'VVD en CDA willen niet met PVV om tafel'

Het lijkt uitgesloten dat de VVD, CDA en PVV in de formatieonderhandelingen voor het volgend kabinet met elkaar om tafel zullen zitten.​

PVV-leider Wilders zegt woensdag dat verkenner Edith Schippers hem heeft gevraagd of hij bereid was om met VVD-leider Mark Rutte en CDA-leider Sybrand Buma verder te praten om het vertrouwen tussen de drie mannen te herstellen.

"Ik heb gezegd dat ik dat gesprek graag aanga", aldus Wilders. VVD en CDA willen best met de PVV praten, maar samenwerking blijft uitgesloten. "Hij heeft zijn kans gehad", zegt Buma tegen NU.nl. "Na 2012 heb ik gezegd dat ik niet meer met de PVV ga samenwerken. Wilders weet al vier jaar hoe ik erin sta."

"Het is zinloos", zegt VVD'er Halbe Zijlstra. "Wilders is op belangrijke momenten weggelopen, zijn sociaal-economische agenda staat heel ver van ons af, en misschien wel het belangrijkste: hij is de afgelopen jaren zo ver geradicaliseerd dat hij de grondbeginselen van de liberale rechtstaat en de vrijheden die iedere Nederlander moet hebben geweld heeft aangedaan. Daar kan een liberale partij niet mee regeren."

Gedoogcoalitie

VVD en CDA hebben meerdere malen duidelijk gemaakt er niets voor te voelen om met de PVV samen te werken. Rutte en Buma zeggen slechte ervaringen te hebben met Wilders. De VVD en CDA vormden in 2010-2012 een coalitie met de PVV als gedoogpartner. Rutte en Buma nemen het Wilders kwalijk dat hij niet bereid was om "in het landsbelang" moeilijke maatregelen te nemen.

De VVD en CDA zien de PVV sindsdien als onbetrouwbare partner die afspraken niet nakomt. "In de afgelopen vier jaar is er op geen enkele wijze beweging gekomen om vanuit zijn kant te werken aan herstel van vertrouwen", zegt Buma.

Voor Rutte komt daar nog eens bij kijken dat hij vindt dat Wilders zijn 'minder minder'-uitspraken moet terugnemen voordat er weer met elkaar kan worden gepraat.

Wilders zegt dat de uitspraken, waarvoor hij is veroordeeld wegens groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie, niet ter sprake zijn geweest in het gesprek met Schippers. "We zijn niet aan inhoud toegekomen. We hebben gekeken wat er aan het vertrouwen kan worden gedaan", aldus Wilders.

Geen zin

Zolang er geen beweging zit bij Rutte en Buma hebben de gesprekken dan ook geen zin, stelt Wilders. Hij vindt dat hij al een handreiking heeft gedaan door daags na de verkiezingen zijn belofte om niet met de VVD te regeren zolang Rutte partijleider is in te trekken. 

Voor Buma zijn de woorden van Wilders niets waard. "Ik ben er niet van dat je opeens na de verkiezingen ineens denkt: Hey, die Wilders is eigelijk een hele redelijke vent, hij meende het allemaal niet zo", aldus Buma. "Kijk hoe hij zich de vier jaar heeft opgesteld en wees dan niet verbaasd dat ik niet van enthousiasme een gat in de lucht spring als hij zegt dat hij wil bewegen."

Wilders vindt dat de VVD en CDA hem niet kunnen negeren, omdat zij daarmee ook zijn kiezers negeren. Buma noemt dat "een reëel argument" en zegt dat dat ook de reden was waarom het CDA in 2010 voor een coalitie met de PVV koos. "Het heeft geleid tot een coalitie waar Wilders zelf de stekker uit trok."

Dat de kiezers van Wilders zich niet gehoord voelen, ligt volgens Buma aan de PVV. "Als PVV heb je ook een verantwoordelijkheid ook naar jouw kiezers; als je wil regeren, moet je je zo opstellen dat andere partijen een basis zien om met je samen te werken. Dat heeft hij niet gedaan."

Vervolg

Wilders is de enige partijleider die Schippers woensdag heeft gesproken. Donderdag gaat ze nog met de voorzitter van de Eerste Kamer in gesprek. Daarna volgt een gezamenlijk overleg met Rutte (VVD), Buma (CDA), Pechtold (D66) en Klaver (GroenLinks).

De bedoeling was dat Schippers uiterlijk woensdag haar verslag van de verkenningsgesprekken aan de Tweede Kamer zou aanbieden zodat er een informateur kon worden aangewezen, maar ze heeft om meer tijd gevraagd.

Dinsdag werd duidelijk dat een coalitie met de winnaar van de verkiezingen, de VVD, en de drie grote winnaars, CDA, D66 en GroenLinks nog ver weg is. Jesse Klaver noemde de verschillen tussen de VVD en GroenLinks "megagroot".

In een boodschap aan zijn achterban zei hij zich af te vragen of een zinvol gesprek met de VVD, het CDA en D66 mogelijk is. "Maar laat ik jullie dit zeggen: wij zijn het aan onze kiezers en aan onze idealen verplicht om dat serieus te onderzoeken", aldus Klaver.

Tip de redactie