Grafieken

Dit zijn de resultaten van de Provinciale Statenverkiezingen

Woensdag ging Nederland naar de stembus voor de Provinciale Statenverkiezingen. De uitslagen én de vertaalslag naar de Eerste Kamer:

D66 is de grote winnaar, PvdA en VVD verliezen

Met een winst van maar liefst vijf zetels in de Eerste Kamer is D66 de grote winnaar van de Provinciale Statenverkiezingen. De partij haalde 12,3 procent van de stemmen, en is daarmee de derde partij geworden.

VVD blijft de grootste partij op provincieniveau, maar verliest ten opzichte van 2011 maar liefst drie zetels in de Eerste Kamer. De PvdA krijgt vooral harde klappen in Amsterdam, Rotterdam en Utrecht, en verliest zes zetels.

PvdA verliest meeste gemeenten, CDA groeit

Vier jaar geleden was de PvdA de grootste partij in 73 gemeenten. Na de afgelopen Provinciale Statenverkiezingen heeft de partij die status in maar liefst 65 gemeenten verloren. Vooral de noordelijke provincies zorgden voor een grote omslag.

Ook de VVD verliest fors, maar blijft de grootste partij in de meeste gemeenten. Het CDA groeit flink door in 133 gemeenten de grootste partij te worden. Dat zijn 37 gemeenten meer dan in 2011. D66 stijgt flink in het percentage stemmen, maar is slechts in dertien gemeenten de grootste partij.

Op twee na slechtste opkomst...

Met 47,5 procent opkomst gingen minder kiesgerechtigden naar de stembus dan in 2011. Daarmee werden 8,5-procentpunt minder stemmen uitgebracht. Enkel in 2007 en 1999 gingen minder mensen voor de Provinciale Statenverkiezingen stemmen.

De trend is dat het opkomstpercentage al jarenlang daalt. In de jaren 1978 ging maar liefst 79,1 procent stemmen.

... en in elke gemeente was de opkomst lager

Landelijk was de opkomst in 2011 een stuk hoger dan dit jaar, maar ook op gemeentelijk niveau is de daling zichtbaar. In alle gemeenten was de opkomst lager dan vier jaar geleden. Het Zeeuwse Reimerswaal houdt de daling beperkt tot 1,5 procentpunt minder, van 66,1 procent in 2011 naar 64,6 dit jaar.

In Waddinxveen was het verschil het grootst, met 70,4 procent in 2011 en 51,9 in 2015. Ook de relatief lage opkomst op de waddeneilanden en in Amsterdam (13,1 procentpunt minder) vallen op.

Rijke gemeenten stemmen op VVD, arme op SP...

Stemgedrag hangt vaak samen met de sociale omstandigheden binnen een gemeente. Zo stemde bijna een kwart van de rijkste Nederlandse gemeenten op VDD, terwijl slechts 9,4 procent van de armste op diezelfde partij stemt.

Voor de SP geldt het omgekeerde: 16,7 procent van de gemeenten met het laagste gemiddelde inkomen stemt op die partij, terwijl in de rijke gemeenten maar 7,5 procent op de SP stemt.

...steden kiezen voor D66, platteland voor CDA

Daarnaast stemde 17,7 procent van de meest verstedelijkte gebieden op D66, terwijl 7,1 procent van de plattelandsgebieden op dezelfde partij stemde.

Het CDA is juist populair in de minst verstedelijkte gebieden. Dezelfde patronen zijn zichtbaar als wordt gekeken naar criminaliteit en de populatie niet-westerse allochtonen, omdat beide statistieken hoger zijn in stedelijke gebieden dan daarbuiten.

Hoewel het over het algemeen klopt dat rijke gemeenten op VVD stemmen en steden voor D66 kiezen, verschilt de partijvoorkeur op buurtniveau iets meer. Hier leest u hoe dat zit en kunt u op een interactieve kaart bekijken wat de voorkeur in uw buurt is.

Lees meer over:

Gerelateerde artikelen

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie