Irritatie Rutte en Buma over houding Pechtold in formatie

VVD-leider Mark Rutte en CDA-leider Sybrand Buma zijn niet te spreken over de houding van D66-leider Alexander Pechtold in het mislukte verkenningsgesprek tussen D66 en ChristenUnie.

"Zo bouw je geen vertrouwen op", zei Buma dinsdag in het debat over de stand van zaken van de formatie. Bij Rutte heeft de mislukte verkenning de wenkbrauwen doen optrekken.

Na de mislukte formatiepoging tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks zag informateur Edith Schippers nog maar een optie voor een meerderheidscoalitie. Die zou moeten bestaan uit het zogeheten motorblok (VVD, CDA en D66) en de ChristenUnie.

Verkenning

Maar tot formatieonderhandelingen is het niet gekomen. Pechtold en ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers kwamen er in een verkennend gesprek onder leiding van Schippers samen niet uit. De inhoudelijke verschillen tussen de partijen bleken te groot. 

Zo staan de sociaal-liberalen en de christenen lijnrecht tegenover elkaar als het gaat om medisch-ethische thema’s. Ook zou een coalitie met de ChristenUnie leunen op een te krappe meerderheid van één zetel in beide Kamers.

Eisen

Volgens Buma komt er een beeld naar voren dat D66 eisen vooraf stelde. Pechtold in een reactie: "U zat niet aan tafel." 

Volgens de D66-leider heeft hij geen eisen of voorwaarden vooraf gesteld, maar heeft hij de verschillen tussen de partijen verkend. "Het was geen kennismakingsgesprek. Naar mijn beste weten waren alle deelnemers op de hoogte dat het ging over de inhoud."

Segers gaf aan dat het gesprek in zijn perceptie het karakter van een "pre-onderhandeling" kreeg wat volgens de CU-leider samen met de VVD en CDA had moeten plaatsvinden. Tegelijkertijd constateert hij dat D66 en CU samen niet is gelukt om eruit te komen. Wel blijft Segers beschikbaar om de gesprekken te hervatten.

Impasse

De Kamer debatteert dinsdag verder over het eindverslag van de verkenning van informateur Schippers. Sinds de mislukte formatiepoging met GroenLinks verkeert de formatie in een impasse die maar niet doorbroken kan worden. 

Verschillende combinaties van partijen zijn niet mogelijk omdat een of meer partijen blokkades hebben opgeworpen. De SP wil niet met de VVD, PvdA vindt dat andere partijen verantwoordelijkheid moeten nemen en D66 en ChristenUnie zijn er samen niet uitgekomen. De PVV wordt door de grote partijen uitgesloten, omdat de ideeën van Wilders in strijd zouden zijn met de rechtstaat.

Andere combinaties

VVD en CDA deden in het debat een beroep op alle partijen om open te staan voor andere combinaties dan de eigen voorkeurscoalitie. Vorige week lieten Rutte en Buma weten open te staan voor een hervatting van de gesprekken met GroenLinks, maar dan zou Jesse Klaver geen voorwaarden vooraf moeten stellen.

Klaver zei op zijn beurt ook opnieuw te willen praten, maar dan zouden Rutte en Buma in zijn richting moeten bewegen op het thema migratie.

Tjeenk Willink

Ondanks de patstelling ziet Schippers beweging, maar dan moeten de partijen niet zo rigide vasthouden aan hun eigen voorkeurscoalities. Zelf zal zij de volgende fase van de formatie niet begeleiden. Zij heeft minister van Staat Herman Tjeenk Willink naar voren geschoven om de formatie vlot te trekken. De Kamer heeft dat voorstel overgenomen.

Tjeenk Willink gaat proberen zonder "vooropgezette bedoelingen en inzichten" een regering te vormen. De minister van staat zei dat dinsdagavond op het Binnenhof. Hij gaat woensdag aan de slag. "Ik heb de formatie van grote afstand gevolgd als geïnteresseerde burger." Hij zei dat hij ook zelf niet had gedacht nog eens terug te keren als informateur. "Het is zoals het is."

Lees meer over:
Tip de redactie