Wiebes weet oppositie niet voor zich te winnen in debat over vertrekregeling

Het schiet bij de voltallige oppositie in het verkeerde keelgat dat staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën) niet wil toegeven dat hij niet 'in control' was bij het uitvoeren van de vertrekregeling bij de Belastingdienst.

De vorig jaar aangekondigde reorganisatie bij de Belastingdienst werd flink duurder omdat de riante vrijwillige vertrekregeling veel populairder bleek dan voorzien.

Tussen de 5.200 en 5.800 ambtenaren hebben zich hiervoor gemeld, terwijl er maar 4.800 werknemers hoeven te vertrekken. Uiteindelijk wordt het budget van 643 miljoen met 70 miljoen euro overschreden.

Bovendien zitten daar alleen al dit jaar ruim duizend 64-plussers bij die ondanks hun naderende pensioen toch 75.000 euro kunnen ontvangen, of een jaarsalaris als dat hoger is dan 75.000 euro.

"Is de staatssecretaris in control geweest en is hij dat nog steeds?", wil D66-Kamerlid Steven van Weyenberg weten.

"Zoals ik 'in control' zie is dat ik steeds weer ingrijp als dat nodig is en dat doe ik. Dat wil overigens niet zeggen dat de Belastingdienst en ik foutloos werken", zegt Wiebes.

CDA

Pieter Omtzigt (CDA) wijst Wiebes erop dat er binnen de Belastingdienst 500 miljoen euro aan de reorganisatie is uitgegeven, zonder dat de bewindsman daarover werd geïnformeerd door zijn ambtenaren. "Dan kun je toch niet volhouden dat je in control bent?"

Elbert Dijkgraaf (SGP) laat weten dat het zou helpen om Wiebes ook in de toekomst te kunnen vertrouwen als hij het niet laat aankomen op een woordenspel en toegeeft dat hij de zaak niet onder controle had. Ook de SP, PVV en ChristenUnie willen dat Wiebes dieper door het stof gaat.

Het maakte Wiebes ook niet geloofwaardiger bij de oppositie dat hij in maart werd geïnformeerd over het feit dat iedereen binnen de Belastingdienst van de regeling gebruik kan maken, terwijl dat voor het personeel al drie maanden eerder duidelijk was.

Ook wilden partijen het pertinent niet hebben dat ambtenaren die met een riante vertrekregeling zijn vertrokken, via de draaideur weer worden ingehuurd mocht dat nodig zijn. Wiebes ziet dat liever ook niet gebeuren en verzekerde de Kamer dat dit geen beleid is, maar absolute garanties hierover zijn volgens hem "ingewikkeld". 

Heel erg mis

De bewindsman gaf toe dat het "heel erg is misgegaan", het een "volstrekt onbeheerst proces is" en dat er onder zijn verantwoordelijkheid "iets helemaal fout is gegaan".

De bewindsman heeft de "hardnekkige cultuur" van autonomie binnen de Belastingdienst onderschat. "De Kamer mag mij erop afrekenen of die cultuur straks is verdwenen, de besluitvorming ordentelijk verloopt en de informele contacten verdwijnen."

Er waren wel controlemechanismen ingesteld die de vertrekregeling in goede banen moest leiden, maar die functioneerden niet goed, blijkt nu. "Ik had harder op die procedures moeten sturen. Dat is een feit", aldus de bewindsman. 

Onderzoek

Het CDA, D66 en ChristenUnie willen dat de Algemene Rekenkamer de vrijwillige vertrekregeling onder de loep neemt, en eis die Wiebes inwilligt. Ook zegt de bewindsman toe om iedere twee maanden een voortgangsrapportage over de voortgang naar de Kamer te sturen.

Het debat liep flink uit en moest worden geschorst omdat de Kamerleden moesten stemmen. Het vervolg staat pas na het herfstreces gepland op 2 november. Daardoor blijft een finaal politiek oordeel van de Kamer over Wiebes' handelen voorlopig uit.

Wiebes heeft al maatregelen aangekondigd om orde op zaken te stellen bij de Belastingdienst. De fiscus wordt in financieel opzicht onder curatele gesteld, een "commissie van wijzen" moet kijken hoe en waarom bepaalde besluiten worden genomen en de organisatiestructuur wordt aangepakt om de autonome cultuur te verbreken.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 06.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie