Op pad met de fietshandhaving: “Niet alle mensen zijn boos!”

Een Spaans reismagazine schreef onlangs met verbazing over de 30.000 fietsplekken rondom het Centraal Station.

Toch zijn dat er volgens de meeste Utrechters nog steeds niet voldoende, vaak genoeg wordt een fiets in de haast naast een fietsenrek of vak gezet. 

De fietshandhaving treedt daar tegenop: gevaarlijk gestalde fietsen worden verwijderd. Hoe zit dat nou precies? Waar mag je je fiets nu wel of niet zetten?

Openbare veiligeid

We gaan op pad met Inge van Rossum, senior toezichthouder van de gemeente Utrecht. Haar taak is om de openbare veiligheid van onze stad te garanderen.

Tijdens onze wandeling door de stad kan ze het vaak genoeg niet laten om even een fiets te verplaatsen die voor een nooduitgang, brandblusser of op een blindengeleidestrook staat. "Kijk, vaak begint het met één fiets die ergens staat, maar daar blijft het niet bij."

Parkeren

De minimale ruimte die vrij moet blijven op een stoep is tachtig centimeter, zodat er nog een rolstoel of kinderwagen langs kan. Daarnaast moet er vanuit winkels of woningen voldoende ruimte zijn om te kunnen vluchten. Zo staan er bij het station altijd veel fietsen geparkeerd voor de uitgang van de Noordertunnel (richting de Media Markt).

Daar moeten mensen in geval van nood snel de Media Markt of hun woning kunnen verlaten. "Binnen de vakken mag je staan, maar daarbuiten niet. Eén fiets kan nog wel, maar dat worden er steeds meer. Daarom moet je ergens een grens trekken, anders staat het zo weer bomvol."

Inmiddels is een jongen bezig om met zijn stalen ros uit de wildgroei van fietsen te komen. Na veel trekken en duwen tilt hij de fiets uiteindelijk boven z’n hoofd om op het fietspad te komen. Inge moet lachen. "Ja, zo kan het ook!"

Voldoende fietsplekken

De mening van veel gefrustreerde Utrechters dat er te weinig plek voor hun fietsen rondom het station zou zijn, wordt niet gedeeld door de fietshandhaving. "Er zijn altijd plekken vrij, maar niet de plekken die mensen willen."

Zo vertelt Inge dat er vaak nog vrije plekken te vinden zijn in de openbare fietsenstalling naast de Noordertunnel, maar ook in de onbewaakte fietsenstalling op het Moreelseviaduct (aan de Catharijnesingel). "Wil je een veilige plek voor je fiets, dan zal je wat eerder van huis wegmoeten." Zelf doet Inge dat ook wanneer ze ergens heen gaat, zodat ze genoeg tijd heeft om haar fiets in een bewaakte fietsenstalling te zetten, vaak op het Vredenburg.

We lopen met de drukte van het station mee de stad in. Wanneer het stoplicht op groen springt voor de brug bij TivoliVredenburg, steken we over. Een meisje met lange blonde haren sjeest met haar fiets nog net over het zebrapad tussen de voetgangers door. “Het is een zebrapad!” roept Inge hard. Het meisje kijkt verschrikt om. Dat is Inge, altijd in haar rol als toezichthouder. Zet ze dan ook fietsen goed wanneer ze in haar vrije tijd door de stad loopt? “Nee, dat niet. Mijn handen jeuken wel, maar anders kan ik bezig blijven!”

Uit frustratie sprong iemand op de auto

Ze heeft plezier in haar werk. Inge houdt ervan om de hele dag buiten te zijn, "en om in contact te zijn met burgers." Er zijn mensen die gefrustreerd raken wanneer ze hun fiets missen. "Maar niet alle mensen zijn boos hoor! Sommige mensen zijn blij dat we eindelijk 'die rommel' opruimen, zo noemen ze de fietsen." Wanneer een fiets is weggeknipt, wordt hij op de wagen gezet. De regel is: op de auto is op de auto.

“Toch proberen we wel schappelijk te zijn naar de burger. Wanneer die als eerste of tweede op wagen staat, willen we de fiets er nog weleens afhalen. Maar als die achteraan staat, dan gaat dat niet meer.” Dan worden mensen soms boos of vloeien er tranen. "Laatst sprong er iemand uit frustratie op de auto. Ja, dat kan je beter niet doen", zegt Inge nuchter. "Je hebt er alleen jezelf mee, straks zit je nog op het politiebureau."

‘Binnenstad veel gedoogd’

Per dag worden er tussen de 30 en 60 fietsen weggehaald in het stationsgebied. In de binnenstad zijn dat er minder. De verwijderde fietsen worden naar het Gemeentelijk Fietsendepot aan de Kanaalweg gebracht. Daar wordt zo’n 70 procent van de fietsen weer opgehaald door de eigenaar. De overige fietsen gaan naar een opkoper. Wil je je fiets ophalen in het fietsendepot, dan kost je dat € 13,55.

Die prijs is niet gelijk aan de totale kosten van het verwijderen, vervoeren en opbergen van de fiets. Maar zou de gemeente die werkelijke prijs ervoor vragen, dan zou volgens Inge niemand z’n fiets meer komen ophalen. Zo kost de fietshandhaving de gemeente alleen maar geld, winst wordt er zeker niet gemaakt.

Weghalen

Hoe kan je er nu voor zorgen dat je fiets niet wordt weggehaald? "Daar is de burger zelf bij", aldus Inge. Je moet goed kijken waar je je fiets parkeert. Dus niet voor een nooduitgang, niet voor een brandblusser en niet op een blindengeleidestrook (te herkennen aan de grijze, geribbelde tegels op de grond).

De brug voor TivoliVredenburg is een lastige, daar mag je je fiets niet aan vast maken omdat de brug de blindengeleidestrook over neemt. Dat is voor blinden en slechtzienden een logisch gegeven, maar voor anderen soms lastig te begrijpen.

Verder wordt er bij het station streng gecontroleerd op het feit dat ze niet buiten de vakken staan, die zijn er immers niet voor niets. In de binnenstad zijn ze echter veel minder streng.

Vredenburg

Zolang er nog een auto door kan waar dat nodig is en de stoep 80 centimeter breed blijft, mag je je fiets er parkeren. Dus wanneer er geen markt is, mag dit gewoon op het Vredenburg. Ook mag je je fiets langs de Oudegracht neerzetten, of voor de Bijenkorf. "Dat wordt gedoogd, mits je je fiets niet op de laad- en losplaats voor vrachtwagens neerzet. Parkeer je hem daar dichtbij, dan loop je natuurlijk het risico dat je fiets in de prak wordt gereden door de vrachtauto’s zelf."

Je kunt je fiets dus eigenlijk op heel veel plekken gewoon parkeren. "Ja, eigenlijk valt het allemaal wel mee", zegt Inge tevreden. "Het gaat ons niet om het fietsen verwijderen zelf, het liefst halen we ze natuurlijk niet weg." Wil je nu echt zeker zijn van een veilige plek? Zet hem dan in één van de stallingen in de stad. "Dat blijft gewoon het makkelijkst, ook voor ons!"

Mail de redactie

Mail de redactie
Heeft u tips of opmerkingen over het regionale nieuws op NU.nl? Mail dan de redactie op:
Tip de redactie