Noodkreet van de renners: Het wielrennen moet veiliger worden

In de week van de Ronde van Vlaanderen gaat het door het overlijden van de Belgische renner Antoine Demoitié vooral over de veiligheid in en van het peloton. Iedereen lijkt het erover eens te zijn dat er wat moet gebeuren, maar wat?

"Moeten tragische omstandigheden de aanleiding zijn voor verandering?", vroeg Tinkoff-renner Michael Rogers zich maandag af op Twitter. "Alsjeblieft, UCI, je renners hebben je nodig!" 

De Australiër voegde een foto toe van Gent-Wevelgem, waarbij de eenzame vluchter Viacheslav Kuznetsov werd omringd door acht motoren en twee auto's.

Het grote aantal gemotoriseerde 'deelnemers' aan een koers staat weer volop in de belangstelling doordat Demoitié (25) overleed nadat hij was gevallen in de Belgische semiklassieker van afgelopen zondag en er vervolgens een motor op hem belandde.

"Dit was een noodlottig ongeval, die man probeerde te remmen en is zo op Antoine gevallen", zei perschef José Been van Wanty-Groupe Gobert, de ploeg van Demoitié.
 
Desondanks zwengelde het een discussie aan die zeker de laatste tijd weer vaak op voorgrond treedt in het wielrennen. Zoals de Duitse topsprinter Marcel Kittel het omschreef in een open brief op Facebook: "Het wordt de laatste jaren duidelijker en duidelijker dat wielrennen een steeds groter wordend probleem heeft met de veiligheid."

Urgentie

Lotto-Jumbo-renner Maarten Tjallingii (38), die bezig is aan zijn veertiende en laatste seizoen als prof, noemt wat er afgelopen weekend gebeurde ook "een onfortuinlijke samenloop van omstandigheden".

"Maar de urgentie is nu wel duidelijk. Er zijn legio voorbeelden in de geschiedenis dat er iets ernstigs moet gebeuren voordat er ingegrepen wordt."

"Feit is wel dat het vooral zaken zijn waar wij als renners geen invloed op hebben of kunnen uitoefenen. We moeten hopen dat de organisatoren en de UCI het gaan aanpakken. Je kunt bellen en mailen met de UCI of de vakbond - en dat wordt ook zeker gedaan - maar verder kun je als individuele renner niet heel veel doen."

Tjallingii hoopt dat alle partijen in het wielrennen samen gaan werken en samen gaan nadenken over oplossingen. "We moeten nu met z'n allen gaan zitten; UCI, renners, organisatoren, sponsoren. De sport moet steviger in de steigers worden gezet en daarvoor moeten we niet de confrontatie zoeken met elkaar."

"De discussies duren al te lang, we moeten met innovatieve ideeën en oplossingen bezig zijn. Als we nu weer gaan discussiëren, dan verliezen we misschien wel weer één, twee of drie jaar."

Prioriteit

Iwan Spekenbrink begrijpt de oproep van Tjallingii. "Ik snap heel goed de logica van wat Maarten zegt", stelt de manager van Giant-Alpecin en voorzitter van de AIGCP, de belangenvereniging van professionele wielerploegen.

"Ik vind alleen wel dat we altijd moeten blijven overleggen, want over vijf jaar kan de situatie weer anders zijn. Maar ik denk iedereen snapt en dat iedereen het erover eens is dat veiligheid prioriteit nummer één is en dat er wat moet gebeuren."

Spekenbrink benadrukt dat veiligheid altijd een belangrijk thema is geweest in het wielrennen. "We zitten als AIGCP om de tafel met renners, de UCI en organisatoren om te kijken hoe we de regels kunnen optimaliseren."

"Natuurlijk staat het altijd op de agenda, want fietsen is een sport met bepaalde risico's die je niet allemaal kunt voorkomen. Maar deze incidenten zorgen er wel voor dat je er nog scherper naar gaat kijken."

“Reglementen voor motoren in de koers zijn NU nodig”
Alberto Contador

Motoren

Greg van Avermaet, Peter Sagan, Sergio Paulinho, Taylor Phinney, Jakob Fuglsang, Jesse Sergent, Sébastien Chavanel, Stig Broeckx; er bestond voor afgelopen weekend al een lange lijst van renners die in de afgelopen twee jaar tijdens een koers zijn aangereden door een motor of neutrale auto.

De opsomming kreeg in Gent-Wevelgem een droevig uitroepteken door het overlijden van Demoitié. "Reglementen voor motoren in de koers zijn NU nodig", twitterde een aangeslagen Alberto Contador.

In de regels (pdf) van de internationale wielrenunie UCI staat nu alleen een maximum voor het aantal motoren met een camera (vijf). Namens de AIGCP riep Spekenbrink deze week op om tot een "duidelijke aanpak te komen wat betreft het aantal voertuigen/motoren in koers".

Hij benadrukt echter dat dat slechts één onderdeel is van wat uiteindelijk een oplossing moet worden. "Het is menselijk om één schuldige te willen aanwijzen, maar ik denk dat het er niet om gaat dat het ene fout is en het andere goed. Het gaat om het geheel: we moeten allemaal over dezelfde weg van A naar B en welke drukte kan zo'n route aan, wat is nog veilig?"
 
Daarbij moet er volgens Spekenbrink rekening mee worden gehouden dat elke maatregel consequenties zal hebben op een ander gebied.
 
"Om zomaar een voorbeeld te geven: minder persmotoren zorgt voor minder mooie exposure en minder informatie in de media over onze sport, en dat hebben we nodig om het wielrennen groter te maken. Maar het aantal persmotoren mag weer niet ten koste gaan van de veiligheid."

“De motorrijders moeten ervaren en bekwaam zijn, want het is niet makkelijk. Het is geen hobby, het is een vak.”
Iwan Spekenbrink, teammanager Giant-Alpecin

Gedrag

Motoren zullen nooit helemaal verdwijnen uit de koers, maar de aanrijding van Lotto Soudal-renner Broeckx eind februari in de Belgische semiklassieker Kuurne-Brussel-Kuurne (bekijk de beelden) illustreert een ander punt waar deze week uitgebreid over werd gediscussieerd.
 
"Motoren zijn noodzakelijk in onze sport voor de veiligheid en aanwezigheid van media", aldus de Ierse klimmer Dan Martin. "Het is hun gedrag dat gereguleerd moet worden."

Spekenbrink erkent dat er ook nagedacht moet worden over regels voor de kwaliteit van de mensen die op de motor rijden. "De motorrijders moeten ervaren en bekwaam zijn, want het is niet makkelijk. Het is geen hobby, het is een vak."

Veel renners lieten deze week blijken dat ze graag zouden zien dat het passeren van het peloton door motoren gereguleerd wordt, bijvoorbeeld door een maximale snelheid of een minimale afstand tussen motor en renner.

"Je zou ook kunnen zeggen dat motoren het peloton niet meer mogen inhalen, behalve als de auto's naar voren mogen en het gepast is", zegt Tjallingii. "Of dat fotografen alleen maar vóór of áchter het peloton mogen rijden, dan hoeven ze nooit meer het peloton te passeren. Ik noem nu zomaar twee ideeën, maar het punt is: we moeten creatief nadenken over oplossingen."

Extreem weer

Er is recent al wel één belangrijke verandering doorgevoerd om de veiligheid van de renners te vergroten. Per 1 januari 2016 voorziet regel 2.2.029 bis van het UCI-reglement erin dat het 'extreem weer protocol' in werking kan worden gesteld.
 
In het geval van bijvoorbeeld sneeuw of extreem hoge temperaturen kan worden besloten een koers in te korten of in zijn geheel af te gelasten, zoals begin maart voor het eerste gebeurde in de derde etappe van Parijs-Nice en de vijfde rit van Tirreno-Adriatico.

"Dat waren dappere beslissingen en ik denk dat we met z'n allen trots mogen zijn dat die principes zijn neergezet in het wielrennen", aldus Tjallingii. "Volgens mij zetten we dus al stapjes in de goede richting."

Spekenbrink noemt het extreem weer protocol ook een grote stap voorwaarts. "De organisatoren en renners snappen dat ze het met elkaar moeten doen en dat ze iets er niet door moeten drukken als de andere partij het er niet mee eens is. Uiteindelijk is dit het belangrijkste: wat goed is voor de sport, is goed voor iedereen."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie