Peter R. de Vries: 'Peter R. de Vries is groter geworden dan ikzelf'

Peter R. de Vries is al meer dan 35 jaar lang misdaadverslaggever. In het tweede seizoen van Internetpesters Aangepakt blijft hij zijn werkveld uitbreiden. "Soms denk ik: Peter R. de Vries is groter geworden dan ik zelf ben."

Dinsdagavond keken ruim 560.000 kijkers naar de eerste aflevering van het tweede seizoen Internetpesters Aangepakt.

Een bijbehorende petitie, die ervoor moet zorgen dat providers de NAW-gegevens (naam, adres, woonplaats) van internetpesters op verzoek aan slachtoffers overhandigen, is donderdag meer dan 92.000 keer ondertekend.

Heeft u zelf weleens gepest?

"Dat denk ik wel. Ik ben 59, toen ik op school zat werd dat nog niet zo benoemd. Het klinkt een beetje zwaar, maar je moest zien te overleven. Ik heb in mijn jeugd behoorlijk wat afgeknokt op het schoolplein. Niets menselijks is mij vreemd."

Wie gaat ervoor zorgen dat de NAW-gegevens niet in verkeerde handen komen?

"Je moet ervan uitgaan dat providers correcte informatie verstrekken. Dat ontslaat je uiteraard niet van de plicht om dat verder te onderzoeken. Het slachtoffer weet in ieder geval waar hij terecht kan. Het heeft bovendien een preventief effect."

"Op dit moment weten internetcriminelen dat de politie niks doet. Providers houden de deur dicht vanwege privacyredenen. Criminelen hoeven dus niet bang te zijn dat hun gegevens ergens opduiken. Op het moment dat er een wet is die bepaalt dat die gegevens bij misbruik aan het slachtoffer overhandigd moeten worden, denken ze wel twee keer na voordat ze hun buurman bedreigen of diens identiteit gebruiken om iemand op te lichten."

Er blijven volgens u veel aangiftes tegen internetcriminelen liggen, hoe heeft u dat geïnventariseerd?

"Wij krijgen elke dag meldingen binnen. In totaal gaat het om vele honderden aangiftes. We hebben uitvoerig met slachtoffers gesproken. Daaruit blijkt dat het misbruik enorm is en de politie eigenlijk niks doet. Het ontbreekt hen aan mankracht en kennis van zaken."

"Dat leg ik de politie na elke uitzending voor en het leidt soms tot behoorlijke aanvaringen met woordvoerders. Die moeten dan met het schaamrood op de kaken toegeven dat ze een aangifte een jaar lang hebben laten liggen of dat ze het verkeerd hebben aangepakt."

Waar moet een pestzaak aan voldoen, wilt u hem behandelen? Bestaan er gradaties in pestleed?

"Wij krijgen ook meldingen binnen van mensen die op Marktplaats een iPhone voor 150 euro kopen, het geld overmaken, maar die telefoon niet opgestuurd krijgen. Dan zeggen wij: 'Dure les, maar pech gehad.' Je moet dan wel zo slim zijn om die telefoon zelf op te halen."

Als je een seksfilmpje maakt kun je toch ook wel rekening houden met eventuele gevolgen?

"Als dat filmpje door een ander is opgenomen, die daar misbruik van maakt door jou op een sekssite te zetten, dan heb je daar niet om gevraagd. Dat hoef je ook niet te dulden."

Leent zich de ene aangifte beter voor tv dan de ander?

"In een serie van acht afleveringen probeer je variatie aan te brengen. We willen laten zien welke soorten misbruik en misdaad op internet voorkomen. Soms merk je dat een zaak lastig te visualiseren valt. Internetfraude is vrij moeilijk in beeld te brengen, maar dat hebben we toch gedaan. Het is niet zo dat we het meest smeuïge verhaal kiezen."

“Als iemand vanwege schaamte of andere factoren niet mee wil werken, dan houdt het op”
Peter R. de Vries

Zijn er zaken geweest die u niet heeft uitgezonden, omdat ze het slachtoffer alleen nog meer zouden schaden?

"Dat is iets wat de melder zich vaak zelf al realiseert. We krijgen aanmeldingen binnen van mensen die uitleggen wat hen is overkomen en vervolgens niet op televisie willen komen. Als iemand vanwege schaamte of andere factoren niet mee wil werken, dan houdt het op. Terwijl we die mensen in principe wel willen helpen. We hebben slachtoffers ook al in bescherming genomen door niet teveel persoonlijke details prijs te geven."

De Facebookzaak uit het eerste seizoen werd een internationaal gespreksonderwerp. U hoopt waarschijnlijk dat het tweede seizoen een soortgelijk geval voortbrengt. Flauwe vraag, maar is dit programma het doel of het middel?

"Dat is inderdaad een flauwe vraag." (stilte)

Daar gaat u geen antwoord op geven?

"Daar wil ik best antwoord op geven. Dit is een programma dat ik buitengewoon nuttig en noodzakelijk vind. Ik werk hier met een bepaalde gedrevenheid aan. Omdat ik zie wat voor impact het op de slachtoffers heeft, hoe weinig de politie doet, hoe slachtoffers in de kou staan en daders worden beschermd. Dat tart mijn rechtvaardigheidsgevoel."

U bent zelf veelvuldig bedreigd, op welke manier heeft u die ervaringen voor dit programma kunnen gebruiken?

"Als bekende Nederlander ben je vaak doelwit van mensen die op internet dingen over je roepen en beweren. Alleen om je te tarten. Ik ben menigmaal met de dood bedreigd, kreeg ziektes toegewenst. Ik weet wat er gebeurt."

“Als je daar niet tegen kunt moet je geen misdaadverslaggever worden, maar bij de Libelle gaan werken.”
Peter R. de Vries

Voelt u woede over wat u is overkomen?

"Nee, ik noem dat inlevingsvermogen. Ik heb een dikke huid gekregen in de loop der tijd. Ik maak me niet meer druk om wat een paar halve zolen op Twitter roepen. Als je daar niet tegen kunt moet je geen misdaadverslaggever worden, maar bij de Libelle gaan werken. Ik maak dit programma niet uit woede, maar omdat ik het noodzakelijk vind. Als woede mijn leidraad zou zijn om programma's te maken, dan is het wel droevig gesteld. Daar is een producent of een zender ook niet erg gevoelig voor, lijkt me."

Hoe kunt u ondanks het leed dat personen in uw programma's ervaren toch pragmatisch te werk gaan?

"Ik leef met slachtoffers mee en word er soms door geraakt. Maar ik weet dat ik professioneel moet blijven. Ik houd me in dat streven vast aan een mooie uitspraak van oorlogsfotograaf Eddie Adams. Als hij gevraagd werd naar zijn omgang met het leed dat hij zag, antwoordde hij: 'Met tranen in mijn ogen kan ik niet goed scherpstellen.'"

Tot welk punt laat u emoties toe? Zet u op een gegeven moment een knop om?

"Tuurlijk niet, dan zou ik het ook niet zo lang volhouden. Als je je een klein beetje in mijn leven en werk had verdiept, wist je dat ik soms tot in den treure contact houd met slachtoffers. Dat doe je niet als je het slechts als een zaak beschouwt, dat doe je als je betrokken bent. Omdat je begrijpt wat voor leed zij te verstouwen hebben."

Hoe kan het dat uw compassie niet door woede wordt overschaduwd?

"Dit is een vak dat ik consequent beoefen. Het is bijna een soort van levensstijl geworden. Soms denk ik weleens: "Peter R. de Vries is groter geworden dan ik zelf ben.'" 

“Het lijkt soms alsof mensen denken dat ik eens soort ombudsman ben”
Peter R. de Vries

Larger than life.

"Ja, snap je wat ik bedoel? Als ik in het stadion zit word ik aangeschoten door iemand die zegt: 'Goed dat ik u zie, weet u wat ik heb meegemaakt?' Zo gaat dat overal, waar ik ook kom."

Kunt u dat altijd hebben?

"Natuurlijk zijn er heus weleens momenten, zeker tijdens een voetbalwedstrijd, waarop ik denk: nu even niet. Maar het zorgt er ook voor dat ik mooie zaken in mijn schoot geworpen krijg. Toen ik begon kende niemand mij. Nu krijg ik elke dag tussen de vijftig en honderd e-mails met hulpverzoeken en tips. De moeite is meer om dat allemaal te kanaliseren."

"Het lijkt soms alsof mensen denken dat ik een soort ombudsman ben. Het betreft niet enkel misdaadzaken, mensen willen ook mijn hulp inschakelen als ze in conflict zijn met de overheid. Kinderbeschermingszaken, echtscheidingen. Ik krijg echt van alles op mijn bureau. In die zin zien mensen je soms als iemand die iets kan beslechten, de doorslag kan geven."

"Mensen kaarten weleens dingen bij mij aan waarvan ik denk: 'Wat moet ik daar nou mee? Word even wakker.' Die mensen probeer ik te verwijzen naar een advocaat of naar slachtofferhulp. Ik kan niet alles doen. Ik ben geen duizenddingendoekje dat maar even alles kan oplossen voor iedereen."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie