Achtergrond: Razendsnel 5G-internet is voorlopig nog een toekomstdroom

Tijdens het Mobile World Congress (MWC) in Barcelona praten providers, netwerkbouwers en onderzoekers elk jaar weer meer over 5G. De opvolger van 4G komt langzaam in beeld, maar is voor consumenten nog erg ver weg.

Van smartphones tot pacemakers en zelfrijdende auto's: in het volgende decennium moeten ze allemaal een verbinding met een 5G-netwerk krijgen.

Twee jaar geleden presenteerde de Next Generation Mobile Networks Alliance (NGMN) in Barcelona zijn visie op 5G: een netwerk met superhoge snelheden en extreem lage reactietijden.

Deze week werd die visie nog steeds veelvuldig aangehaald. "Ik denk dat er gave nieuwe applicaties zullen ontstaan", zei technisch directeur Hossein Moiin van Nokia. "Een verkeersleiding voor drones zou zo'n idee kunnen zijn."

In een nieuw document van de 5G Infrastructure Public Private Partnership (5G PPP), een samenwerkingsverband tussen de Europese Commissie en de telecomindustrie, wordt 5G bestempeld als sleuteltechnologie die "de vierde industriële revolutie" gaat ontketenen. Onder meer de gezondheidszorg, media, autoindustrie en energiesector moeten door 5G op hun kop worden gezet.

Experimenten

Maar 5G blijft vooralsnog een concept en geen concrete technologie. Experimenten met mogelijke 5G-technologieën zijn nog kleinschalig en in een beginnende fase. Vermoedelijk zullen verschillende mogelijkheden later dit jaar voor het eerst buiten het laboratorium worden getest, onder meer in het Groningse dorp Loppersum.

Op MWC pronken verschillende bedrijven al wel met apparatuur die zorgt voor extreem hoge datasnelheden. Maar het blijft onduidelijk of en hoe deze nieuwe technologieën precies in de echte wereld kunnen worden ingezet.

Dat heeft vooral te maken met de frequentiebanden waar ze gebruik van maken. 4G-netwerken hebben relatief lage frequenties van 800 MHz, 1,8 GHz en 2,6 GHz. Met name de laagste frequentie is geschikt om grote gebieden van dekking te voorzien, en om muren te doordringen.

Nieuwere wifi-routers verspreiden hun signaal vaak ook op de 5 GHz-band, waarmee het al moeilijker wordt om door muren te zenden. Mensen met een groot huis moeten doorgaans meerdere wifi-zenders installeren.

Kostbaar

Voor hun supersnelle 5G-technologieën zetten bedrijven nog veel hogere frequenties in. T-Mobile toonde een data-overdracht van 70 Gbps, ruim tweehonderd keer zo snel als huidige 4G-netwerken, op een frequentie van 70 GHz. Een basisstation van Nokia gebruikt een frequentie van 74 GHz en Qualcomm demonstreerde een technologie op de relatief lage 28 GHz-frequentie.

De Amerikaanse chipmaker belooft buitenshuis een bereik te kunnen bieden tot maximaal 150 meter van het basisstation, relatief ver omdat ook gebruik kan worden gemaakt van de reflecties van het signaal via omliggende gebouwen. De technologie zal vermoedelijk in stadscentra bruikbaar zijn, maar wordt daarbuiten waarschijnlijk te kostbaar.

Bruce Rodin, hoofd draadloze technologie bij de Canadese provider Bell Mobility, zei dan ook dat het voorlopig nog niet haalbaar zal zijn om auto's constant met een 5G-netwerk te verbinden, zodat ze razendsnel met elkaar kunnen communiceren om ongelukken te voorkomen.

Hij denkt dat zelfrijdende auto's voorlopig altijd moeten kunnen rekenen op een menselijke bestuurder als back-up. "Volledig autonoom rijden zal waarschijnlijk in 2022 nog niet gebeuren, maar misschien wel enige tijd later."

Uitrol

Uiteindelijk moet het 5G-netwerk een verzameling van verschillende technologieën op verschillende frequenties worden. Maar welke technologieën precies zullen worden gekozen en wanneer een 5G-netwerk kan worden uitgerold is nog onduidelijk.

Ontwikkelaars van 5G-apparatuur zijn optimistisch over de toekomst van 5G. Nokia denkt dat sommige providers al in 2017 netwerken gaan opbouwen die '5G-ready' zijn, ook al zijn de standaarden dan nog niet rond. Ericsson denkt dat over vijf jaar al 150 miljoen mensen een 5G-abonnement hebben, zo meldt Reuters.

Eurocommissaris Günther Oettinger (digitale economie) herhaalde deze week de ambitie om 5G-netwerken in 2020 uit te rollen in Europa. Zuid-Korea wil al twee jaar eerder een 5G-netwerk beschikbaar maken tijdens de Olympische Winterspelen in het land, al gaat het dan waarschijnijk om een beperkt testnetwerk.

Echt vertrouwen in de ambitieuze tijdlijn lijkt onder de providers vooralsnog te ontbreken. Toen een panel van acht providerbazen op de NGMN-persconferentie werd gevraagd wie daadwerkelijk dacht dat hun provider in 2020 al 5G zou aanbieden, gingen er geen handen omhoog. Toen de vraagsteller probeerde door te vragen, werd hij snel onderbroken door de gespreksleider.

In Nederland werd het eerste 4G-netwerk pas beschikbaar in 2013, zes jaar na de eerste tests met de technologie en negen jaar nadat de standaard werd voorgesteld door de Japanse provider NTT Docomo.

Analist Thomas Husson van marktonderzoeker Forrester noemt 5G dan ook als een onderwerp dat op MWC 'over-hyped' is: "Laten we eerlijk zijn, 5G gaat in de komende vijf jaar totaal geen impact hebben op consumenten."

Lees meer over:
5G