Europese Unie dreigt met opschorten stemrecht Polen

Als Polen maatregelen neemt om rechters van het hooggerechtshof te ontslaan, zal de Europese Commissie onmiddellijk artikel 7 inroepen. Dat zei vicevoorzitter Frans Timmermans woensdag in Brussel.

Dit artikel kan ertoe leiden dat Polen wegens schending van de rechtsstaat het stemrecht bij besluitvorming in de EU kwijtraakt. Deze maatregel is nog nooit eerder ingezet en staat bekend als de 'nucleaire optie'.

Timmermans zei ook dat hij een brief naar de Poolse regering heeft gestuurd met aanbevelingen om omstreden nieuwe wetgeving, die regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) enorme invloed geeft op het rechtssysteem, in lijn te brengen met EU-wetgeving. Warschau krijgt hiervoor een maand.

''Het is tijd dat Polen de onafhankelijkheid van het Grondwettelijk Hof herstelt en de wetten die de rechterlijke macht hervormen intrekt of in overeenstemming brengt met de Poolse grondwet en EU-normen voor rechterlijke onafhankelijkheid", zei hij.

In Polen reageerde de regeringswoordvoerder meteen. ''Wij gaan niet akkoord met welke chantage ook door EU-ambtenaren", zei hij tegen het Poolse persbureau PAP. Volgens minister van Europese Zaken Konrad Szymansk zijn ''de twijfels van de commissie over de hervorming van het Poolse rechtssysteem ongerechtvaardigd".

Wetsvoorstellen

De stellingname van de EU volgt op de stemming van de Poolse Senaat afgelopen vrijdag. Daarbij werd ingestemd met vier nieuwe wetsvoorstellen die de nationaal-conservatieve (PiS) in staat zouden stellen om stevigere politieke controle over de rechterlijke macht te krijgen.

Een van de voorstellen zou het politici mogelijk maken om de rechters van het Hooggerechtshof te vervangen. 

President Andrzej Duda gebruikte daarop zijn veto-recht voor twee van de drie wetten, waaronder die van het hervormen van het Hooggerechtshof. Ze zouden leiden tot een onderdrukkend systeem en het land zou er verder verdeeld door worden. Wel was Duda het er mee eens dat het Poolse rechtssysteem aan verandering toe is.

Timmermans herhaalde dat Brussel bereid is tot een constructieve dialoog met de Poolse regering. Hij ''verwelkomt" het veto van Duda, maar de zorgen blijven. ''Twee wetten zijn wel getekend", aldus Timmermans. Zodra de omstreden wetgeving is gepubliceerd begint hij een procedure wegens inbreuk op de EU-regels, zei hij.

Lees meer over:
Tip de redactie