Binnenland in 2016: Vluchtelingen, 'De Neus' en de Vierdaagse

In 2016 staan de vluchtelingenproblematiek, de voortgang van het Passageproces en de betrokkenheid van Willem Holleeder bij de liquidaties hoog op de binnenlandse nieuwsagenda. Een korte blik in de glazen bol van het nieuws in 2016.

1. Vluchtelingendebat: 'Het blijft bij bezweringsformules zonder echte oplossingen'

Het asieldebat gaat ook in 2016 gewoon verder op de huidige toon, voorziet professor Han Entzinger, hoogleraar integratie- en migratiestudies aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. "Daar is echter geen wetenschappelijke onderbouwing voor en dat maakt een voorspelling lastig", verduidelijkt hij. "Eigenlijk is Europa overvallen door een vluchtelingenstroom die niemand had voorzien. Overigens loopt Nederland niet uit de pas met de afwijzende reacties in veel andere Europese landen."

“De hardste schreeuwers worden in het vluchtelingendebat nu het best gehoord”
Han Entzinger, Erasmus Universiteit Rotterdam

Desondanks bevalt de manier waarop de samenleving omgaat met het probleem hem allerminst. "De hard roepende minderheid lijkt het debat te domineren", zegt hij. "Je vraagt je af waarom de zwijgende meerderheid, die veel minder moeite heeft met het opvangen van vluchtelingen, zelf niet wat harder roept. De hardste schreeuwers worden nu het best gehoord."

Entzinger bestempelt "capitulaties als in Geldermalsen heel slecht voor het draagvlak". Het gezag moet volgens hem daardoor inbinden en zwicht in zijn ogen voor het protest. "De minderheid voelt zich bedreigd. Populistische partijen zijn een factor geworden in vrijwel alle Europese landen."

De vluchtelingenstroom houdt vooralsnog aan, voorspelt VN-organisatie UNHCR. De minderheid van tegenstanders zal zich volgens Entzinger blijven roeren tegen de komst van azc's. De zwijgende meerderheid volhardt in zwijgen. En de politieke partijen nemen het onvoldoende op voor erkende vluchtelingen, verwacht Entzinger. "In maart 2017 staan immers nieuwe verkiezingen voor de deur, als het kabinet-Rutte de rit uitzit. En als dat het geval is, dan zijn er op dit gebied komend jaar geen grote maatregelen te verwachten."

Lakmoesproef

Maatregelen in Europees verband bieden volgens Entzinger geen uitkomst. "Je kunt hekken bouwen wat je wilt, Turkije geld bieden en grenzen sluiten, maar de vluchtelingen vinden altijd een weg", stelt de hoogleraar. 

De lakmoesproef ligt volgens Entzinger in de Europese samenwerking. Want ook nadat de burgeroorlog in Syrië voorbij is, zullen asielzoekers naar Europa blijven komen.  

"Wat ik mis zijn echte oplossingen in Europees verband. Het blijft bij bezweringsformules. De Oost-Europese landen lijken helemaal niet te willen meewerken aan een eerlijke verdeling en verspreiding van de vluchtelingen. Ze zijn vergeten waarom de vluchtelingenverdragen in het leven zijn geroepen: om politieke vluchtelingen op te vangen na de communistische bezettingen in Hongarije (1956) en Tsjecho-Slowakije (1968). Ik heb mijn twijfels of dit Europees kan worden opgelost."

2. Passageproces en 'De Neus': "Dit proces heeft zijn eigen dynamiek."

Het Passageproces met hoofdverdachte Dino S. en de rechtszaak tegen Willem Holleeder zullen andermaal een groot deel van het misdaadnieuws domineren. Sinds 9 februari 2009 probeert het Openbaar Ministerie deze hoofdverdachten wegens een reeks liquidaties in de onderwereld in de jaren negentig en in 2005 en 2006 veroordeeld te krijgen. De Passagezaak loopt sinds 2014 in hoger beroep bij het Hof in Amsterdam. De zaak tegen Holleeder speelt zich nog af bij de rechtbank.

"Het Hof probeert er vaart in te houden, maar de Holleeder-zaak geeft een geheel eigen dynamiek aan het hoger beroep", aldus Marian Husken, verslaggeefster namens Vrij Nederland en auteur van een reeks boeken over de georganiseerde misdaad, zoals onder andere Deals Met Justitie en De Dodenlijst, samen met haar collega Harry Lensink.

De bedoeling is dat het Passageproces dit jaar wordt afgerond, maar de vraag is of dat lukt. Husken: "Holleeder is op dit ogenblik aan het verklaren in zijn eigen zaak, maar onduidelijk is of die verklaringen belastend danwel ontlastend zijn voor de verdachten in het Passageproces." 

Complicaties

Volgens de misdaadjournalist heeft Holleeder bedongen dat hij achter gesloten deuren wordt verhoord. Dat geeft complicaties en veroorzaakt vertraging. 

Saillant is dat 'De Neus' zijn verklaringen onder embargo aflegt. De Heineken-ontvoerder eist dat de verklaringen tot het voorjaar van 2016 geheim blijven, ook voor de verdachten in het Passageproces. En het doorspitten van zijn verklaringen heeft ook weer gevolgen voor verdachten als Dino S. (veroordeeld tot zes maanden, maar niet voor de liquidaties) en Jesse R. (veroordeeld tot levenslang).

Holleeder zelf heeft te maken met belastende verklaringen over zijn betrokkenheid bij vijf moorden, afgelegd door twee kroongetuigen (Peter la S. en Fred R.), door zijn zussen Astrid en Sonja en ex-vriendin Sandra Klepper. Holleeders advocaat Stijn Franken heeft aangekondigd de zussen langdurig te willen ondervragen over hun verklaringen. 

“Holleeder zal de informatie van zijn zussen als onbetrouwbaar proberen weg te zetten”
Marian Husken, Misdaadjournalist

Husken: "De verklaringen van Holleeder staan waarschijnlijk haaks op die van zijn zussen en hij zal hun informatie als onbetrouwbaar proberen weg te zetten."

Zij verwacht dat die confrontaties in de rechtszaal wel eens ongemakkelijk kunnen worden en zorgen voor emotionele taferelen. "Tegen je familie getuigen, dat doe je in die kringen niet", aldus Husken. "Het gaat hier bovendien om ernstige beschuldigingen als moord."

Een voorspelling over de einddatum van het Passageproces durft ze niet te doen. "Twee jaar geleden was er nauwelijks nog mediabelangstelling voor deze zaak en toen kwam ineens kroongetuige Fred R. uit de hoge hoed."

3. De honderdste Nijmeegse Vierdaagse: hopen op het predicaat 'Koninklijk'

Het grootste wandelevenement ter wereld beleeft van 19 tot en met 22 juli zijn honderdste editie en daarmee wordt groots uitgepakt. Een mooi verjaarscadeau zou het predicaat 'koninklijk' kunnen zijn. Een officieel verzoek daartoe heeft de Stichting Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen al ingediend. En deelname van de koning zou ook mooi zijn, want na diens Elfstedentocht in 1986 is een wandeling door de Gelderse dreven natuurlijk een peulenschil voor Willem-Alexander.

Daarover zwijgt het organisatiecomité echter voorlopig. "We hebben een verzoek bij het Koninklijk Huis neergelegd en we wachten geduldig af wat er op ons afkomt", zegt Jennifer Bus namens de vierdaagse.

Het evenement beleefde zijn debuut in 1909 en kende aanvankelijk meerdere startplaatsen, totdat in 1925 definitief voor Nijmegen werd gekozen. Dat in 2016 pas de honderdste wandeltocht aan de beurt is, houdt verband met afgelasting in vijf oorlogsjaren in de Tweede Wereldoorlog en twee in de Eerste Wereldoorlog (1914 en 1915). 

50.000 deelnemers

De Vierdaagse gaat komende zomer voor het eerst en eenmalig van start met liefst 50.000 deelnemers, 4000 meer dan het gebruikelijke maximum. En honderd deelnemers worden na zorgvuldige selectie uitverkoren om een extra ronde van 50 kilometer te wandelen. Dit ererondje wordt dagelijks door 25 mensen in de middag en avond afgelegd. "Dat is een pittige opdracht, maar het zal voor de geselecteerde deelnemers geen probleem zijn", verwacht Bus. 

"Het zal niet moeilijk zijn om liefhebbers te vinden. We hebben al veel spontane aanmeldingen binnenkregen."

En voor al die geoefende wandelaars die geen extra rondje van 50 kilometer afleggen  is er – eenmalig – een extra afstand aan het programma toegevoegd. Zij kunnen ter gelegenheid van het eeuwfeest dagelijks een extra lus van 5 kilometer lopen, waardoor het dagtotaal van 55 kilometer in vier etmalen optelt tot 220 kilometer. De inschrijving begint pas op 1 februari en eindigt op 1 april, maar de Vierdaagse zegt al veel positieve geluiden te hebben gehoord over die nieuwe afstand.

De opvang van asielzoekers in Heumensoord zal de jubileumvierdaagse niet in de weg staan, verzekert Bus. Per 1 juni komt het terrein vrij voor – eerst – de Special Olympics en daarna de wandelaars en militairen. "Daarover zijn sluitende afspraken gemaakt", aldus Bus.

Bekijk alle vooruitblikken op 2016

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie