Europees Parlement wil bindend pact over democratie

Alle landen van de Europese Unie moeten elk jaar worden beoordeeld of ze zich wel aan de Europese normen voor democratie voldoen. Een voorstel daarover is dinsdag door het Europees Parlement met ruime meerderheid aangenomen.

''We moeten structureel aandacht hebben voor de waarborging van de democratie, rechtstaat en grondrechten in alle lidstaten en de EU-instellingen”, zei europarlementariër en initiatiefneemster Sophie in ’t Veld (D66). 

Ze wil dat de Europese Commissie een bindend pact opstelt voor zaken als onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, mediavrijheid of homorechten.

Nu is het zo dat de Commissie bij incidenteel ondemocratisch 'wangedrag' regeringen op de vingers tikt.

Polen

Aanleiding voor het voorstel  zijn recente ontwikkelingen in Polen en Hongarije. De Hongaarse premier Viktor Orban ontsloeg onafhankelijke rechters en sloot kritische kranten, de Poolse regering zette het grondwettelijk hof buitenspel.

"Bij het toetreden tot de EU worden kandidaat-landen onder een vergrootglas gelegd. Maar waarom daarna wegkijken?"

Vice-voorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans dreigt met sancties als de Polen niet een aantal Brusselse eisen inwilligen om de rechtstaat te herstellen. Als uiterste middel kan het Poolse stemrecht in de EU worden opgeschort maar dat moet met instemming van andere lidstaten en zal waarschijnlijk niet gebeuren. De commissie moet volgens In ’t Veld meer middelen krijgen om zondaars 'in het gareel' te krijgen.

Experts

Ze stelt voor dat een panel van onafhankelijke experts jaarlijks een rapport opstelt dat tussen het Europees Parlement en nationale parlementen wordt beoordeeld. 'Foute' lidstaten kunnen worden gecorrigeerd, en hardleerse landen krijgen sancties opgelegd.

Timmermans zegt "secuur en positief" naar het voorstel te zullen kijken, maar wel twijfels over de haalbaarheid te hebben.

Moeilijk

"Zo'n rol voor een expertengroep, dat lijkt me juridisch moeilijk." Ook ziet hij niet hoe de situatie in Polen anders kan worden aangepakt. "Dat is eigenlijk niet eens zo'n gecompliceerde affaire, maar ligt politiek erg gevoelig. Maar wij laten deze zaak niet rusten, we gaan ermee door."

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 06.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie