Het succes van Ajax: 'Peter Bosz bewijst dat Hollandse School niet failliet is'

Trainer Peter Bosz presteerde dit seizoen wat niemand voor mogelijk hield. Hij leidde Ajax naar de finale van de Europa League, waarin zijn team het woensdagavond opneemt tegen Manchester United. Dit is hoe het succes tot stand kwam. 

Het laatste fluitsignaal van Olympique Lyon-Ajax heeft geklonken en aan de zijlijn weet Peter Bosz maar moeilijk raad met zijn houding. Moet hij nou uitbundig juichen of toch wat meer ingetogen, zoals een 3-1 nederlaag dat wellicht voorschrijft.

Maar het is een nederlaag met een gouden rand, want voor het eerst in 21 jaar staat Ajax weer in een Europese finale. Weliswaar van de Europa League, het stiefbroertje van de Champions League, maar het maakt de prestatie er niet minder om. Als assistent Hendrie Krüzen hem om de nek vliegt, weet Bosz genoeg. Deze mijlpaal mag gevierd worden.

Maar het blijft wennen voor de man uit Apeldoorn. Acht dagen eerder, na de heenwedstrijd tegen de Fransen, dwong zijn assistent hem ook op het veld te blijven na de indrukwekkende 4-1 zege, terwijl de 53-jarige trainer normaliter altijd snel de catacomben induikt, ongeacht winst of verlies. Maar nu liet hij zich toejuichen door het publiek na misschien wel de beste wedstrijd van Ajax in jaren.

De weg van Ajax naar de EL-finale

De Europese campagne begint voor Ajax in mineur. In de voorronde van de Champions League zijn de Amsterdammers niet opgewassen tegen FK Rostov, en worden ze veroordeeld tot de Europa League. © ANP
In de groepsfase van de Europa League begint Ajax met een 1-2 uitzege op Panathinaikos. © ANP
De eerste wedstrijd in de Arena wordt ook gewonnen. Door een goal van Kasper Dolberg wordt Standard Luik met 1-0 verslagen. © ANP
Uit bij Celta de Vigo geeft Ajax tot twee keer toe een voorsprong weg. De wedstrijd eindigt in 2-2. © ANP
Thuis wint Ajax met 3-2 van Celta, na 3-0 voor te hebben gestaan. © ANP
Mede dankzij een goal van Kenny Tete wint Ajax thuis met 2-0 van Panathinaikos. © ANP
Dankzij een fraaie goal van Anwar El Ghazi, die kort daarna vertrekt bij de club, speelt Ajax de laatste groepswedstrijd met 1-1 gelijk in Luik. Het is genoeg voor de groepswinst. © Pro Shots
In de eerste ronde van de knock-outfase heeft Ajax het lastig tegen Legia Warschau. Nick Viergever is de enige die in 180 minuten het net weet te vinden. © ANP
In de achtste finales spelen de Amsterdammers tegen het stugge FC Kopenhagen. Dolberg maakt in zijn geboorteland een uiterst belangrijk uitdoelpunt. © ANP
Ajax verliest in Kopenhagen met 2-1 en houdt de schade daarmee beperkt. Wel krijgt Davy Klaassen een gele kaart wegens aanmerkingen op de leiding. De aanvoerder is daardoor geschorst voor de return in Amsterdam. © ANP
In de Arena klaar Ajax vrij eenvoudig de klus. Bertrand Traore maakt uit een rebound de openingstreffer. © ANP
Vlak voor rust bepaalt Dolberg met een benutte penalty de eindstand op 2-0. Ajax verslaat Kopenhagen en gaat door naar de kwartfinales. © Pro Shots
In de eerste kwartfinale geeft Ajax een ongekende show weg. Schalke 04 wordt in Amsterdam ondersteboven gespeeld en mag nog blij zijn met een 2-0 nederlaag. © ANP
Aanvoerder Klaassen blinkt tegen Schalke uit met twee goals. © ANP
In Duitsland gaat er echter bijna fout voor Ajax. Schalke wint met 2-0, komt in de verlenging zelfs op 3-0, totdat Viergever het verlossende uitdoelpunt binnenwerkt. In de laatste minuut maakt Amin Younes zelfs nog de 3-2. © ANP
Voor het eerst sinds het seizoen 2005/2006 (PSV en AZ) staat er weer een Nederlandse ploeg in de halve finale van een Europees toernooi. © ANP
In de halve finales is Olympique Lyonnais de tegenstander. In de thuiswedstrijd maakt Ajax er een galavoorstelling van. © ANP
Mede door twee doelpunten van Traore wint Ajax met 4-1. © ANP
Wederom gaat het in de return bijna alsnog mis voor Ajax. Onder aanvoering van spits Alexandre Lacazette komen de Fransen erg dichtbij. © ANP
Verder dan 3-1 komen de Fransen echter niet, waardoor de ploeg van Peter Bosz de finale haalt. © ANP
Dankzij ijzersterke thuiswedstrijden en ongekende vechtlust in uitduels haalt Ajax zijn eerste Europese finale sinds 1996. © ANP

Deel deze foto via:

Terug naar slideshow

Youngsters

Thuis tegen Lyon kwam alles eruit waar Bosz voor staat. De combinatie van agressief, attractief en winnend voetbal kwam duidelijk aan de oppervlakte, het plichtmatige spel dat Ajax onder Frank de Boer vaak kenmerkte, was een snel vervagende herinnering.

Niet alleen de omgeving draagt straks de naam van de beste Nederlandse voetballer ooit, ook het vertoonde spel krijgt weer trekjes van hoe het ooit was. 'Ajax are back' kopte laatst de Engelse krant The Telegraph. En dat was niet voor niets. Ajax heeft weer een ploeg om rekening mee te houden, om ván te houden ook. Een team vol met perspectiefrijke youngsters die verder kunnen reiken dan onze bescheiden Eredivisie.

Neem bijvoorbeeld de koele spits Kasper Dolberg, die in de uitwedstrijd tegen Lyon die o zo belangrijke treffer voor zijn rekening nam. Waar collega-aanvallers als Amin Younes en Bertrand Traoré nog weleens falen als ze in de buurt van het vijandelijke doel opdoemen, houdt de jonge Deen er een koelbloedigheid op na die op zijn leeftijd (19 jaar) zelden wordt vertoond.

En dan dat minzame juichen van hem, alsof het allemaal doodgewoon is wat hij doet. Geen kus op ring of dansje bij de cornervlag; geen hartjes richting de camera, gewoon een minzaam glimlachje, even de felicitaties van de teamgenoten in ontvangst nemen en terug naar de eigen helft. Op naar het volgende doelpunt.

“Ajax is een elftal vol karakteristieke, passievolle spelers geworden, daar waar het onder Frank de Boer leek te wemelen van de inwisselbare bleeksnoetjes.”

Razendsnel

Of neem Matthijs de Ligt, met zijn 17 jaar de benjamin van het stel. Zijn debuut in Oranje tegen Bulgarije kwam weliswaar te vroeg en eindigde in een deceptie, maar hij herstelt opmerkelijk snel van zijn mislukte vuurdoop. Aan de hand van zijn mentor Barry Hulshoff, zelf een stoere stopper uit de tijd begin jaren zeventig dat Ajax de successen aaneenreeg, ontwikkelt De Ligt zich razendsnel in de juiste richting.

En zo ligt er bijna op elke positie een succesverhaal. De ijzersterkte dribbelaar Younes, in Duitsland niet goed genoeg voor de Bundesliga, de grillige, maar steeds sterker opererende Chelsea-huurling Traoré, maar ook de geniale Hakim Ziyech, die immer vooruit denkt en elke terugspeelbal als een nederlaag ervaart.

De onverwoestbare aanvoerder Davy Klaassen die zijn elftal er altijd doorheen sleurt, hoe moeilijk de uitdaging ook. Met naast hem Lasse Schöne, ooit vrij onopvallend bij Heerenveen en NEC, maar bij Ajax uitgegroeid tot een meester-controleur die ook altijd de diepte wil zoeken.

En wat te denken van André Onana, de keeper zonder vrees, die na zijn flater begin maart tegen FC Groningen op geen fout meer te betrappen is geweest. De opvolger van Jasper Cillessen moest de concurrentie aangaan met Tim Krul als die weer fit was, maar het bleek een ongelijke strijd. Krul wist niet hoe snel hij zich elders moest melden. Ajax is een elftal vol karakteristieke, passievolle spelers geworden, daar waar het onder Frank de Boer leek te wemelen van de inwisselbare bleeksnoetjes.

Cruijff en Guardiola

Dat is de grote kracht van Bosz gebleken. Dat hij een elftal vol eigenzinnige individuen tot een eenheid heeft gesmeed. Eentje die onder zijn leiding bovendien een speelstijl hanteert die het publiek weer op de banken brengt. Want er gebeurt dit seizoen weer wat in de Arena. Een wedstrijd als tegen Lyon had ook in 8-4 kunnen eindigen, om de haverklap was er reuring in beide strafschopgebieden. Waarbij het opviel dat Ajax zelfs bij een tussenstand van 3-0 op zoek ging naar een vierde treffer, in plaats van te consolideren, zoals veel trainers het liever zien.

Zo niet Bosz, die zichzelf schatplichtig noemt aan illustere trainers als Johan Cruijff en Pep Guardiola. In een tijd dat er openlijk wordt getwijfeld aan onze aloude manier van spelen, waarin vaak de termen als 'niet realistisch' en 'niet meer van deze tijd' vallen, laat Bosz zien dat de Hollandse School de poorten nog niet hoeft te sluiten. "We spelen voetbal voor de supporters", liet de oefenmeester al eerder weten.

De blik naar de landen om ons heen, kan weer naar binnen worden gericht, nu Ajax clubs uit hoger aangeslagen competities als Duitsland en Frankrijk heeft verslagen. "Prachtig dat hij nu in de finale staat", aldus Jan Smit, de net teruggetreden preses van Heracles Almelo die verdeeld over twee periodes vijf jaar samenwerkte met Bosz.

"Peter is een intelligente kerel, waar ik altijd goede gesprekken mee heb gevoerd. Het is ook een man die enorm slecht tegen zijn verlies kan. In topsport een goede eigenschap, hoewel het me altijd ongelooflijk veel moeite kostte om hem af en toe van zijn ongelijk te overtuigen."

“‘Op deze manier zet je het Nederlandse voetbal weer op de kaart, niet met gezeur over een Eredivisie met zestien of achttien clubs.’”
Voormalig Heracles-voorzitter Jan Smit

Risico

Reeds bij Heracles stond Bosz voor attractief, offensief voetbal, uiteraard met een ander perspectief. Smit: "Met al de kwalitatieve beperkingen die bij Heracles horen, probeerde hij het elftal toch aanvallend te laten spelen. Hij heeft de club op de kaart gezet, maar ook zichzelf. We namen hem over van De Graafschap waarmee hij degradeerde, dus daar zat best wat risico in. Maar het pakte fantastisch uit. Twee jaar later stapte hij als technisch directeur over naar Feyenoord, dat lag hem minder. Terug bij ons kwam hij weer tot bloei."

"Met zijn positieve spelopvatting dwing je ook het geluk af, dat zag je wel in de wedstrijden tegen Schalke en Lyon. Toen kroop Ajax door het oog van de naald. Maar op deze manier zet je het Nederlandse voetbal weer op de kaart, niet met gezeur over een Eredivisie met zestien of achttien clubs. Bosz bewijst dat de Hollandse School niet failliet is, dat we trouw moeten blijven aan onze eigen identiteit, aan onze eigen stijl. Met alle ups en downs die daarbij horen."

Door het bereiken van de Europa League-finale is de scepsis die hem omringde rond zijn aanstelling op slag verdwenen. Met name zijn verleden bij Feyenoord werd hem zwaar aangerekend. Toen Ajax eind augustus roemloos met 4-1 ten onder ging in Rostov in de return van de laatste kwalificatieronde van de Champions League leek het er even op dat de valse start hem meteen zou opbreken. Het voetbal was nog stroperiger dan onder zijn voorganger, bijna alle duels werden verloren en van enige diepgang in het spel was geen sprake.

Bosz vertrouwde in die periode nog op mannen als Anwar El Ghazi, Nemanja Gudelj, Mitchell Dijks en Riechedly Bazoer, spelers die al snel het veld zouden ruimen. Met enig rumoer, maar Bosz had het goed gezien. Met deze pionnen zou hij de oorlog niet winnen. Zo durfde hij het ook aan om Kenny Tete en Jairo Riedewald, ondanks hun status als neo-internationals, meestentijds naar de bank te verwijzen.

Schöne kreeg de sleutel van het middenveld, de buidel werd getrokken voor Ziyech, Joël Veltman verhuisde naar de rechterflank, waar hij minder kwaad kon, en in het hart van de defensie werd het Colombiaanse eensmansdestructiebedrijf Davinson Sánchez geposteerd. Ook kwam er ruimte vrij voor nieuw Ajax-talent als Donny van de Beek en Justin Kluivert. Het bleken allemaal gouden grepen.

Werkpaard Ziyech

Het saaie breedtevoetbal van de seizoenen ervoor, werd de Nederlandse variant op het fameuze Barcelonese tiki-taka-voetbal. En over het systeem van het zogenoemde gegenpressing, die inhoudt dat binnen vijf seconden na balverlies de bal weer heroverd dient te worden, werd eerst nogal lacherig gedaan, maar het betaalde zich uiteindelijk wel uit. Waarbij zelfs stylist Ziyech zich omschoolde tot werkpaard. Zoals iedereen bij Ajax zich geroepen voelde bij balverlies tot het uiterste te gaan om het kleinood weer te veroveren.

De visie van Bosz werd door iedereen omhelsd, van speler tot supporter, iedereen houdt weer van Ajax. Dus er mag straks, als ook Manchester United in de finale van de Europa League verslagen wordt, best even gejuicht worden. Ook door Bosz.

Maar een feestnummer zal het nooit worden, weet ook Smit. "Haha, ik zal nooit vergeten hoe we een keer met Heracles in de winterstop met een touringcar onderweg waren naar het oosten van Duitsland voor een trainingskamp. Bosz zat voorin de bus en had met karton eigenhandig een soort kantoortje gefabriceerd waar hij alle spelers een voor een ontving voor een functioneringsgesprek, zo gedreven was hij. Met die man worden we kampioen, dacht ik. Een half jaar later was het al zover. Het is een echte toptrainer."

Lees meer over:

Transferoverzicht Eredivisie

Transferoverzicht Eredivisie
Hoewel de transfermarkt pas officieel open gaat op 1 juli, zijn de eerste deals al gesloten.
Tip de redactie