Reacties

Verliezend PvdA noemt verkiezingsuitslag 'pijnlijk'

De Provinciale Statenverkiezingen van woensdag zijn uitgedraaid op een fors verlies voor de PvdA. De sociaaldemocraten zijn kleiner geworden in alle 393 gemeenten. "Dat doet pijn", reageerde partijleider Diederik Samsom, nadat de uitslag duidelijk begon te worden.

De PvdA verliest fors. De partij is gezakt van 17,3 (in 2011) naar 10 procent van de stemmen. De VVD is landelijk de grootste partij met 15,8 procent van de stemmen of 13 senaatszetels, gevolgd door CDA (14,7 procent en 12 zetels). 

Welke gevolgen de verkiezingsuitslag heeft voor de Eerste Kamer, is nog niet helemaal zeker. De leden van de Provinciale Staten kiezen op 26 mei de Eerste Kamer.

"De uitslag doet pijn en schept verplichtingen", zei PvdA-leider Diederik Samsom. "Het verlies was al lang voorspeld, maar daarmee doet het niet minder pijn."

Hoewel dit de derde verkiezing op rij is die Samsom als partijleider verliest, denkt hij niet aan opstappen. "Onze opdracht is nog niet af. We namen twee jaar geleden verantwoordelijkheid in moeilijke omstandigheden. Dat blijven we doen, ook als, nee, júist als het moeilijk is."

En volgens PvdA-minister en vicepremier Lodewijk Asscher wordt het tijd dat de SP, die 10 zetels lijkt te halen, aanschuift bij de begrotingsonderhandelingen. 

Als de SP iets voor z'n kiezers wil bereiken, moet de partij z'n invloed gebruiken bij het maken van de begroting en bijvoorbeeld het nieuwe belastingplan, aldus Asscher. "Daar sta ik voor open."

Video: Reactie PvdA-voorzitter Spekman

Verantwoordelijkheid

Hoewel de coalitie zetels moet inleveren en ook met de constructieve oppositiepartijen geen meerderheid in de Senaat meer lijkt te hebben, ziet premier Mark Rutte steun voor het kabinetsbeleid.

"Feit is dat we in de Senaat lijken in te leveren", aldus Rutte. "En veel Nederlanders willen dat dit kabinet doorgaat. Dit kabinet moet door en dat gaan we dus ook doen."

Volgens Rutte toont de uitslag één ding aan, en dat is dat het politieke landschap enorm versplinterd is. Hij gaat daarom de komende tijd op zoek naar "constructieve krachten" in de Senaat.

In Beeld: Uitslagenavond Statenverkiezingen

PvdA-leider Diederik Samsom tijdens de verkiezingsavond van zijn partij na de Provinciale Statenverkiezingen. © ANP
CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma speecht tijdens de verkiezingsavond van zijn partij na de Proviciale Statenverkiezingen. © ANP
D66-leider Alexander Pechtold houdt een toespraak in Leiden tijdens de landelijke uitslagenavond van de Provinciale Statenverkiezingen. © ANP
SP-leider Emile Roemer staat de pers te woord in Amersfoort tijdens de verkiezingsavond na de Provinciale Statenverkiezingen. © ANP
Christenunie-fractievoorzitter Arie Slob spreekt aanhangers van zijn partij toe in het Provinciehuis van Zuid-Holland tijdens de uitslagenavond van de Provinciale Statenverkiezingen. © ANP
D66-leider Alexander Pechtold (R) omhelst senator Thom de Graaf tijdens de landelijke uitslagenavond van de Provinciale Statenverkiezingen. © ANP
VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra tijdens de verkiezingsavond bij de VVD in Den Haag na de Provinciale Statenverkiezingen. © ANP
Mark Rutte aan het eind van de verkiezingsavond. © ANP
SP-leider Emile Roemer proost met familie tijdens de verkiezingsavond van de SP na de Provinciale Statenverkiezingen. © ANP
Oud-VVD-leider Ed Nijpels, CDA-leider Sybrand Buma en D66-leider Alexander Pechtold tijdens het uitslagendebat van de NOS in cafe Dudok in Den Haag. © ANP
CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma speecht tijdens de verkiezingsavond van zijn partij in Den Haag. © ANP
Wilders staat de pers te woord aan het eind van de verkiezingsavond. © ANP
PvdA-leider Diederik Samsom tijdens de verkiezingsavond van zijn partij na de Provinciale Statenverkiezingen. © ANP
Tweedekamerlid Helma Nepperus (R) tijdens de eerste exit poll op de verkiezingsavond bij de VVD in de Haagse Kluis na de Provinciale Statenverkiezingen. © ANP
Fractieleiders Diederik Samsom (PvdA, op de rug), premier Mark Rutte, Sybrand Buma (CDA), en Alexander Pechtold (D66, op de rug) en Bram van Ojik (GroenLinks) tijdens het uitslagendebat van de NOS in cafe Dudok in Den Haag
Aanhangers van het CDA kijken naar de eerste uitslagen van de Provinciale Statenverkiezingen tijdens hun verkiezingsavond in cafe Pavlov. © ANP
SP-aanhangers juichen na de bekendmaking van een tussenuitslag tijdens de verkiezingsavond na de Provinciale Statenverkiezingen © ANP
GroenLinks-Kamerleden Tineke Strik en Jesse Klaver juichen na de bekendmaking van een tussenuitslag tijdens de verkiezingsavond na de Provinciale Statenverkiezingen. © ANP
Jos van Rey van de Volkspartij Limburg tijdens de verkiezingsavond van zijn partij na de Provinciale Statenverkiezingen in Roermond. © ANP
Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën tijdens de verkiezingsavond van de PvdA na de Provinciale Statenverkiezingen. © ANP
Kamerlid Elbert Dijkgraaf (L) en fractievoorzitter Kees van der Staaij tijdens de verkiezingsavond van de SGP na de Provinciale Statenverkiezingen. © ANP
SP-partijleider Jan Marijnissen houdt een toespraak tijdens de verkiezingsavond na de Provinciale Statenverkiezingen. © ANP

Deel deze foto via:

Terug naar slideshow

'Meer invloed'

Aan de oproep om verantwoordelijkheid te nemen en met het kabinet in gesprek te gaan, lijkt CDA-leider Sybrand Buma geen gehoor te geven.

Buma blijft naar eigen zeggen oppositie voeren zoals het CDA dat de afgelopen twee jaar heeft gedaan. "Goede plannen steunen we, slechte keuren we af."

Alexander Pechtold (D66) ziet zijn aantal senatoren waarschijnlijk verdubbelen van 5 naar 10. Volgens de partijleider heeft de kiezer D66 beloond voor de constructieve rol en met meer zetels in de Senaat verwacht Pechtold een grotere vinger in de pap. "Meer zetels betekent meer invloed", aldus Pechtold.

Grootste op links

SP-leider Emile Roemer noemt het een "historische avond" voor de SP.  "We winnen zo'n 25 procent, van acht naar tien zetels. We zijn definitief de grootste op links."

SP-Tweede Kamerlid Harry van Bommel constateert dat de coalitie inclusief gedoogpartijen geen meerderheid meer hebben. "Ik denk dat premier Rutte en zijn partners zich moeten afvragen wat dat betekent. Er is dus geen meerderheid meer voor wetsvoorstellen in de Eerste Kamer. Dat is natuurlijk een groot probleem."

SGP-leider Kees van der Staaij, wiens partij samen met de ChristeUnie stijgt van 3 naar 5 zetels, noemt de exitpolls "een prachtig voorlopig resultaat".

Hij verwacht dat het verlies voor de coalitie gevolgen heeft voor de slagkracht van het kabinet. Van der Staaij: "Op dit moment waren er drie partijen bereid constructief mee te denken, nu zijn er meer constructieve partijen nodig. Het wordt hoe dan ook ingewikkelder."

Meepraten

GroenLinks-senator Tineke Strik is bereid mee te praten over het bijdragen aan een meerderheid in de Eerste Kamer voor plannen van het kabinet. "Als we het verschil kunnen maken op het terrein van zorg, meer duurzame energie en het verkleinen van de inkomensverschillen dan zijn we zeker bereid de onderhandelingen met het kabinet aan te gaan. We worden geen gedoogpartij maar willen wel onze invloed laten gelden.'' 

Partijleider Bram van Ojik: "Deze goede uitslag geeft ons een mooie uitgangspositie om verder te werken aan groene en sociale resultaten."

ChristenUnie en PVV

Wat ChristenUnie-leider Arie Slob betreft moeten het CDA en GroenLinks het gesprek met dit kabinet aangaan.

"Voor het kabinet wordt het nog moeilijker met deze uitslag een meerderheid in de Eerste Kamer te krijgen, maar dat is hun probleem. Zo is de realiteit nu eenmaal. Ik hoop wel dat er meer partijen zijn die bereid zijn op inhoud het gesprek aan te gaan. Ik denk daarbij aan GroenLinks en het CDA. Nederland heeft dat nodig."

De PVV verliest 2 zetels en komt op 8 senatoren uit. Geert Wilders: "Teleurstellend dat we een licht verlies lijden en dat de opkomst erg tegenvalt, waar de PVV altijd veel last van heeft. Ik hoop dat er in de loop van de avond nog een zetel bijkom."

Bekijk hier alle uitslagen per gemeente en landelijk

En lees alles over de verkiezingen in ons dossier

Lees meer over:
Tip de redactie