Sjoemelende fabrikant krijgt van EU mogelijk boetes tot 30.000 euro per auto

De Europese Commissie krijgt de bevoegdheid autofabrikanten die met sjoemelsoftware de daadwerkelijke uitstoot van schadelijke stoffen verbloemen, een boete tot 30.000 euro per voertuig op te leggen. Daarnaast mag Brussel zelf testen uitvoeren als daar aanleiding voor is.

Een meerderheid van de EU-ministers die verantwoordelijk zijn voor de interne markt zijn hier maandag mee akkoord gegaan.

Duitsland, een land met een enorme auto-industrie, heeft zich tegen het voorstel uitgesproken. Voor de definitieve regelgeving moet nog worden onderhandeld met het Europees Parlement.

De nationale keuringsorganisaties, in Nederland is dat de RDW, blijven hoofdverantwoordelijk voor de keuringen. Ze moeten wel strenger worden en ook auto's die al op de markt zijn controleren.

In het voorstel worden enkele zwakke plekken in het toezichtssysteem weggenomen. Er wordt verder een 'forum' opgezet waar nationale autoriteiten informatie uitwisselen.

Aanscherpen

De Europese consumentenkoepel BEUC roept het parlement op het voorstel aan te scherpen. Automakers mogen autotesten nog altijd medefinancieren. 

Bovendien kan de Europese Commissie geen boetes opleggen als een lidstaat al een onbetekenende straf heeft uitgedeeld, aldus BEUC. Door de ''halfbakken maatregelen" bestaat het risico dat de hervorming van het toezicht uitloopt op een ''papieren tijger'', vreest de organisatie.

Dieselgate

Minister Henk Kamp van Economische Zaken zei dat versterking van het goedkeuringssysteem noodzakelijk is. Onder druk van landen met een grote auto-industrie is het voorstel afgezwakt. Volgens Kamp had het verder reikend kunnen zijn. ''We vinden dat er geen tijd te verliezen is.''

Alleen Europees toezicht kan een volgende 'dieselgate' voorkomen, zegt Europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy (D66). ''Het moet afgelopen zijn met lidstaten die de andere kant opkijken en autofabrikanten beschermen." Gerbrandy was lid van de commissie die onderzoek deed naar dieselgate.

In september 2015 bleek dat Volkswagen met software de uitstootcijfers manipuleerde. Andere fabrikanten bleken er soortgelijke praktijken op na te houden. De Europese Commissie wil een einde aan dergelijke "schokkende" fraudes.

Betrouwbare controletesten zullen herhaling voorkomen, stelde de Maltese minister Chris Cardona, die het overleg voorzat. EU-industriecommissaris Elzbieta Bienkowska verwelkomde het akkoord.

Boter op het hoofd

Dat de Europese Commissie naast de nationale autoriteiten de mogelijkheid krijgt opnieuw te testen en boetes op te leggen, kan in theorie werken, zegt Gerbrandy.

"Maar de politiek moet er bovenop blijven zitten. Want niet alleen de lidstaten, maar ook de Europese Commissie heeft boter op het hoofd door de auto-industrie de hand boven het hoofd te houden."

De Europarlementariër doelt op een vorig jaar gepubliceerd onderzoek in opdracht van het Europees Parlement. Daaruit blijkt dat de Europese Commissie de auto-industrie ontzag als het ging om strengere wet- en regelgeving. Landen vreesden voor financiële schade voor bedrijven zodra de sector hard zou worden aangepakt.

Het sjoemelen met software was volgens het onderzoek al langer bekend bij politici en ambtenaren, maar een succesvolle lobby van onder andere Frankrijk, Spanje en Italië voorkwam de invoering van strengere testen.

Dwarsliggers

Het is niet bekend welke opstelling de Nederlandse regering precies heeft gehad in deze kwestie, omdat de onderhandelingen achter gesloten deuren plaatsvinden, maar Gerbrandy vermoedt aan de hand van antwoorden op Tweede Kamervragen dat Nederland de kant kiest van Duitsland.

Dat land behoort samen met Spanje, Italië, Tsjechië en Frankrijk binnen de EU tot de dwarsliggers. Laatstgenoemde is in de ogen van Gerbrandy wel een positievere koers gaan varen.

De Nederlandse regering wordt met een vorige week aangenomen motie inmiddels gedwongen akkoord te gaan met strenger Europees toezicht.

Lees meer over:
Tip de redactie