'Economische groei maakt Chinees niet gelukkiger'

UTRECHT - Ondanks een extreme groei van de welvaart, zijn Chinezen nu minder gelukkig dan 20 jaar geleden. Ook zijn er grote welzijnsverschillen ontstaan binnen de samenleving.

Foto:  Thinkstock

Dit blijkt uit een langlopend onderzoek geleid door de Amerikaanse econoom Richard Easterlin.

Hij is de naamgever van de Easterlin-paradox, die stelt dat de rijken in een land meestal aangeven gelukkiger te zijn dan de armen, terwijl het algehele geluksgevoel juist vaak daalt, wanneer de welvaart van het gehele land toeneemt.

Ook in China meent Easterlin het fenomeen waar te nemen. Terwijl de inkomsten per inwoner meer dan verviervoudigden, daalde het algehele gevoel van welbevinden. Met name in de jaren 90 nam het levensgeluk van de gemiddelde Chinees snel af, terwijl er pas in recente jaren sprake is van enig herstel.

Sociale zekerheden

Easterlin vindt China het perfecte land om de vaak aangenomen hypothese dat welvaart en welzijn elkaar volgen te toetsen.

Dit was volgens hem in de jaren negentig ook niet het geval in voormalige communistische landen van Oost-Europa, met name omdat economische groei daar gepaard ging met een stijging van de werkloosheid.

Ook voor het geluksgevoel van Chinezen lijken sociale zekerheden zwaarder te wegen dan de hoogte van het bruto nationaal product. Vooral mensen met lage inkomens en lage scholing zouden er meer belang hechten aan inkomstengarantie, gezondheidszorg en voorzieningen voor ouderen en kinderen.

Ongelijkheid

Een andere opmerkelijke bevinding van Easterlin is dat China in de afgelopen twee decennia van een van de landen met het meest gelijk verdeelde welzijnsgevoel, naar een van de meest scherp verdeelde zou zijn gegaan.

Zo gaf in het begin van de jaren 90 een meerderheid van alle Chinezen aan hun gezondheid als ‘goed of zeer goed’ te bestempelen, met verwaarloosbare verschillen tussen inkomensklassen. Inmiddels ervaren de armen een 28 procent slechtere gezondheid dan de rijken.

Harmonieus

De groeiende kloof strookt niet met de algehele koers van de Chineze overheid, die haar strategie juist om het beoogde doel van de zogeheten ‘harmonieuze samenleving’ heeft gebouwd.

De resultaten van het onderzoek zijn maandag gepubliceerd in het gerenommeerde Amerikaanse wetenschappelijk tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences.

De conclusies zijn onder andere gebaseerd op een aantal in tijd gespreide internationale enquêtes, zoals de World Values Survey en de Asia Barometer.