John de Mol: 'Ik ben zelf ook een beetje de doorsnee Nederlander'

John de Mol raakte een jaar geleden oververmoeid, verkocht zijn bedrijf Talpa en wilde zich vooral gaan toeleggen op de creatieve kant van zijn werk: het bedenken van programma's. Wat is er van zijn voornemens terechtgekomen en hoe ziet hij de toekomst?

NU.nl sprak de producent tijdens de perspresentatie van een van zijn meest recente ideeën Wat een poppenkast, dat vrijdagavond voor het eerst door SBS6 wordt uitgezonden.

Vorig jaar was u oververmoeid. Dat was een van de redenen waarom u Talpa heeft verkocht. U zei toen dat u het rustiger aan wilde doen, maar u bent nog steeds bij heel veel projecten betrokken en ook aanwezig op deze presentatie. Waarom doet u dat allemaal?

"Om het laatste deel van je vraag te beantwoorden: ik ben alleen op perspresentaties als er niemand anders is die het totale verhaal van het programma kan vertellen. Dan ontkom ik er niet aan, liever doe ik het niet. Ik ben in dit geval de enige die in staat is om het overall-plaatje te vertellen."

Ik hoorde dat u het liefst zelf de poppen in elkaar had gekneed, waarom wilt u tot in het detail bij dit programma betrokken zijn?

"Televisie maken gaat over details. Als je zo'n poppenprogramma maakt wil je niet dat de Mark Rutte-pop een verkeerd pak aanheeft of dat Geert Wilders het verkeerde haar draagt. Er is geen pop die niet vier tot vijf keer langs mijn kantoor geweest is. Maar dat vind ik gewoon het vak van de producent. Dat is mijn werk."

Zou er iets mis zijn als u die behoefte niet meer zou hebben?

"Ja en wat dat rustiger aan doen betreft, ik heb tijdens de verkoop van Talpa aan ITV gezegd dat ik me meer wil toeleggen op de creatieve kant en het ontwikkelen van nieuwe programma's. Ik wil af van het management van het bedrijf, waar nu tussen de 600 en 700 man werken, en het hele zakelijke gebeuren. Dat proces is nog niet helemaal afgerond, maar we zijn heel hard onderweg. Ik kan nu 90 procent van mijn tijd besteden aan het ontwikkelen. Je ziet daar al het resultaat van als je kijkt naar hoeveel nieuwe programma's Talpa uitbrengt."

Waarom denkt u dat dit programma gaat slagen?

"Ik weet niet of dit gaat slagen, dat weet je nooit. Dat is het frustrerende en soms ook wel leuke aan mijn vak. Het enige wat je kunt doen is proberen om aan alles te denken en te zorgen dat elk detail klopt. Voor de rest kun je niks doen."

Het aantal mensen dat lineair tv kijkt neemt af. Het is mogelijk dat die manier van televisie binnenkort zal verdwijnen.

"Ik ben het daar niet mee eens. De finale van The Voice Kids trok afgelopen vrijdag 2,5 miljoen kijkers. En als het al gaat gebeuren, dan duurt dat nog zo lang. Dat ga ik niet meer meemaken. Een deel van Nederland kan het zich makkelijk permitteren om een abonnement op Netflix of Ziggo Sport af te sluiten, maar de meerderheid wil gratis televisie kijken. En televisie is by far het goedkoopste massamedium. Als jij aanstaande zaterdag heel Nederland naar je winkels of op je website wil krijgen, dan is televisie het enige medium."

Kijkt u zelf naar Netflix?

"Daar heb ik geen tijd voor. Ik heb wel alle sportbetaalzenders."

Gelooft u nog in de traditionele tv-zaterdagavond voor het hele gezin?

"Natuurlijk, dat zal nog heel lang bestaan."

Uw plannen om samen met TMG video on demand te produceren heeft dus niets te maken met een tanend vertrouwen in traditionele tv?

"Het feit dat je op nieuwe ontwikkelingen inspringt, wil niet zeggen dat je oude weggooit. Die zijn voor mij nog gezond genoeg. Alleen het maken van televisie is heel anders geworden. Zo maken wij bij Talpa interactieve formats. Bij dit programma zit echter niets interactiefs, het is gewoon op vrijdagavond een halfuurtje onderuit zakken en hopelijk een paar keer lachen om wat wij aan malligheid laten zien met die poppen. Ik geloof ook nog steeds dat mensen behoefte hebben om ook af en toe helemaal niks te doen behalve kijken."

Wat vindt u nou precies zo leuk aan die poppen?

"Dat kan ik bijna niet uitleggen. Om een scene van Wat een Poppenkast! te produceren moeten we eerst het geluid opnemen. Dan komen we de studio in, de poppenspelers hebben de audiobestanden al gekregen. Zij liggen dan onder een tafel in onmogelijke houdingen en zien op hun scherm de tekst voorbijkomen. Dan moeten ze dat spelen. Als er dan vervolgens een perfecte scène ontstaat, dan is dat gewoon kicken. Dan weet je: dit wordt leuk."

Moet u zelf iets leuk vinden voordat u het überhaupt gaat maken?

"Nee, ik vraag me eigenlijk vooral af: wat willen de mensen zien? Niet: wat wil ik zien?"

Hoe weet u dat dan?

"Ik verplaats me in die mensen. Ik ben zelf toch ook een beetje de doorsnee Nederlander."

Hoe werkt dat dan precies, hoe verplaatst u zich in de gemiddelde SBS6-kijker?

"Ik geloof niet in de gemiddelde SBS- of RTL-kijker. Ik geloof in een kijker."

U gelooft toch wel in kijkersprofielen, die heel nauwkeurig zijn uitgewerkt?

"Ja, maar voor mijn gevoel zijn die niet heel sterk. Ik denk dat je heel veel programma's van NPO 1, 2 en 3 en RTL4 en SBS6 kunt uitwisselen. Die grenzen zijn ontzettend vervaagd. Wat dat betreft denk ik dus als de gemiddelde kijker. En het enige waar ik aan denk is: als je de hele dag gewerkt hebt, thuiskomt en op de bank gaat zitten en je kijkt wat er op televisie is, heb je 20 tot 25 opties."

"Mijn programma's moeten iets hebben waarvan ik denk: dit zouden de mensen moeten zien. En als ze het gezien hebben, vraag ik me af wat ze ervan gaan zeggen. Dat is het enige waar ik mee bezig ben. Daarna volgt pas mijn eigen smaak."

Wat is uw smaak? Waar kijkt u naar als u moe thuiskomt?

"Dat is dan heel laat, dan kijk ik talkshows, sport, bijna geen films. Ik heb een brede smaak. Alle andere amusementsprogramma's die er gemaakt worden op de hele wereld heb ik al lang gezien voordat ze worden uitgezonden."

Na het vertrek van Irene Moors blijft alleen Linda de Mol over bij RTL4 als presentatrice van middelbare leeftijd. Mannen op tv worden mogen ouder worden, vrouwen blijken een houdbaarheidsdatum te hebben.

"Ja. Ik ben het daar niet mee eens, maar het publiek kennelijk wel. (lacht) Of de tv-bazen, dat weet ik niet."

Dat weet u toch wel? U bent er zelf een.

"Natasja Froger is bijvoorbeeld nog steeds op de buis. Ik zit me af te vragen of ik een voorbeeld kan bedenken van een vrouw die talentvol is, maar omwille van haar leeftijd werd afgeserveerd. Behalve de nieuwslezeres Margreet Spijker."

"Ik zelf kijk alleen naar talent. Dat is het enige wat belangrijk is. Leeftijd komt dan niet voor in mijn beoordeling. Maar de keuze voor een presentator wordt ook negen van de tien keer door de zender bepaald, niet door een producent. Dus die vraag moet je bij de zenderjongens neerleggen."

Hoe groot is de invloed van een concept op de keuze van een presentator(trice)? Ik heb soms het idee dat kant en klare formats worden overgenomen, waarin de persoonlijkheid van de presentator niet heel erg ter zake doet.

"Ben ik het niet mee eens. Mijn gouden regel is: een goed format met het juiste talent vormt de optelsom 1+1=3. Een hele goede presentator kan niks met een slecht format, maar een slechte presentator kan een goed format verknallen."

Waar kijken we over tien jaar naar?

"Als ik dat wist, ik weet niet eens waar we over een jaar naar kijken. Dat is zo onvoorspelbaar, daar kan ik geen zinnig antwoord op geven. Ik kan hooguit bedenken waar we de komende zes maanden naar kijken."

"Bij Talpa hebben we elke maandagavond een vergadering waarin we alleen maar kijken naar wat er in de wereld gebeurt. Waar zijn mensen mee bezig? Waar zijn ze bang voor, waar zijn ze enthousiast over? Wat voor tendensen zijn er die wij moeten meenemen in ons creatieve proces? Ook amusement is voor een gedeelte een weerspiegeling van wat er in de wereld gebeurt."

Hoe meer ellende in de wereld, hoe meer ruimte voor dit soort programma's? Wilt u mensen rust bieden met uw formats?

"Ja. En als je naar de geschiedenis kijkt, dan zie je dat ten tijde van de grootste crises de amusementsprogramma's en de films het meest geliefd waren."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie