Uitgebreid onderzoek naar programmering RTV Utrecht

Er komt een uitgebreid onderzoek, een zogeheten visitatie, naar de programmering van RTV Utrecht. Het is de eerste stap van de gemeente (op verzoek van de gemeenteraad) om te kijken hoe het Utrechtse medialandschap versterkt kan worden. Eind maart moet het onderzoek afgerond zijn.

Het huidige subsidiestelsel rond RTV Utrecht is te vaag. Zo krijgt de omroep tien miljoen euro subsidie vanuit het Commissariaat van de Media en daarbovenop krijgt het ook nog eens 640.000 euro vanuit de gemeente. Maar wat er precies moet gebeuren van deze 640.000 euro is voor de raadsleden, die DUIC voor dit artikel sprak, niet helemaal duidelijk.

Regels

De gemeente is wettelijk verplicht om ervoor te zorgen dat de RTV Utrecht een volwaardig omroeppakket (radio, televisie en diverse digitale media) kan bieden aan de stad. De gemeente mag niet oordelen over de programma’s van RTV Utrecht, maar wel of de omroep representatief genoeg is voor de bevolking van de gemeente.

Dit laatste gaat via het zogeheten Programmabeleid Bepalend Orgaan (PBO). De gemeenteraad moet medio 2018 over de nieuwe samenstelling van het PBO adviseren aan het Commissariaat voor de Media. Dit is het enige wettelijke sturingsinstrument dat de gemeente kan inzetten om (indirect) invloed op de programmering uit te oefenen.

Daarnaast stelt de Mediawet ook nog enkele voorwaarden aan de publieke omroep. Zo mag er maar één publieke omroep per gemeente bestaan en mocht een tweede initiatief zich aandienen, dan moet de gemeente actief bemiddelen om beide initiatieven tot een samenwerking te bewegen. Subsidiëren van commerciële lokale omroep is verboden.

DUIC vroeg raadsleden van de grote politieke partijen naar hun kijk op het onderzoek, de rol van RTV Utrecht in de stad en naar de advertentiemogelijkheden van de omroep. Te beginnen met raadslid Steven de Vries van GroenLinks. Hij opende nagenoeg een jaar geleden de discussie in de politiek.

"Huidig mediabeleid is niet meer van deze tijd"

Steven de Vries (GroenLinks): "Dit onderzoek is een mooie stap. Niemand vroeg ooit naar deze subsidie en zodoende werd er al jarenlang blind geld gestuurd naar RTV Utrecht. Deze ochtend hebben we er nog over gesproken tijdens de begrotingsbehandeling. We hebben bij het college aangescherpt dat we niet alleen een visitatie willen, maar dat er ook vanuit het college een visie moet komen op het mediabeleid.

Het huidige mediabeleid gaat nog uit van schaarste op de mediakabel, daar is tegenwoordig met internet geen sprake meer van. Past het mediabeleid nog wel in deze tijd? We willen duidelijker weten wat we voor die 640.000 euro krijgen. Kan niet een deel hiervan naar andere media-initiatieven? Wat betreft de advertentieruimte: we moedigen andere culturele instellingen aan om zelf commerciële inkomsten te verwerven. Het zou raar zijn om RTV Utrecht dat te verbieden. NPO heeft ook reclamezendtijd. Deze discussie zou je beter op landelijk niveau kunnen voeren.”

"Je kan je vraagtekens zetten bij live-verslaggeving Nijmeegse Vierdaagse"

Tim Schipper (SP): "Het is een goede zaak om te kijken wat er met subsidies gebeurt en bij RTV Utrecht kan dit misschien wel een stukje scherper. Ik kijk er niet vaak naar en dat heeft reden. Dat wil niet zeggen dat het onlogisch is dat er gesubsidieerd wordt, helemaal nu ze een flinke bezuiniging vanuit het Rijk krijgen, maar het kan geen kwaad om eens goed af te spreken wat we terug willen krijgen.

Je kan bijvoorbeeld wel echt je vraagtekens zetten bij de live-verslaggeving van RTV Utrecht bij de Nijmeegse Vierdaagse. Bingo FM vind ik daarentegen wel weer een doelgroep bedienen die anders wordt overgeslagen. Adverteren terwijl je subsidie krijgt is een lastige vraag. De nationale omroep heeft ook reclamezendtijd, dus het is wel in lijn daarmee.”

"Kijken hoe RTV Utrecht omgaat met vastgestelde doelstellingen"

André van Schie (VVD): "Het is altijd goed dat er kritisch gekeken wordt naar gesubsidieerde instanties. Er moet worden gekeken naar wat het doel is van de subsidie van RTV Utrecht en hoe dat wordt uitgevoerd. Het is wel belangrijk dat de programmering gericht is op alle doelgroepen. Het maakt mij niet uit of dit publieke geld naar RTV Utrecht gaat of een andere partij, als de middelen maar conform de doelstellingen worden uitgegeven. En gezien de al aanwezige infrastructuur lijkt het mij logisch dat dit gewoon bij RTV Utrecht gebeurt.”

"Als Bingo FM binnen de doelstellingen past, is het goed dat het er is"

Aline Knip (D66): "Het is goed dat dit onderzoek er komt. Als D66 hebben we hier ook mede om gevraagd. Uit de visitatie moet gaan blijken wát de doelstellingen van RTV Utrecht precies zijn en hoe zij deze behalen en uitvoeren. We zijn tevens benieuwd of RTV Utrecht haar taken op een manier uitvoert die past bij de 21e eeuw en bij het huidige medialandschap. RTV Utrecht voert een wettelijk vastgelegde taak uit; daar zijn ook wij aan gehouden. De mediawet stelt dat er maar één lokale publieke omroep mag bestaan. Het subsidiëren van commerciële lokale omroepen is verboden. We willen wel graag weten waarvoor het geld precies gebruikt wordt, of dit doelmatig gebeurt en of RTV Utrecht haar doelstellingen ook behaalt.

Het is gelukkig niet aan de politiek om te bepalen wat RTV Utrecht wel en niet uit mag zenden. Als Bingo FM past binnen de doelstellingen van RTV Utrecht, dan is het goed dat het er is. Het is overigens niet ongebruikelijk dat er advertenties verkocht mogen worden, bij de NPS is reclame ook toegestaan."

"Nu kijken of we waar voor ons geld krijgen"

Sander van Waveren (CDA): "Goed dat onderzoek er komt. Het gaat om complexe regelgeving en dit gaat een hoop duidelijkheid daarin scheppen. Het is nu kijken of we waar voor ons geld krijgen. Je ziet dat door bezuinigingen vanuit het Rijk RTV Utrecht nu al flink wordt geraakt wordt. Zo’n programma als Namen en Rugnummers, wat nu verdwijnt, vind ik juist veel toevoegen voor de regio. De kwaliteit van de programmering holt op deze manier wel achteruit. Daar maak ik me zorgen om, maar ik sta er daardoor niet om te springen om er dan maar extra gemeentelijk geld in te stoppen.

De mediawet is heel beperkt omdat je maar één aanbieder mag hebben, je kan geen tweede partij in de markt brengen en met subsidie maak je media afhankelijk. Als het wegvalt kan het zomaar einde verhaal zijn voor een bedrijf. Mijn verwachting is dat RTV Utrecht de partij blijft die het uitvoert. Misschien met wat bijsturing op verschillende onderdelen. Over het algemeen ben ik ontzettend blij dat Utrecht een levendig aanbod heeft van media met AD, Telegraaf, RTV Utrecht en DUIC.”

"Gesubsidieerde instelling als luis in de pels voelt gek"

Marleen Haage (PvdA): "We zijn zeker voor dit onderzoek. Het is goed om eens te kijken wat we er nou met zijn allen van vinden, al vind ik moeilijk om van tevoren te zeggen wat er anders zou moeten. RTV Utrecht doet een aantal dingen goed. Zo organiseren zij de uitzendingen over de raadsvergaderingen en dienen ze als rampenzender. Maar de vraag is: zit dat geld bij miljoenensubsidie van het commissariaat van de media of moet dat gebeuren vanuit de gemeentelijke subsidie? Dat is goed om te weten. Ook omdat er al weinig geld te besteden is in de lokale journalistiek, moet je je afvragen of het op deze manier goed wordt besteed. 

Ook dat een luis in de pels-functie wordt uitgevoerd door een gesubsidieerde instelling, voelt gek. Al die dingen bij elkaar opgeteld maakt dat dit onderzoek erg nuttig is. Wat betreft advertenties: daar heb ik niet zo’n moeite mee. Bij TivoliVredenburg bijvoorbeeld klagen we dat ze zo weinig sponsoren hebben."

Doelstellingen college

Het Utrechts college wil in ieder geval te weten komen of alle doelgroepen in de stad Utrecht bediend worden door RTV Utrecht, wat een divers aanbod is en of RTV Utrecht daaraan voldoet, hoe het PBO divers en daadkrachtig wordt, of RTV Utrecht zich houdt aan de doelstellingen in het PBO en wat het PBO kan doen om bij te sturen, mocht het geleverde eindproduct niet voldoen aan de oorspronkelijke opdracht.

Mail de redactie

Mail de redactie
Heeft u tips of opmerkingen over het regionale nieuws op NU.nl? Mail dan de redactie op 
Tip de redactie