Relatief veel bekeerlingen onder Nederlandse jihadgangers

Relatief veel van de Nederlandse jihadgangers die sinds 2012 afreisden naar Syrië en Irak zijn bekeerlingen, blijkt uit een databank. Hun percentage, 17 procent, is zeven keer zo groot als het percentage bekeerlingen in de hele Nederlandse moslimgemeenschap.

Het bestand bevat profielen van 207 van de 280 Nederlanders die volgens de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) tot juni 2017 naar conflictgebieden afreisden.

Een groot deel (45 procent) van de jihadgangers heeft een Marokkaanse afkomst. Een veel kleiner deel is Turks-Nederlands (10 procent). De gemiddelde leeftijd is 23 jaar. De meeste strijders vertrokken eind 2012, in het najaar van 2013 en in de zomer van 2014, vlak nadat Islamitische Staat een kalifaat uitriep.

De databank werd samengesteld door Reinier Bergema, onderzoeker bij het The Hague Centre for Strategic Studies, meldt de Volkskrant. Hij werkte daarbij samen met terrorismeonderzoeker Marion van San van de Erasmusuniversiteit. Ze maakten gebruik van openbare gegevens (zoals reguliere en sociale media), juridische en overheidsdocumenten en interviews met onderzoekers, familie, docenten en vrienden van Syriëgangers en voormalige jihadisten.

Vijftig terugkeerders

Tot nu toe zijn er vijftig jihadisten teruggekeerd naar Nederland. Zij worden in de gaten gehouden door de politie en de AIVD, maar hebben volgens de NCTV nog geen aanstalten gemaakt over te gaan tot geweld. De coördinator waarschuwt wel dat die situatie kan veranderen als de instorting van het 'kalifaat' van Islamitische Staat in Irak en Syrië zich voortzet. Dan bestaat de kans dat de meest geharde IS-strijders terug naar Nederland komen. Zelfs vrouwen en kinderen kunnen dan worden ingezet bij aanslagen. 

Het Openbaar Ministerie (OM) bereidt zich voor op zo'n golf van terugkeerders door strafdossiers aan te leggen van ongeveer 240 jihadgangers, inclusief strijders die mogelijk al gesneuveld zijn. Het OM wil jihadgangers het liefst al voor hun aankomst in Nederland bij verstek veroordeeld krijgen. Zo moet worden voorkomen dat zij tussentijds moeten worden vrijgelaten, omdat de bewijzen nog niet zijn verzameld.

Aanwezigheidsrecht

De rechtbank in Rotterdam denkt daar anders over dan het OM. Eind juni werden de strafzaken tegen tien mannen die zich in het conflictgebied in Syrië of Irak bevinden aangehouden voor nader onderzoek. Volgens de rechtbank hebben zij het recht om bij hun eigen proces aanwezig te zijn. Begin volgend jaar wordt opnieuw bekeken of de zaken doorgang kunnen vinden.

Tip de redactie