Campagne-update: Slotdebat pittig einde aan slopende campagne

In deze dagelijkse campagne-update lees je alles wat je moet weten over de campagne voor de verkiezingen op 15 maart.

Na een maandenlange, slopende campagne - die eigenlijk al in de zomer begon - draait het vandaag om de vraag wie er wint of verliest, wie er premier wordt en welke coalitie er gevormd kan worden.

Er wordt vandaag geen campagne meer gevoerd. Voor de heren en dames lijsttrekkers is het een tergende dag wachten tot de eerste exitpoll wordt gepresenteerd om 21.00.

In de laatste Peilingwijzer ligt de VVD duidelijk voorop. De partij won afgelopen dagen bij de meeste peilingen iets, maar profiteert vooral van het terugzakken van de PVV.

Houdt deze trend aan bij het bekend worden van de eerste uitslagen dan zou het weleens relatief vroeg duidelijk kunnen zijn. 

In 2010 en 2012 was het pas diep in de nacht duidelijk wie de winnaar was. Ook toen trok de VVD van Mark Rutte aan het langste eind.

Bij het CDA, de PVV en D66 hopen ze nog steeds op een verrassing. Mocht de PVV de grootste worden dan is het onwaarschijnlijk dat Wilders kantoor zal gaan houden in het Torentje. Niemand wil met hem regeren.

No way

Op de laatste campagnedag maakten diverse lijsttrekkers gebruik van het lentezonnetje om de laatste zieltjes te winnen.

Gevraagd of dit de laatste verkiezingen zijn als lijstrekker voor Emile Roemer als de uitslag tegenvalt antwoordt hij: "No way".

Alexander Pechtold rekent er nog steeds op dat zijn partij de grootste kan worden. "Alles is mogelijk in de laatste 24 uur", aldus de D66-leider. "Als je aan sport meedoet ga je niet voor brons, dan ga je voor goud."

Bekijk het verslag hier.

Slotdebat

Bij het NOS-slotdebat was het gisteren alles of niets voor de verschillende lijsttrekkers. Nadat eerst de kleine partijtjes het voorprogramma verzorgden was het daarna tijd voor de grote jongens.

In totaal waren het acht duelletjes, door loting bepaald en met door de lijsttrekkers zelf gekozen stellingen.

Wat viel het meest op?

Voor het eerst in deze campagne kreeg PvdA-leider Lodewijk Asscher de kijkers op het puntje van hun spreekwoordelijke stoel.

Zijn tirades tegen SP-leider Roemer, die in zijn ogen alleen maar aan de zijkant staat te brullen, en PVV-leider Wilders verrasten de tegenstanders.

De belangrijkste passages:

Asscher vs Wilders

Wilders: "Gaat het goed met u?"
Asscher: "Zeker."
Wilders: "Ik dacht, waar heb ik dat eerder gezien. Dat is de slogan van de heer Kuzu. Praat u namens de restanten van de PvdA of van de heer Kuzu?"
Asscher: "Uw boodschap is minder, minder. Dat zal ik nooit accepteren. Ik zal nooit accepteren dat de verpleegkundige met een hoofddoek, die mensen liefdevol verzorgt, door u beledigd wordt."
Wilders: "Hou op met die woodstockteksten van mensen die urenlang aan een waterpijp hebben gezeten. Uw partij zorgt ervoor dat mensen zich een vreemde voelen in eigen land."
Asscher: "Uw stelling is: 'Nederland weer van ons'. Maar niet van de rechters die niet onafhankelijk zijn, niet de journalisten, niet de Marokkanen. Dat is een piepklein Nederland. Alleen op de wereld met Geert."
Wilders: "Als er Turken in Rotterdam hadden gestaan met Nederlandse vlaggen was Nederland van ons geweest. Die Turken daar zijn Asscherturken."
Asscher: "De orde werd hersteld door iemand die van u geen Nederlander mag zijn, de heer Aboutaleb. U bent verantwoordelijk voor tienduizend boze tweets, maar nul oplossingen."

Roemer vs Asscher

Roemer: "De afgelopen jaren heeft u de hele zorg afgebroken. Voor 10 miljard bezuinigd, 70.000 banen verdwenen."
Asscher: "U doet wat u altijd doet: 100 procent SP, anders is het 'nee'. U geeft een rekening door naar de volgende generatie van 21 miljard."
Roemer: "Ik had graag met u opgetrokken in een ander kabinet."
Asscher: "Wij hebben het meest genivelleerd sinds Den Uyl. In die tijd hebben we de uitkering niet verlaagd, de AOW beschermd. Al die tijd heeft u aan de kant gestaan om alleen commentaar te geven. U bent een soort Johan Derksen. Mopperig, grappig, maar altijd vanaf de tribune. Ik nodig u uit: kom van uw morele superioriteit af, maak vuile handen."

Buma vs Klaver

Buma: "Als kleine partijen praten over inkomensgelijkheid weet je al wie er gaan betalen: de hardwerkende Nederlander. Het nivelleringsfeest van Hans Spekman."
Klaver: "Het is niet waar. U kiest er voor om mensen die meer dan een ton verdienen er tien keer meer bij krijgen dan een postbezorger, thuiszorgwerker of conciërge."

Pechtold vs Buma

Pechtold: "U zat in een kabinet dat op veiligheid heeft bezuinigd. Toen we uit de crisis kwamen hielpen wij om bezuinigingen terug te draaien. U zei: ik doe niet mee."
Buma: "We moeten de diensten bevoegdheid geven om in te grijpen. Daar bent u steeds tegen. Altijd tegen. Ik geef toe: ik heb niet bij Rutte op schoot op het torentje gezeten. Daar ben ik trots op."

Rutte vs Klaver

Klaver: "Het is cynisch dat Rutte trots is op de deal met Turkije. Voor 3 miljard is hij erin geslaagd om mensen vast te houden in Syrië, waar ze nog steeds de dood vinden. Dit was een excuus om weg te kijken."
Rutte: "Met uw beleid zitten we straks met tienduizenden asielzoekers extra. Iedereen voelt dat de samenleving dit niet aan kan. Het is leiderschap dat je zorgt voor opvang in de regio."

Wilders vs Segers

Wilders: "De islam is de grootste bedreiging van Nederland. Het is een existentieel probleem. Islam en vrijheid gaat niet samen."
Segers: "Je kunt niet de vrjiheid verdedigen door die in te perken."
Wilders: "Als je politiek correct blijft denken help je onze rechtsstaat om zeep. Omdat de islam en vrijheid niet samengaan."
Segers: "Hoe denkt u die strijd te winnen met een koranverbod en de grenzen af te sluiten met prikkeldraad."
Wilders: "Ik snap niet dat uw partij zich niet zwaarder verzet. Juist de christenen zullen het eerste slachtoffer zijn."

Agenda

Om 21.00 zal er direct na het sluiten van de stembussen een eerste exitpoll worden gepubliceerd. Die geeft een belangrijke indicatie van de einduitslag.

Daarna zullen geleidelijk de eerste resultaten binnendruppelen. Als het verschil meerdere zetels is kan mogelijk in het begin van de nacht al een winnaar worden uitgeroepen. 

Indien het toch spannend is, zoals bijvoorbeeld in 2010, kan dat een eeuwigheid duren. Toen durfde Rutte pas diep in de nacht de overwinning op te eisen.

De peilingen

Hieronder de actuele peiling van de Peilingwijzer, het gemiddelde van de diverse peilingen. De getallen geven de marge aan in het aantal zetels. Tussen haakjes de stand van de vorige Peilingwijzer.

VVD 24-28 (24-28)
PVV 19-22 (20-24)
CDA 19-21 (18-20)
D66 17-19 (17-19)
GroenLinks 16-18 (16-18)
SP 14-16 (14-16)
PvdA 10-12 (11-13)
50Plus 3-5 (4-6)
ChristenUnie 5-7 (5-7)
SGP 2-4 (2-4)
PvdD 4-6 (4-6)
Denk 1-3 (0-2)
VNL 0-1 (0-1)
Forum voor democratie 1-3 (0-2)
Piratenpartij 0-1 (0-1)
 

Wil jij elke week een update van alles wat je móet weten over de politiek op het Binnenhof? Meld je dan hier aan voor de 1848 Factsheet van 1848.nl.

Wil jij bij belangrijk nieuws in aanloop naar de verkiezingen een pushbericht ontvangen? Klik dan hieronder (in de NU.nl-app) op de filter 'Verkiezingsalert' en kies Mijn nieuws + pushbericht

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie