houden en dus ook dat Ebru Umar zich in Turkije aan de Turkse wet moet houden? Als je naar Singapore gaat, ga je daar dan ook blowen, terwijl je weet dat daar de doodstraf op staat?"

Het klopt dat Umar wist wat haar te wachten stond, aangezien zij een andere opgepakte Nederlandse journaliste eerder verweet dat zij wist dat je in Turkije opgepakt kan worden als journalist. Maar mijn vraag is: wat vinden jullie ervan dat ze is opgepakt vanwege haar tweets?

Kuzu: "De Nederlandse wet verbiedt het ook om ons eigen staatshoofd, de koning, en bevriende staatshoofden te beledigen en daar staan wij achter." 

"Dit gaat ook om een normatieve discussie. Hoe wil je dat een samenleving eruit ziet en hoe wil je dat een samenleving met elkaar omgaat? Als je er willens en wetens bewust op uit bent om mensen tot op het bot te kwetsen en te beledigen, dan zeg ik: dat moet je gewoon niet doen. Wat voor straf daarop moet volgen is vervolgens niet aan mij, maar aan de rechter. Maar ik wil geen samenleving waarin het normaal is geworden dat je iedereen maar tot op het bot mag beledigen. Uitlatingen als 'fuck die', en 'geitenneuker dat' vind ik geen mening."

Wat vindt u van de grap van cabaretier Hans Teeuwen over dat hij de koningin van achter had genomen?

Kuzu: "Dat is ook zoiets waarvan ik denk: is dat nou nodig? Ik vind dat smakeloze grappen, maar het is aan de rechter om te bepalen of dat kan."

Wat vindt u van het gedicht van de Duitse satiricus Böhmermann?

Kuzu: "Dat is een gedicht waarin bewust tot op het bot beledigd wordt."

Dan snappen jullie de westerse notie van satire niet. 

Kuzu: "Wat is er satire aan dat je iemand een jongenshoer noemt of dat je de koningin van achter hebt genomen." 

Satire betekent dat wij als volk soeverein zijn en de macht hebben om ons staatshoofd en onze gekozen machthebbers belachelijk te kunnen maken. Het gedicht van Böhmermann was een reactie op de klacht van Erdogan op het satirische lied Erdowie, Erdowo, Erdogan. Böhmermann wilde testen wat satire in het westen betekent. Kennelijk kan dit dus niet meer.

Öztürk: "Die vrijheid is wel behoorlijk selectief. Waarom geldt dat niet voor de Franse satiricus Diodonné [de komiek is in het verleden meerdere malen veroordeeld wegens antisemitische grappen, red.]? Geldt die vrijheid van meningsuiting ook voor Abou Jahjah [een groep auteurs overweegt afscheid te nemen van De Bezige Bij omdat de uitgeverij een boek gaat uitbrengen van de omstreden Jahjah, red.]?"

Kuzu: "Wij geloven in de democratische rechtsstaat en dat betekent dat als een Duitse rechter dat deels verbiedt, dat wij dat dan accepteren. Of geeft die rechter geen notie van de 'westerse' vorm van satire?"

"Wij zijn voor satire en voor vrijheid van meningsuiting, maar wel binnen de wettelijke kaders. Het is vervolgens aan de rechter om te bepalen of uitlatingen binnen de kaders van de wet vallen."

Bij de debatten waar Denk wel aanwezig is, hanteert de partij vaak de botte bijl. In het debat met minister Lodewijk Asscher (Integratie) over de slechte inburgeringscijfers van nieuwkomers, week Denk af van het onderwerp om haar pijlen te richten op de andere aanwezige Kamerfracties. Die partijen zouden voor verdeeldheid zorgen.

Door fel van leer te trekken in debatten en beschuldigingen te uiten richting andere politici met een migrantenachtergrond worden jullie vergeleken met de PVV. Jullie zouden je van dezelfde tactiek bedienen als de PVV.

Öztürk: "Heb je ons ooit horen oproepen tot 'minder minder' mensen van een bevolkingsgroep?" 

Maar u hebt PVV-leider Geert Wilders wel vergeleken met Hitler en een kankergezwel.

Öztürk: "Dat wordt uit de context gehaald. Wilders probeert moslims al meer dan tien jaar te dehumaniseren en riep zelfs dat de islam verboden zou moeten worden. Ik heb gezegd dat als Wilders zo doorgaat, hij Hitler kan worden. Ik mag daar als volksvertegenwoordiger voor waarschuwen."

Maar vindt u dat geen onsmakelijke vergelijkingen?

Öztürk: "Als je de achterban van de gevestigde partijen wil bereiken, dan moet je soms dit soort vergelijkingen maken. Omdat de discussie door Wilders uit balans is gebracht, brengen wij die weer in balans. Daarvoor is nodig dat je mensen wakker schudt en dat lukt helaas alleen door soms dit te doen."

"Het gaat ook elke keer over onze video over de stemming in de Kamer over de Armeense kwestie en ons filmpje over de beveiliging van moskeeën na de terroristische aanslag op een moskee in Enschede. Wij doen dat om politici te ontmaskeren."

Wat bedoelt u met ontmaskeren?

Öztürk: "Mijn motie voor de beveiliging van moskeeën werd gesteund door SP, D66, GroenLinks en de Partij voor de Dieren. CDA-Kamerlid Mustafa Amhaouch, jarenlang actief in Limburgse moskeebesturen, stemde tegen. PvdA'ers Ahmed Marcouch en Khadija Arib, Mohammed Mohandis, Sultan Günal-Gezer: tegen. Keklik Yücel, waarmee ik samen in de moskee in Zaandam met PvdA-koekjes en -vlaggetjes campagne heb gevoerd: tegen."

"Gevestigde partijen gebruiken dit soort Kamerleden om stemmen te trekken in migrantengroepen, en de burgers die wij spreken zijn dat spuugzat. Zij vertrouwen dit soort Kamerleden niet meer."

In die filmpjes lieten jullie ook SP-Kamerlid Sadet Karabulut en VVD-Kamerlid Malik Azmani zien. Dat zijn bij uitstek Kamerleden die hun etnische achtergrond niet gebruiken om stemmen te trekken. Vindt u dat fair?

Kuzu: "Als zij geen etnische campagne voeren, dan hebben zij ook niets te vrezen. Maar inderdaad, zij vormen een uitzondering. Daar zullen we in de toekomst rekening mee houden. Maar ik heb er geen spijt van dat ik ze heb gebruikt in de video's. Deze partijen gebruiken deze namen alleen maar als lokazen, om de schijn te wekken dat zij voor diversiteit staan."

Jullie verwijten allochtone Kamerleden dat zij hun etniciteit gebruiken om in de Kamer te komen. Jullie hebben dat zelf ook gedaan.

"Wij zijn vervolgens intern het debat binnen de PvdA aangegaan om de partij op koers te houden als het gaat over integratie, de strafbaarstelling van illegaliteit en de discussie rond het Palestijns-Israëlisch conflict. Toen Asscher in november 2014 een ondeugdelijk onderzoek gebruikte om Turkse organisaties te onderzoeken, was de maat voor ons vol."

Omdat Denk de arrestatie van Ebru Umar niet wil veroordelen, wordt Kuzu en Ozturk door sommige politieke partijen verweten niet de westerse normen en waarden na te streven. De partij wordt "de spreekbuis van Ankara" genoemd.

Hoe groot is de invloed van Erdogan op jullie partij?

Öztürk, lachend: "Wij zijn geen lange arm van Ankara. Laat iedereen die dat zegt dat maar bewijzen."

"Wij hebben bijna 2.600 betalende leden en zij betalen minimaal 12 euro per jaar. Na de presentatie van Sylvana hebben zich in een dag meer dan honderd nieuwe leden gemeld en dat gaat maar door."

Wij verwachten aan het eind van het jaar vijfduizend betalende leden te hebben. Daarnaast hebben we 160.000 euro ontvangen op grond van de Wet financiering politieke partijen, omdat we de grens van duizend leden hebben bereikt en we krijgen geld van de Tweede Kamer ter ondersteuning van onze fractie, 330.000 euro. Wij hebben geen geld van buitenlandse financierders nodig."

"Wilders wordt wel door buitenlandse geldschieters gefinancierd. Niemand die zich daar druk om maakt. Wij vinden dat niet kunnen en gaan daarom een motie indienen om buitenlandse financiering van politieke partijen te verbieden." 

Jullie zeggen geen geld van buitenlandse financierders te ontvangen, maar aan Denk kleeft het wel het imago dat jullie een Turks gezindte partij zijn; de "spreekbuis van Ankara", een "Nederlands filiaal van de AK-partij van Erdogan". Jullie weigeren het beleid van Erdogan te bekritiseren.

Öztürk: "Wij uiten geen kritiek op commando. Wat je in Den Haag ziet is dat journalisten vaak hun verhaal al klaar hebben en dan nog een paar quootjes komen halen bij Kamerleden. Dan slaan de Kamerleden de volgende ochtend de krant open en zijn ze blij dat ze in de krant staan en gaan ze dat heel trots retweeten. Aan het eind van het jaar bij het functioneringsgesprek of sollicitatiegesprek voor een nieuwe Kamerperiode pakken ze hun lijstje erbij en zeggen ze: kijk eens hoe vaak ik in de krant ben geweest. Haha, daar doen wij het niet voor. Wij doen het voor onze leden, onze kiezers en voor de hele samenleving."

"Er zijn mensen die denken dat als ze meedoen met de 'mainstream', meer bereiken. Waarom denk je dat Sylvana zich na twintig jaar mainstream bij Denk heeft aangesloten? Zij heeft twintig jaar met de mainstream meegedaan." 

Dan nemen jullie de stempel Turkenpartij dus voor lief.

Kuzu: "Wie vindt dat wij die stempel hebben? De gevestigde media en de gevestigde politieke orde?" 

Niet alleen de media, ook bij kiezers. Die denken dat ze te maken hebben met twee islamitische aanhangers van de AK-partij.

Kuzu: "Waarom moet ik daar iets aan doen?"

Omdat je een boodschap van verbondenheid zegt uit te dragen.

Kuzu: "Doe je dat door de gevestigde orde tevreden te stellen?"

Nee, dat doet u door wantrouwen weg te nemen.

Kuzu: "Dat hebben wij al meerdere malen gedaan. Wij hebben ons programma gepresenteerd en onze idealen uitgedragen. Onze voorgangers in de Kamer hebben dat ook al geprobeerd." 

Wat bedoelt u daarmee?

Öztürk: "Onze voorgangers met een migrantenachtergrond in de Kamer zijn en worden allemaal gewantrouwd. Soldaten met een migrantenachtergrond die bereid zijn hun leven te geven voor Nederland worden gewantrouwd. Politieagenten met een migrantenachtergrond worden door hun eigen collega's gewantrouwd." 

U zegt dus dat je dat wantrouwen niet zal wegnemen door afstand te nemen van Erdogan. 

Kuzu: "Wat is wantrouwen? In Nederland word je gewantrouwd als je niet de mening deelt van de dominante witte massa. Afstand nemen zal die stempel niet doen verdwijnen."

U doet niet eens moeite om er iets aan te doen.

Öztürk: "Wat Ban Ki-moon terecht zei toen hij op bezoek was in de Tweede Kamer is dat xenofobisch-nationalisme een groot probleem is in Europa. Bij die xenofobe-nationalisten zullen wij dat wantrouwen niet kunnen wegnemen. Om die reden gaan wij ons ook niet bij hen verantwoorden. Wij doen ons werk als Nederlandse Kamerleden in dienst van de Nederlandse samenleving. Als onze boodschap botst, dan botst dat maar."

Kuzu en Öztürk praten niet meer met het Algemeen Dagblad en De Telegraaf. De Kamerleden vinden dat de kranten hun woorden verdraaien en niet goed in de context plaatsen.

Dat wantrouwen wordt gevoed doordat jullie niet meer praten met bepaalde media. Waarom doen jullie dat niet?

Öztürk: "De Telegraaf brengt op de voorpagina een artikel over de Commissie Stiekem, waarin Kuzu wordt neergezet als landverrader en spion door VVD'er Ockje Tellegen. Op de derde pagina: "Denk voedt vrees", op pagina zeven: "Lange arm van Ankara". Zij hebben het verhaal al klaar, wij gaan vervolgens niet op commando reageren op dat soort stukken." 

"Doordat VVD'er Ockje Tellegen ons demoniseert wordt Kuzu bedreigd. Door die hetze van de media moeten wij nu beveiligingsmaatregelen nemen omdat hij als landverrader is neergezet. Welk medium neemt het nu op voor Kuzu?"

Kuzu: "Wij hebben onze eigen mediakanalen. Op Facebook zijn wij op weg de grootste partij te worden. Inmiddels zijn wij groter dan de SP. Via sociale media bereiken onze filmpjes meer dan een miljoen mensen. En het worden er alleen maar meer."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie