Formatie: Waarom Schippers toch bij D66 en ChristenUnie uitkomt

Na een weekend van reflectie en een dag van nieuwe verkenningen is informateur Edith Schippers tot de conclusie gekomen dat een kabinet met de VVD, CDA D66 en ChristenUnie de enige combinatie is waarin verder kan worden gepraat over de vorming van een nieuw kabinet. Hoe is Schippers hier maandag toe gekomen?

Nadat de formatie-onderhandelingen tussen de VVD, CDA, D66 en GroenLinks vorige week klapten, raakte de formatie in een impasse. Een combinatie van partijen die tot een werkbare meerderheid in het parlement kon komen was op verschillende manieren niet mogelijk.

Even rust, moet Schippers gedacht hebben. Ze riep de partijleiders op om dit weekend ook nog eens goed na te denken over de blokkades die zij hebben opgeworpen en met nieuwe voorstellen te komen.

Maandag spraken de partijen weer met Schippers. 

Geen nieuwe inzichten voor Rutte

VVD-leider Mark Rutte bleek na het weekend niet tot nieuwe inzichten te zijn gekomen. Hij blijft streven naar een vierpartijencoalitie met een meerderheid in de Tweede en Eerste Kamer.

Naast het 'motorblok', bestaande uit VVD, CDA en D66, komen wat hem betreft de SP, PvdA of de ChristenUnie in beeld als vierde partij. Een voorkeur voor een van deze partijen spreekt hij niet uit.

Buma wil dat partijen over hordes springen

Ook het CDA wil een meerderheidskabinet bestaande uit een coalitie van vier partijen. Welke partijen daar deel van moeten uitmaken, laat hij in het midden.

Buma heeft partijen die blokkades hebben opgeworpen, opgeroepen om deze obstakels naast zich neer te leggen en in ieder geval aan de onderhandelingstafel te schuiven. "Mijn oproep aan iedereen is om over deze hordes heen te springen", aldus Buma.

Tot meer nieuwe inzichten heeft het weekend van reflectie voor Buma niet geleid.

D66 wil coalitie met SP en PvdA

Alexander Pechtold deed maandag opnieuw een beroep op de SP en de PvdA. Vorige week stelde de D66-voorman voor om de SP of de PvdA als vierde coalitiepartner toe te voegen aan het motorblok, maar dat kwam hem op een resoluut nee te staan van zowel Emile Roemer (SP) als Lodewijk Asscher (PvdA). Met een nieuw voorstel voor een vijfpartijencoalitie met de SP én PvdA probeert hij Roemer en Asscher wel aan boord te krijgen.

Een samenwerking met de ChristenUnie ziet Pechtold nog steeds niet zitten. Met 76 zetels in de Tweede Kamer en 38 zetels in de Eerste is die meerderheid fragiel.

SP wil Buma als premier

Als het aan Roemer ligt, komt er ook geen coalitie met het motorblok én de PvdA en SP. Dat zou "voor iedere linkse partij neerkomen op politieke zelfmoord", zei de SP'er. Roemer heeft de VVD bovendien al uitgesloten. 

De SP-leider blijft geloven in een coalitie zonder de liberalen, maar met Buma als premier. Een centrum-links kabinet met het CDA, D66, GroenLinks, SP, PvdA en ChristenUnie of PvdD, zou volgens hem de oplossing zijn om de patstelling te doorbreken. Buma voelt echter niets voor dat voorstel.

PvdA blijft in oppositie

Ook Asscher is na het weekend niet van gedachte veranderd. Hij blijft erbij dat er geen serieuze poging is gedaan door de VVD, CDA, D66 en GroenLinks om er samen uit te komen. Zijn partij voelt zich na de verkiezingsnederlaag van 29 zetels niet geroepen verantwoordelijkheid te nemen. Dat heeft de PvdA vier jaar geleden al gedaan, zegt Asscher. Aanschuiven bij het motorblok zit er wat hem betreft niet in.

ChristenUnie wil praten over 'ingewikkelde onderwerpen'

De ogen richtten zich vervolgens toch weer op de ChristenUnie. Van CU-leider Gert-Jan Segers is bekend dat hij wil praten, maar alleen als hij ook een gewenste onderhandelingspartner is.

De vraag is of hij zich wel zo gewenst voelt aan een tafel waar ook D66 aanschuift. Pechtold heeft de afgelopen dagen namelijk geen moment onbenut gelaten om zijn weerzin tegen een coalitie met de ChristenUnie uit te spreken. De minimale meerderheid in beide Kamers is voor Pechtold ongewenst en in de kwestie rond voltooid leven staan de partijen lijnrecht tegenover elkaar.

Segers wil de gesprekken echter open ingaan. "Alles ligt op tafel, ook heel ingewikkelde onderwerpen en vervolgens moet je zien waar je uitkomt", aldus de leider van de ChristenUnie. Of hij ook zo open staat voor gesprekken over 'voltooid leven', zei hij echter niks. 

Hoe nu verder?

Dinsdagochtend zullen de fracties van D66 en de ChristenUnie zich op het voorstel van Schippers beraden. Als er groen licht wordt gegeven, zal de informateur in de middag haar verslag van de verkenning naar de Tweede Kamer sturen. Daar wordt dan waarschijnlijk woensdag over de bevindingen van Schippers gedebatteerd.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie