Vijf jaar na de tsunami in Japan: een overzicht van de gebeurtenissen

Vrijdag is het precies vijf jaar geleden dat Japan werd getroffen door een aardbeving en een tsunami. De kernramp van Fukushima volgde. Een overzicht van de gebeurtenissen in tekst en beeld.

Het is vrijdagmiddag in Japan als op 370 kilometer van de Japanse hoofdstad Tokio een zeebeving met een magnitude van 8.9 plaatsvindt. Nooit eerder kreeg Japan te maken met zó een krachtige aardbeving.

Kort na de beving volgt een tsunamiwaarschuwing voor Japan en ongeveer vijftig andere landen en gebieden, waaronder de westkust van de Verenigde Staten.

Binnen een uur klapt een tsunami van ongeveer 10 meter hoog op de Japanse kust. Gebouwen storten in en wegen worden weggevaagd. Volgens de eerste berichten zijn 32 mensen omgekomen, maar duidelijk is dat het dodental veel hoger zal komen te liggen. 

Video: Luchtbeelden van de tsunami in Japan in 2011

Tsunami Japan 2011

Kerncentrales

De vier kerncentrales die het dichtst in de buurt liggen van waar de zeebeving plaatsvond, worden om 21.35 uur (Japanse tijd) stilgelegd. Nog geen uur later wordt duidelijk dat het koelsysteem in de kerncentrale van Fukushima niet werkt. De Japanse autoriteiten bereiden zich naar eigen zeggen voor op het ergste. 

Duizenden mensen die zich binnen een straal van 2,5 kilometer van de kerncentrale bevinden dienen het gebied te verlaten. 

In de kuststad Sendai worden vrijdagavond tweehonderd tot driehonderd lichamen aangetroffen. 

Video: Meltdown dreigt in drie reactoren Fukushima

Reactoren Fukushima bedreigd

Bekijk hier een grote versie 

Zonder stroom

Zeker zes miljoen huishoudens in Japan zitten zaterdag, een dag na de tsunami, zonder stroom. 

In de buurt van de Daiichi-kerncentrale van Fukushima wordt een verhoogde radioactiviteit gemeten. Rond 5.00 uur roept de Japanse regering de noodtoestand uit voor Fukushima. Door de aardbeving en de tsunami is de elektriciteit uitgevallen en de dieselgeneratoren werken niet. De temperatuur in de reactoren loopt snel op en er zijn explosies.  

Ondertussen blijft de grond in Japan schudden en hoge golven beuken nog altijd op de noordoostkust. Het officiële dodental staat zaterdagochtend op 427. Uiteindelijk komen als gevolg van de aardbeving en de tsunami in Japan bijna 20.000 mensen om het leven. 

Bekijk hier een grote versie

Weggevaagd

Mensen trekken massaal van het noorden van Japan naar het zuiden. Winkels kampen met tekorten en de omvang van de ramp wordt zaterdagavond steeds meer duidelijk. Rond 22.30 uur wordt bekendgemaakt dat 9.500 mensen in de gemeente Minamisanriku worden vermist. Het dorp is compleet weggevaagd. 

In de Daiichi-centrale van Fukushima is nog altijd sprake van een urgent koelingsprobleem. Het evacuatiegebied rond de centrale wordt uitgebreid tot 20 kilometer. Zondag, twee dagen na de ramp, worden 83.000 mensen geëvacueerd. Bij drie mensen wordt vastgesteld dat ze zijn blootgesteld aan radioactiviteit. 

Uiteindelijk vindt in drie reactoren een kernsmelting plaats. Radioactief afval komt in de oceaan terecht, maar door streng optreden van de Japanse overheid wordt de besmette vis niet geconsumeerd. Honderdduizenden mensen worden voor lange tijd geëvacueerd. 

Video: Radioactief water lekt uit Fukushima I

Fukushima lekt

Bekijk hier een grote versie

Besmet

Vijf jaar na de ramp is Fukushima nog altijd een hoofdpijndossier voor de Japanse regering. Dagelijks worden honderden tonnen radioactief water toegevoegd aan de opslagtanks op het terrein bij de kerncentrale.

Ook de grond op het terrein is besmet. Nog altijd is niet duidelijk wat er uiteindelijk moet gebeuren met het besmette water en de grond.

Volgens het Japanse elektriciteitsbedrijf TEPCO kunnen de opruimwerkzaamheden tot veertig jaar in beslag gaan nemen. 

Video: Eerste omwonenden Fukushima weer thuis

Thuiskomst omwonenden

Vijf jaar later

Nog altijd wonen tienduizenden geëvacueerde Japanners in een tijdelijk onderkomen. In augustus 2015 werd voor het eerst sinds de ramp een kernreactor opgestart.

Kernenergie is essentieel voor Japan, maar inmiddels impopulair: slechts 36 procent van de Japanners steunt kernenergie. 

Video: Japan start eerste reactor op na ramp Fukushima

Opstarten reactor na ramp

Foto's van de ramp

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie