Rutte ziet onderzoek MH17 als belangrijke stap naar vervolging

Minister-president Mark Rutte zegt dat de tussenrapportage van het Joint Investigation Team (JIT) over het neerhalen van vlucht MH17 een belangrijke stap is naar de opsporing en vervolging van de daders.

Dat laat de premier woensdag weten via zijn Facebookpagina.

"De informatie kan volgens de opsporingsautoriteiten hard worden gemaakt in een rechtszaak. Dat is een belangrijke stap op weg naar het uiteindelijke doel: opsporing en vervolging van de daders. Stap voor stap komen we dichterbij", schrijft Rutte.

Hij reageerde nadat het JIT, een internationaal onderzoeksteam van Nederland, Australië, België, Oekraïne en Maleisië, een persconferentie gaf over de eerste resultaten van het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17. Daarbij kwamen op 17 juli 2014 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. 

De premier benadrukt dat het strafrechtelijk onderzoek nog in volle gang is. Er wordt nog gewerkt door de betrokken onderzoekers.

"Het is van essentieel belang dat het JIT ook de volgende stappen in het onderzoek volstrekt onafhankelijk kan zetten. Zonder politieke bemoeienis, vastberaden en onverstoorbaar", aldus Rutte.

De Tweede Kamer wil zo snel mogelijk een debat met de premier over de uitkomsten van het onderzoek.

Van der Steur

Minister Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie) verwacht volledige medewerking van Rusland, zoals het land dat ook verplicht is aan de unaniem aangenomen VN-resolutie uit juli 2014.

Het onderzoek beantwoordt twee zeer belangrijke vragen, zegt Van der Steur. "Het beantwoordt wat de oorzaak is, op basis van overtuigend bewijs volgens het JIT. Ten tweede wat er gebeurd is en waar de raketinstallatie vandaan is gekomen en waar die naartoe is gegaan."

De bewindsman vindt het onverstandig om in het kader van het proces zijn mening over het gepresenteerde bewijs te geven. Het is volgens Van der Steur aan het JIT om verder strafrechtelijk onderzoek te doen en aan de rechter wat de waarde van het bewijs is.

"Wij doen alles wat we kunnen zodat de daders van de MH17-ramp worden opgespoord, vervolgd en berecht", aldus Van der Steur.

Coalitie

VVD-Kamerlid Han ten Broeke noemt het gepubliceerde onderzoek indrukwekkend. "Het net sluit zich tergend langzaam. Het geduld wordt op de proef gesteld, we moeten nog steeds wachten. De wat- en waar-vraag zijn beantwoord, maar de wie-vraag nog niet", zegt Ten Broeke.

Het is dus te vroeg om met een beschuldigende vinger te wijzen, maar de conclusies van het JIT zijn volgens de VVD'er "zeer stellig die stellige implicaties met zich meebrengen".

Volgens de PvdA moeten de betrokken partijen blijven uitstralen dat volledige medewerking van alle landen een vereiste is. Dat geldt in het bijzonder voor het geval er verdachten zijn die uitgeleverd moeten worden, zegt Kamerlid Michiel Servaes.

"Als dat niet gebeurt, moeten er consequenties aan verbonden worden. Dat kunnen politieke stappen of economische sancties zijn, maar dat is nu nog niet aan de orde", aldus Servaes.

Oppositie

Ook CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt spreekt van overtuigend bewijs. "Rusland moet nu echt antwoorden aan de internationale gemeenschap over wat er precies gebeurd is", zegt Omtzigt. 

"De BUK-raket komt uit het leger, die koop je niet op de zwarte markt. Het is heel waarschijnlijk dat het van een staatsleger afkomstig is. Dan heeft een land ook te antwoorden."

Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma (D66) is blij dat er met dit onderzoek "een einde aan al die complottheorieën vanuit Rusland komt".

Sjoerdsma hamert erop dat de Russen mee moeten werken met het vervolg van het onderzoek. "De algemene Russische houding in dit onderzoek is niet om over naar huis te schrijven."

Voor SP-leider Emile Roemer is het heel duidelijk dat de betrokkenheid van Rusland overduidelijk is aangetoond. "Er is geen speld tussen te krijgen", aldus Roemer. 

"Het is vooral een heel belangrijke tussenstap. De volgende stap is natuurlijk de betrokkenen en de verantwoordelijken op te sporen. Iedereen die betrokken is, moet nu ook medewerking gaan geven. Van Rusland mag je nu eisen dat ze medewerking gaan verlenen in het verdere onderzoek."

Volgens ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind moet het kabinet initiatief nemen om te bepalen welke richting het vervolgonderzoek nu opgaat.

Kamerdebat

Het gepande debat met de Tweede Kamer en Rutte kan nog weleens ongemakkelijk worden. De premier heeft zich altijd op de vlakte gehouden over het strafproces. Hij wil daarmee voorkomen dat de schijn van belangenverstrengeling en inmenging ontstaat.

"We hebben het kabinet om een reactie gevraagd, hoe ongebruikelijk dat ook is in een strafzaak", zegt VVD'er Ten Broeke.

Voor Rik Grashoff (GroenLinks) is het hoe dan ook van belang om een debat te voeren in de Kamer. "Dan is het voor de samenleving duidelijk hoe de Kamer en hoe Rutte zich hierin positioneren."

Video: Hoe en door wie werd MH17 neergeschoten

Lees meer over:
Tip de redactie