'MH17 werd neergehaald door Russen vanuit gebied separatisten'

Woensdag presenteert het Joint Investigation Team de conclusies van het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17 in juli 2014. Daarbij wordt naar verwachting onder meer duidelijk vanaf welke locatie de raket werd afgevuurd die het toestel raakte.

Het Joint Investigation Team (JIT, een samenwerking tussen Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne) concludeert naar verwachting dat de Boeing 777 van Malaysia Airlines op 17 juli is neergeschoten door een Russische Buk-raket, die werd afgevuurd vanuit een gebied in het oosten van Oekraïne.

Dat gebied stond onder controle van de Oekraïense separatisten. Dat meldt The Guardian op basis van gesprekken met diplomaten.

Eerder concludeerde de Onderzoeksraad voor de Veiligheid al dat vlucht MH17 werd neergehaald door een Buk-raket, maar dat onderzoek liet de schuldvraag in het midden.

Door de vliegramp kwamen alle inzittenden van de rampvlucht om het leven. Onder de 298 slachtoffers waren 196 Nederlanders. De vlucht van Malaysia Airlines vertrok vanaf Schiphol en werd neergehaald boven het oosten van Oekraïne.

Snizhne

JIT presenteert woensdag naar verwachting de exacte locatie van waar de raket is afgevuurd, een plek die zich dus bevond in door pro-Russische separatisten gecontroleerd gebied, vlak bij het dorpje Snizhne. Inwoners van Snizhne hebben verklaard dat in de middag van 17 juli een Buk-raket is gelanceerd.

Volgens het onderzoeksteam is het scenario het meest waarschijnlijk dat de Buk-lanceerinstallatie onderdeel is van de 53e luchtafweerbrigade die gestationeerd is in de Russische stad Koersk. De installatie zou in juli 2014 de grens met Oekraïne over zijn gesmokkeld. Het voertuig werd gezien, toen het Donetsk verliet op een dieplader, in oostelijke richting.

Toen de Buk-installatie arriveerde in Snizhne werd die volgens de onderzoekers in een veld gepositioneerd. Daar vuurde hij één van de raketten af op vlucht MH17, in de veronderstelling dat het om een transporttoestel van de Oekraïense luchtmacht ging.

De volgende ochtend werd de installatie volgens de onderzoekers weer over de Russische grens gereden.

Satellietbeelden

JIT baseert zich volgens de bronnen van The Guardian onder meer op Amerikaanse satellietbeelden. Ook is de Buk-installatie meerdere malen gezien toen hij, door gebied dat onder controle stond van de separatisten, werd getransporteerd.

De verantwoordelijke persoon voor het afvuren van de raket zou niet zijn achterhaald. Wel zijn de namen bekend van een flink aantal leden van 53e luchtafweerbrigade in Koersk, waar de verantwoordelijke bij kan zitten. Om een Buk-installatie te laten functioneren zijn zeker drie tot vier personen nodig.

De verwachting is dat het JIT-team geen identiteiten van mogelijk betrokken soldaten bekend gaat maken in het rapport van woensdag. Dat volgt mogelijk later als de zaak voor het tribunaal komt.

Eerder werden gesprekken openbaar gemaakt van leiders van de separatisten over de Buk-installatie. Daarin wordt onder meer gezegd dat de bemanning van de Buk is achter gelaten bij Snizhne en opgepikt moet worden.

In een ander gesprek wordt gevraagd wat er moet gebeuren met de Buk-installatie, die dan is gearriveerd uit Rusland. In een derde gesprek, opgenomen op de ochtend van 18 juli, wordt gezegd: "Goedemorgen. Gisteren was een puinhoop. Ik heb er niets op te zeggen".

Finland

Nederlandse en Finse onderzoekers hebben twee jaar geleden in het geheim in Finland proeven met luchtdoelraketten gehouden. Doel van de tests was om vast te stellen wat voor raketten gebruikt konden zijn om vlucht MH17 boven het oosten van Oekraïne neer te halen. Dat heeft de vroegere Finse premier en huidige voorzitter van de defensiecommissie van het Finse parlement, Matti Vanhanen, tegenover de Finse omroep YLE bevestigd.

"Naar ik heb begrepen werden deze tests uitgevoerd om bewijs of algemene informatie te verkrijgen over de restanten (van afgeschoten raketten)", aldus Vanhanen, die verder geen details zei te weten.

Volgens De Telegraaf kwam uit de test naar voren dat de Boeing van Malaysia Airlines door een Russische Buk-raket moet zijn neergehaald. Het Finse ministerie van Defensie noch de Finse krijgsmacht wilde daarop reageren.

Ontkenning Moskou

Maandag ontkende Moskou opnieuw iedere betrokkenheid. Uit pas opgedoken radargegevens blijkt volgens het Russische ministerie van Defensie dat er geen raket is afgevuurd uit gebied waar pro-Russische rebellen de controle hadden.

Het Russische ministerie van Defensie gaf een presentatie over radargegevens uit de regio Rostov, waar vorige week voor het eerst gewag van is gemaakt. Eerder hadden de Russen laten weten dat de radardata niet bewaard waren gebleven.

Volgens de Russen was er wel Oekraïens luchtafweer actief in de buurt van de plek van de crash. Dat de Oekraïense autoriteiten geen ruwe radargegevens hebben aangeleverd voor het onderzoek naar de ramp, wijst er volgens de Russische autoriteiten op dat het toestel mogelijk is geraakt door een Buk-raket afkomstig uit Oekraïens gebied.

De persconferentie van het Joint Investigation Team begint woensdag om 13.00 uur in Nieuwegein. De nabestaanden van de slachtoffers krijgen de resultaten 's morgens als eerste te horen.

In zestig seconden: de MH17-ramp

Animatie door in60seconds

Lees meer over:
Tip de redactie