Wat is toch de magie van Rokjesdag-regisseur Johan Nijenhuis?

Zijn films worden regelmatig afgebrand in de media, maar het lukt Johan Nijenhuis elke keer weer: een film maken die het (zeer) goed doet in de bioscopen. Wat is de magic touch van deze regisseur?

NU.nl sprak met mensen die (langdurig) hebben samengewerkt met de Twentse regisseur over zijn werkwijze en visie achter zijn films. Nijenhuis heeft twaalf films op zijn cv staan.

Afgelopen week kwam zijn nieuwste film Rokjesdag uit. Het hoogste cijfer dat gegeven werd kwam van De Telegraaf: 2,5 sterren op een schaal van 1 tot 5. De rest van de Nederlandse kranten gaf 2 sterren of minder. Toch is het bijna zeker dat ook deze film voor uitverkochte zalen zal zorgen.

"Verwacht niet al te veel bijzondere vondsten in Rokjesdag. De personages zijn flinterdun geschetst, ook al is de komedie voor dit genre te lang van stof. Bovendien zijn de meeste scènes, zelfs voor dit genre, volkomen ongeloofwaardig", schreef het AD over de film.

Kritiek

Wie goed kijkt naar de recensies van de films van Nijenhuis, ziet bepaalde kritieken terugkomen. Zijn films hebben vaak geen samenhangend verhaal, bevatten geen originaliteit, slagen er niet in om grappig te zijn en zijn vooral flauw.

Filmpublicist Monique van Schendelen, die meer dan tien jaar de pr deed voor de films van Nijenhuis, heeft een verklaring voor de slechte recensies. "Sowieso krijgen films die niet eigenzinnig of innovatief zijn niet meer dan drie sterren. Johans films zijn niet grensverleggend, maar dat wil hij ook niet. Hij wil een groot publiek."

De cijfers liegen er niet om. Nijenhuis scoort de ene na de andere bioscoophit. Nagenoeg alle romantische komedies, op Alibi (237.727 bezoekers) na, hebben een hoge omzet opgeleverd. Verliefd op Ibiza (ongeveer 720.000 bezoekerswas de meest winstgevende film, met een bruto bioscoopopbrengst van bijna 2,8 miljoen euro.

"Romantische komedies volgen toch een bepaalde formule en het gaat altijd via een bepaald stramien. Die krijgen dan ook zelden meer dan twee sterren'', stelt Van Schendelen.

Niet verrassend

Alain de Levita, producent en oprichter van NL Film, vindt het succes van veel romantische komedies niet verrassend. Hij werkte met Nijenhuis onder andere aan Alibi, Zoop en Foeksia de Miniheks. "Je ziet de laatste jaren dat de Nederlandse 'romkoms' het per definitie goed doen. We hebben net Mannenharten 2 uitgebracht en daar gingen ook bijna 400.000 mensen naartoe."

De Levita wil zeggen dat het niet super moelijk is om een succesvolle romantische komedie te maken. "Romkoms volgen een bepaalde formule en als je je goed aan de regels houdt dan is een commercieel succes bijna gegarandeerd."

Het valt niet te ontkennen dat de meeste Nederlandse romantische komedies het goed doen. Nagenoeg alle uitgebrachte romkoms (behalve de film Alle Tijd) van Nijenhuis brachten meer dan een miljoen euro op.

Enthousiasme

Toch zeggen meerdere acteurs die met Nijenhuis hebben gewerkt dat er ergens een magic touch te vinden is. "Om te beginnen: Johan heeft een enorme bevlogenheid en bedrevenheid. Hij is zelf zo enthousiast dat hij de gehele crew ook blij maakt", vertelt Ewout Genemans, die in de drie Zoop-films van Nijenhuis heeft gespeeld.

"Johan maakt altijd opvallende dingen. Je weet als acteur dat er vaak een hoop mensen een bioscoopkaartje aanschaffen. Zijn films worden regelmatig een succes. Dat komt ook doordat hij altijd aansprekende acteurs weet te casten."

Actrice Hanna Verboom, die met Nijenhuis aan de kinderfilm Bennie Stout werkte, denkt dat de loyaliteit van de regisseur hem uniek maakt. "Ik vind hem opvallend trouw aan zijn acteurs."

"Ik ben na Bennie Stout nog door hem voor twee andere hoofdrollen gevraagd, maar toen was ik al druk met andere dingen. Volgens mij geldt deze loyaliteit ook voor zijn crew. Dat zegt veel en is mijn inziens een grote sleutel tot zijn succes."

Video: Trailer van Rokjesdag

Trailer van Rokjesdag

Media

Een andere reden voor het succes van zijn romantische komedies is volgens Van Schendelen dat Nijenhuis op een slimme manier media-aandacht weet te genereren. "De media mogen altijd langskomen. Hij maakt er altijd tijd voor vrij en bedenkt vaak iets nieuws. Johan vindt het belangrijk om zijn films al vroeg in de spotlights te zetten."

Die methode is terug te zien in de nieuwsstroom rond Rokjesdag. Zo maakte Nijenhuis zich zorgen over de klimaatverandering, omdat 'rokjesdag' door de zachte winter vroeger valt dan normaal het geval is. Of er kwam een bericht dat er een laptop gestolen was met daarop beelden van de film Verliefd op Ibiza.

Wat ook goed scoort: verwijderde seksscènes. Zo werd een seksscène in Toscaanse Bruiloft gewijzigd en onlangs liet de regisseur weten dat de seksscène tussen acteurs Birgit Schuurman en Juvat Westendorp "te vroeg" kwam.

Verboom zegt dat er ook andere factoren zijn die ervoor zorgen dat de film al direct redelijk populair wordt. "Hij is conceptueel gewoon heel sterk. Hij verfilmt niet een verhaal maar creëert een concept. Hierbij weet hij als geen ander welke onderwerpen een heel breed publiek aanspreken en kan hij goed aanvoelen welke acteurs en bekende Nederlanders daarbij passen om de pr-machine op gang te krijgen."

Nooit chagrijnig

Van Schendelen denkt dat de drang naar publiciteit er ook voor zorgt dat de regisseur nooit chagrijnig is. "Zo wil hij niet overkomen. Hij wil daarnaast een goede film maken en volgens hem is er maar één manier om dat te bereiken: een goede sfeer creëeren op de set."

Genemans wil daar wel een kanttekening bij plaatsen. "Hij is zeer gedreven, dus soms gaat het er pittig aan toe. Hij gaat er gewoon echt voor. Er wordt geschreeuwd, er wordt gelachen, ga zo maar door."

Dat zorgt dus iedere keer voor een gewenst resultaat. Het is volgens Verboom "erg knap" wat Nijenhuis "keer op keer" voor elkaar krijgt. "Het kan je smaak zijn of niet om telkens weer een miljoenenpubliek naar de bioscoop te krijgen. Dat is iets wat menig arthouse-regisseur alleen maar van kan dromen."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie