Het Ajax van 1992: 'Een groot feest bij Bergkamp voor de deur'

Hij maakte als persvoorlichter van dichtbij mee hoe een jong Ajax 25 jaar geleden Europa verraste en de UEFA Cup won. Tegenwoordig heet het toernooi de Europa League, maar verder lijkt de geschiedenis zich te herhalen. NU.nl ging met David Endt terug naar de plek waar het toen gebeurde.

We schrijven donderdag 14 mei 1992. Met zijn handen in zijn broekzakken loopt David Endt op deze zonnige middag rustig een rondje om het Olympisch Stadion. Het is er bijzonder stil. Overal liggen blikjes en etensresten van toeschouwers die Ajax de avond ervoor in een heroïsche wedstrijd de UEFA Cup zagen winnen ten koste van Torino.

Endt waant zich in een achtbaan van emoties. Als persvoorlichter zat hij met zijn neus bovenop het succes van de ploeg van trainer Louis van Gaal. Luttele uren na het volksfeest op het Leidseplein moet hij alles even op een rijtje zetten voor zichzelf. Hij opent de poorten van het roemruchte stadion en staart minutenlang roerloos voor zich uit.

"Toen dacht ik: dit is nou de tempel waar het allemaal is gebeurd", kijkt de inmiddels 63-jarige Endt 25 jaar later op dezelfde plek terug op dat moment. "Toen werd ik echt emotioneel. Ik zeg weleens dat ik een ketting heb met daaraan zes gouden parels en één van die parels is zeker de finale van 1992. Die was heel bijzonder. Ook omdat het Olympisch Stadion eigenlijk gedoemd was om te verdwijnen."

Ajax kwam tegen Torino in eigen huis niet verder dan een doelpuntloos gelijkspel, maar dat was na de 2-2 in Italië voldoende om de beker omhoog te mogen tillen. Over geluk hadden de manschappen van Van Gaal, met spelers als Danny Blind, Frank de Boer, Dennis Bergkamp en Johnny van het Schip, tijdens de tweede ontmoeting niet te klagen. De bezoekers raakten tot drie keer toe het houtwerk, wat ervoor zorgde dat Endt tot aan het laatste fluitsignaal met samengeknepen billen op de tribune zat.

"Die wedstrijd heb ik echt heel intens beleefd. Dat kwam ook doordat heel Amsterdam in een staat van paraatheid werd gebracht. Iedereen, en dat zie je nu ook, had een bepaald geloof en vertrouwen. Het enthousiasme werd dermate opgekrikt. Bij dat duel is eigenlijk een grote basis gecreeërd van de enorme nationale aanhang van Ajax. Het viel een beetje samen met de ideeën voor het opstarten van een supportersvereniging. Iedereen wilde deel uitmaken van dat toen nog hopelijke succes."

Vreugde-explosie

Wat Endt, die na jarenlang ook teammanager te zijn geweest in 2013 moest vertrekken bij Ajax, nog het meeste bijstaat is de vreugde-explosie na afloop in de stad.

"De spelers wilden de overwinning graag op het Leidseplein vieren en dat zagen de fans ook wel zitten. Iedereen wilde uiting geven aan zijn of haar euforie. De gemeente raakte een beetje in paniek. Die was bang dat het uit de hand zou lopen. We waren allemaal klaar om erheen te gaan, maar toen werd er geroepen dat eerst Stefan Pettersson op moest worden gehaald. Die werd nog tijdens de wedstrijd afgevoerd naar het ziekenhuis omdat hij door een charge van Roberto Policano een gebroken sleutelbeen had opgelopen."

"We gingen dus naar het VU en terwijl we daar op Stefan zaten te wachten, kreeg ik een telefoontje van de politie. Een agent zei dat we gelijk naar het Leidseplein moesten komen want anders zou het daar mis gaan. We lieten Stefan dus achter en hem later op de avond door iemand anders naar de binnenstad brengen."

"We waren het ziekenhuis nog niet uit of er werd gezegd dat we ook langs Bergkamp, die vanwege een keelontsteking de wedstrijd thuis voor de buis had moeten volgen, moesten gaan. Nou ja, dat kon dus niet op dat moment want ze hadden ons nodig op het Leidseplein."

"Toen alle festviteiten erop zaten, zijn we in het holst van de nacht nog op bezoek geweest bij Dennis. Ik weet nog dat Bryan Roy achterop zat bij één van de motoragenten die ons begeleidden. Het werd één groot feest voor de deur van Dennis' huis. Blind en Gerard van der Lem gingen als eerst naar binnen met die prachtige bokaal. Daar is nog een legendarische foto van gemaakt."

De weg van Ajax naar de EL-finale

De Europese campagne begint voor Ajax in mineur. In de voorronde van de Champions League zijn de Amsterdammers niet opgewassen tegen FK Rostov, en worden ze veroordeeld tot de Europa League. © ANP
In de groepsfase van de Europa League begint Ajax met een 1-2 uitzege op Panathinaikos. © ANP
De eerste wedstrijd in de Arena wordt ook gewonnen. Door een goal van Kasper Dolberg wordt Standard Luik met 1-0 verslagen. © ANP
Uit bij Celta de Vigo geeft Ajax tot twee keer toe een voorsprong weg. De wedstrijd eindigt in 2-2. © ANP
Thuis wint Ajax met 3-2 van Celta, na 3-0 voor te hebben gestaan. © ANP
Mede dankzij een goal van Kenny Tete wint Ajax thuis met 2-0 van Panathinaikos. © ANP
Dankzij een fraaie goal van Anwar El Ghazi, die kort daarna vertrekt bij de club, speelt Ajax de laatste groepswedstrijd met 1-1 gelijk in Luik. Het is genoeg voor de groepswinst. © Pro Shots
In de eerste ronde van de knock-outfase heeft Ajax het lastig tegen Legia Warschau. Nick Viergever is de enige die in 180 minuten het net weet te vinden. © ANP
In de achtste finales spelen de Amsterdammers tegen het stugge FC Kopenhagen. Dolberg maakt in zijn geboorteland een uiterst belangrijk uitdoelpunt. © ANP
Ajax verliest in Kopenhagen met 2-1 en houdt de schade daarmee beperkt. Wel krijgt Davy Klaassen een gele kaart wegens aanmerkingen op de leiding. De aanvoerder is daardoor geschorst voor de return in Amsterdam. © ANP
In de Arena klaar Ajax vrij eenvoudig de klus. Bertrand Traore maakt uit een rebound de openingstreffer. © ANP
Vlak voor rust bepaalt Dolberg met een benutte penalty de eindstand op 2-0. Ajax verslaat Kopenhagen en gaat door naar de kwartfinales. © Pro Shots
In de eerste kwartfinale geeft Ajax een ongekende show weg. Schalke 04 wordt in Amsterdam ondersteboven gespeeld en mag nog blij zijn met een 2-0 nederlaag. © ANP
Aanvoerder Klaassen blinkt tegen Schalke uit met twee goals. © ANP
In Duitsland gaat er echter bijna fout voor Ajax. Schalke wint met 2-0, komt in de verlenging zelfs op 3-0, totdat Viergever het verlossende uitdoelpunt binnenwerkt. In de laatste minuut maakt Amin Younes zelfs nog de 3-2. © ANP
Voor het eerst sinds het seizoen 2005/2006 (PSV en AZ) staat er weer een Nederlandse ploeg in de halve finale van een Europees toernooi. © ANP
In de halve finales is Olympique Lyonnais de tegenstander. In de thuiswedstrijd maakt Ajax er een galavoorstelling van. © ANP
Mede door twee doelpunten van Traore wint Ajax met 4-1. © ANP
Wederom gaat het in de return bijna alsnog mis voor Ajax. Onder aanvoering van spits Alexandre Lacazette komen de Fransen erg dichtbij. © ANP
Verder dan 3-1 komen de Fransen echter niet, waardoor de ploeg van Peter Bosz de finale haalt. © ANP
Dankzij ijzersterke thuiswedstrijden en ongekende vechtlust in uitduels haalt Ajax zijn eerste Europese finale sinds 1996. © ANP

Deel deze foto via:

Terug naar slideshow

Illusie

Een kwart eeuw later kan Ajax dan eindelijk het kunststukje van 1992 herhalen. De equipe van coach Peter Bosz neemt het woensdag in de finale van de Europa League in Stockholm op tegen Manchester United. Endt ziet veel parallellen tussen dit seizoen en dat van 25 jaar geleden.

"In beide jaren begon Ajax zonder enige illusie aan het toernooi. Ze hadden dit seizoen hun hoop gericht op de Champions League en dat blijkt dan de Europa League te worden. Al doende kom je tot het besef dat je misschien een rol kan gaan spelen en in 1992 gebeurde dat met het bereiken van de kwartfinales."

"AA Gent was daarin de tegenstander en dat was een gunstige loting, zeker omdat ook teams als Liverpool en Real Madrid nog in de koker zaten. Ajax begon vanaf dat moment echt te draaien. Net als het elftal van Bosz nu had de ploeg van Van Gaal, die Leo Beenhakker aan het begin van het seizoen opvolgde, enige tijd nodig om te hechten."

Endt vindt het mooi om te zien dat Bosz net als Van Gaal destijds veel jonge jongens de kans geeft. "In 1992 wist je dat er ook nog een hele generatie aan zat te komen. Edgar Davids rook al aan het voetbal. Clarence Seedorf nog niet zozeer, maar die kwam ook al heel snel in beeld."

"Dat heb je nu ook. Je weet dat achter dit team misschien nog wel grotere talenten staan te trappelen om binnen te komen. Dan moet je denken aan gasten als Frenkie de Jong, Carel Eiting, Abdelhak Nouri. En Donny van de Beek die aan de deur klopt en eigenlijk al binnen is. Hij heeft dezelfde positie als Davids in 1992 had. Alleen is Van de Beek nog net iets verder omdat hij al veel heeft gespeeld en zijn stempel al heeft kunnen drukken op het elftal."

Sentimenteel

Waar Ajax na de winst van de UEFA Cup in 1992 de prijzen aaneen reeg, met als hoogtepunt het veroveren van de Champions League in 1995, ziet Endt het als een idealistische en utopische gedachte dat de Amsterdammers ook in deze tijd het Europese voetbal gaan domineren.

"Nu hebben we te maken met het Bosman-arrest. En het succes van 1995 had ook te maken met het feit dat heel veel clubs onze kwaliteiten niet tijdig hebben onderkend. Spelers als Seedorf, Davids en de gebroeders De Boer zwichtten niet voor de vele miljoenen. Als dat wel was gebeurd, hadden we waarschijnlijk nooit de Champions League gewonnen."

"Je moet hopen dat de huidige spelers denken: met dit team worden wij schoolvoetbalkampioen van Amsterdam en gaan we op bijna sentimentele wijze een stempel drukken op deze generatie. Maar goed, zo kan ik nog wel even verder blijven dromen."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Alles over GP Monaco

Alles over GP Monaco
Dit moet je weten over de race op de straten van Monte Carlo. 'Het is de Super Bowl van de Formule 1.'  

Klassementen Giro d'Italia

Klassementen Giro d'Italia
De honderdste editie van de Ronde van Italië duurt tot en met zondag 28 mei.
Tip de redactie