De eindstrijd tussen Clinton en Trump barst los: een vooruitblik

Met de volledige steun van Obama is Hillary Clinton begonnen aan de laatste horde op weg naar het Amerikaanse presidentschap: Donald Trump. 

Clinton (68) en Trump (69) zijn redelijk progressief als het sociale zekerheid en abortus betreft. Ze willen de slechte infrastructuur in Amerika aanpakken en ze worden door een groot deel van de Amerikanen gewantrouwd, bleek uit een peiling van CBS en The New York Times.

Tot zover de overeenkomsten. Clinton en Trump zijn elkaars tegenpolen, of zoals Amerika-expert Charles Groenhuijsen zegt: "Bij de komende verkiezingen valt er pas écht wat te kiezen".

NU.nl blikt vooruit op de eindstrijd aan de hand van vijf stellingen.

“Vergeet niet: Trump is slim”
Charles Groenhuijsen

1. Trump kan zich vanaf nu naar links gaan manoeuvreren. 

De vastgoedmagnaat heeft in het verleden Democratische campagnes gesteund en liet tijdens de voorverkiezingen zien dat hij standpunten later vaak bijschaaft of zelfs geheel omgooit. Hij zal in de strijd tegen Clinton meer progressieve kiezers voor zich moeten winnen en daarom zijn strategie iets aanpassen. 

Groenhuijsen: "Veel mensen denken nog steeds dat Hillary met twee vingers in de neus gaat winnen, maar ik geloof daar niets van. Trump is heel flexibel, in tegenstelling tot Clinton. Hij kan nog alle kanten op - Clinton niet. En vergeet niet: Trump is slim, in tegenstelling tot wat veel Nederlanders denken."

Julian Zelizer, geschiedenisprofessor aan de prestigieuze Princeton University, schrijft in zijn CNN-column ook over Trumps flexibiliteit. "Terwijl veel politici, onder wie John Kerry in 2004, veel averij opliepen door verschillende standpunten in te nemen over één onderwerp, komt Trump er vaak mee weg."

Zelizer: "Trump zegt veel verschillende dingen en geeft iedereen iets om het mee eens te zijn. Hij weigert te zwichten als hij vragen krijgt over inconsistenties. Hij stelt dat flexibiliteit positief is, zeker voor een president die met het Congres en internationale leiders moet onderhandelen."

2. Voor Clinton is het belangrijk dat er nu geen gekke dingen gebeuren.

"Presidentiële campagnes worden voor een deel gedreven door verrassingen", schrijft The New York Times-columnist Nicholas Kristof. "Wat als er opeens een nieuwe golf van vluchtelingen uit Latijns-Amerika komt? Of als er in de VS een aanslag wordt gepleegd door moslims die net zijn toegelaten tot het land? In beide gevallen groeien de kansen van Trump."

Groenhuijsen beaamt dat en wijst op Clintons e-mailschandaal. De FBI doet al maanden onderzoek om te bepalen of Clinton een strafbaar feit beging door als minister vertrouwelijke e-mails via een server in haar woning te versturen en ontvangen. 

"Als er ook maar een spoor van een beschuldiging van de FBI komt, kan het zomaar gedaan zijn met Clinton", concludeert Groenhuijsen.

3. Ervaring staat straks tegenover populisme.

De ervaring van Clinton is onbetwist. Ze is al sinds haar studententijd politiek actief, werd in 2001 senator, en ze deed het uitstekend als minister van Buitenlandse Zaken, tussen 2009 en 2013. Trump, daarentegen, heeft geen politieke ervaring en neemt regelmatig merkwaardige standpunten in. 

Groenhuijsen wijst onder meer op Trumps uitspraken over nucleaire wapens. Zo stelde Trump dat kernwapens Amerikaanse troepen in Japan en Zuid-Korea kunnen vervangen als gebaar in de richting van Noord-Korea.

Amerikadeskundige Willem Post benadrukt dat Trump dreigt om Amerika terug te trekken uit de NAVO. Daarnaast stelde hij voor moslims tijdelijk te weren, noemde hij Mexicaanse immigranten verkrachters en ontkende hij het bestaan van het broeikaseffect.

"Trump heeft tijdens de voorverkiezingen vaak laten zien een zeer beperkt begrip te hebben van sommige simpele beleidsissues", stelt Zelizer. "Onwetendheid kan pijn doen als Trump het opneemt tegen Clinton, een van de slimste en meest ervaren mensen in de politiek."

4. Clinton zal zich nooit gemakkelijk gewonnen geven.

"Hillary Clinton wordt de laatste tijd onderschat, en dat moet je niet doen", zegt Post. "Ze is een vechtmachine en een zwaargewicht. Ze laat zich de kaas niet van het brood eten en maakt een goede kans om straks president te worden."

Geschiedenisprofessor Zelizer stelt dat Clinton in de voorverkiezingen opnieuw heeft aangetoond een "formidabele vechtjas" te zijn. "Ze geeft niet gemakkelijk toe en kan hard terugslaan in tijden van tegenspoed."

Clinton presteerde de afgelopen maanden goed in debatten met Bernie Sanders, stelt Zelizer, en ze verdedigde zich met verve toen ze vragen van een congrescommissie moest beantwoorden over het drama in de Libische stad Benghazi, waarbij vier Amerikanen werden gedood.

Clinton is bovendien beter in staat om Trump te raken dan zijn Republikeinse tegenstrevers, meent Groenhuijsen. Hij wijst op een recente speech van Clinton waarin ze waarschuwt voor de gevaren die ontstaan als Trump president wordt en de beschikking krijgt over nucleaire wapens. Ze wist Trump effectief aan te vallen en met zijn boze reactie onderstreepte Trump Clintons punt.

“Clinton is een formidabele vechtjas”
Julian Zelizer, Princeton University

5. Beide kandidaten zijn verwikkeld in schandalen.

Clinton kampt met het e-mailschandaal, maar Trump moet zich op verschillende fronten verdedigen. Een van Trumps schandalen betreft de inmiddels opgeheven Trump University, die dure opleidingen aanbood en studenten onder valse voorwendselen wierf. De hele zomer staan zittingen gepland, waardoor het schandaal zeker een rol gaat spelen in de aanloop naar de verkiezingen, schrijft Vox. Trump is in zijn carrière bijna 1.500 keer aangeklaagd. 

Verder wil Trump nog altijd niet laten zien hoeveel belasting hij betaalt en zullen er in de aanloop naar de verkiezingen vast nog schandalen worden blootgelegd uit Trumps roerige privéleven. 

Is Trump een hype die nog vóór de verkiezingen sterft?

Post houdt daar sterk rekening mee. "Trump kan zijn hand nu weleens gaan overspelen. Hij heeft mensen nu bijvoorbeeld zó vaak voor leugenaar uitgemaakt - denk maar aan Lying Ted [Cruz, red.] en Crooked Hillary - dat de term minder waard wordt. Hij treedt in herhaling."

Groenhuijsen acht de kans klein. "De Republikeinen hebben de laatste decennia op kniehoogte door de conservatieve ideologie gewaad. Trump zet zich daar met succes van af. De populistische onrust is groot in een groot deel van de wereld."

"Kijk naar het Verenigd Koninkrijk, dat misschien voor een Brexit stemt terwijl alle economen zeggen dat dat onverstandig is. Trump zegt dingen die niet per se kloppen of werken, maar wel aanslaan bij een groot deel van de bevolking."

Lees meer over:

Experts over winst Trump

Experts over winst Trump
'Trump maakt geen schijn van kans meer op 8 november', schreef NU.nl eerder op basis van experts. Wat zeggen die experts nu?

Overzicht: Bizarre verkiezingsrace

Overzicht: Bizarre verkiezingsrace
Niet veel mensen zagen verkiezing Trump aankomen: twaalf uur eerder gold Clinton nog als favoriet. Overzicht van roerige nacht.

Dit is Trump van plan

Dit is Trump van plan
Trump is verkozen tot president. In januari betreedt hij het Witte Huis. Dit zijn de plannen van Trump.
Tip de redactie