D66 wil lokaal meer inspraak

AMSTERDAM - Na forse verliezen bij de vorige lokale en nationale verkiezingen heeft D66 de wind weer in de zeilen. Partijleider Alexander Pechtold ziet kansen voor zijn partij, die inspraak van burgers en ondernemers hoog in het vaandel heeft staan. "Betrek mensen bij het bestuur van de gemeente."

Op welke thema's zet D66 in deze gemeenteraadsverkiezingen?

Wij willen vooral laten zien dat D66-bestuurders beter en vaker luisteren naar wat er leeft in de samenleving. In Nederland gaat dat vaak over inspraak, maar is dat nou ook wel invloed? Betrek je mensen wel bij het bestuur van je gemeente? Ik heb zelf vijftien jaar in lokaal bestuur gezeten en daar merk je nog wel eens dat colleges wat op zichzelf aan het besturen zijn.

Hoe wilt u die meer directe democratie vormgeven?

Ik hoorde Carmen Hoogeveen, de D66-lijsttrekker in Emmen, zeggen 'beginspraak'. Ik vond dat wel een mooi woord. Probeer als wethouder eens voordat je die ideeën helemaal hebt uitgewerkt en voordat je die mooie glossy's gedrukt hebt, met bewoners en ondernemers te gaan praten. En neem dat vanaf het begin mee als inspraak.

Dan heb je nog steeds de verantwoordelijkheid om uiteindelijk als wethouder een besluit te nemen en als raad om dat te controleren, maar neem mensen mee in je visie. Dat zorgt voor veel minder tegenstand en dan zullen mensen ook heel positief gaan meedenken.

Wat wilt u nog meer doen lokaal?

Wij willen zaken die wij oneerlijk vinden, aanpakken. Bijvoorbeeld bij de alleenwonenden. Als je kijkt naar afvalstoffenheffingen, met name in grote steden, dan zie je dat een alleenwonende zo'n tweehonderdvijftig tot driehonderd euro betaalt, terwijl een gezin met vier of vijf kinderen maar een paar tientjes meer betaalt.

Als je dat dan omrekent naar het aantal gezinsleden, dan kom je tussen de zestig en tachtig euro per gezinslid uit. Een alleenwonende betaalt wel tot vijf keer zoveel als een lid van een groot gezin.

Welk principe ligt hieraan ten grondslag?

D66 wil vooral leefvorm-neutraal beleid. Veel overheidsbeleid, met name van het laatste kabinet, stelt het gezin centraal. Wij vinden dat mensen als individu moeten worden benaderd en dat ze niet moeten worden benadeeld wanneer ze door omstandigheden alleen zijn. Dat kan komen doordat ze weduwe of weduwnaar zijn geworden, maar het kan ook een heel bewuste keuze zijn. Ook gemeenten dienen daar meer rekening mee te houden.

Hoe groot is die groep alleenwonenden?

We hebben in dit land nu tweeëneenhalf miljoen alleenwonenden en dat aantal neemt nog steeds toe. De verwachting is dat het er over vijftien jaar drieëneenhalf miljoen zullen zijn. Het is dus een grote groep, maar ook een groep die niet snel naar voren komt in de cijfers en die ook niet sterk verenigd is in actiegroepen of belangengroepen.

Is het ook een meer vermogende groep?

Het is een hele diverse groep. De overheid zou er veel meer rekening mee moeten houden dat die mensen al veel bijdragen: ze betalen mee aan bijvoorbeeld het onderwijs en aan de kinderopvang. Dat mag ook verwacht worden in een samenleving, maar andere regelingen, zoals huurtoeslag, zorgtoeslag en afvalstoffenheffingen kunnen wel wat eerlijker verdeeld worden.

Is dat in meer gemeenten zo oneerlijk verdeeld?

Ja, je ziet dus dat in heel veel gemeenten een soort basistarief is ongeacht hoe je woont en dat het deel dat daar voor extra gezinsleden bovenop komt een heel klein deel is. Daardoor kom je tot rare getallen.

Welk gemeenten zijn voor jullie belangrijk?

D66 hoopt vooral dat we in de steden waar we al goed zitten het aantal zetels - soms twee of drie - weten te verdubbelen. Maar de gemeenten waar we de afgelopen vier jaar niet vertegenwoordigd zijn geweest, zijn ook heel belangrijk, daar willen we nu terugkomen.

Heeft u een voorbeeld?

Drenthe is een voorbeeld. Dat bestaat uit elf gemeenten en daar hebben we nu een paar raadszetels in de hele provincie. In die elf gemeenten staat nu overal een D66-lijst klaar. Ik zou toch verwachten dat we overal wel één, twee, misschien zelfs drie zetels halen. Op die manier kan D66 ook in provincies buiten de Randstad haar geluid straks goed laten horen.

U bent al een paar jaar in gevecht met de PVV, die net als TON voor het eerst meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen. Wat verwacht u daarvan?

Ik denk dat dat beperkt zal zijn. Wilders doet maar in twee gemeenten mee, Verdonk in iets meer. Ik denk niet dat het electorale concurrenten van D66 zijn.

Met welk resultaat bent u tevreden?

We hebben bij de lokale verkiezingen ingezet op verdubbeling. Er staan nu 3400 D66'ers klaar op lijsten in het hele land. Meer dan 80 procent van de Nederlanders kan daarmee op D66 stemmen.

We willen de partij de komende jaren samen verder opbouwen. D66 is een partij die veel inspraak aan de leden geeft op onderwerpen als bijvoorbeeld het terugdringen van de staatsschuld en het begrotingstekort. Dat wil ik samen met een partij doen, samen met actieve leden.

Tip de redactie