Aantal nieuwkomers dat slaagt voor inburgering 'zorgwekkend' laag

Het aantal nieuwkomers in Nederland dat het inburgeringstraject succesvol doorloopt, is "zorgwekkend" laag.

Dat schrijft minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken) donderdag in een brief aan de Tweede Kamer. De minister erkent dat de inburgering niet goed verloopt en heeft onderzoek ingesteld. 

Van de 53.000 inburgeraars moeten er nog 47.000 voldoen aan de inburgeringsplicht. Volgens de nieuwe inburgeringswet, die sinds 1 januari 2013 van kracht is, krijgen nieuwkomers drie jaar om het traject met succes af te ronden. 

Van de nieuwkomers uit het eerste kwartaal van 2013 was op 1 april de helft niet geslaagd voor het inburgeringsexamen. Voor deze groep is de termijn bijna of helemaal verstreken. Onderzocht wordt of dat te wijten is aan de inburgeraar of dat zij in aanmerking komen voor een verlening van hun termijn.

'Geen sprake van verlenging'

Wat de VVD betreft kan er geen sprake zijn van een verlenging van de inburgeringstermijn. "Deze cijfers zijn schrikbarend", zegt Kamerlid Malik Azmani tegen NU.nl. "Drie jaar is een redelijke termijn waarin wij vragen om de taal en onze gewoontes te leren zodat je als nieuwkomer snel aan het werk kan en kan meedraaien in de samenleving."

Azmani wijst erop dat er al coulanceregelingen bestaan voor bijvoorbeeld analfabeten. "Dat is terecht, maar voor de rest van de nieuwkomers die besluiten om hier een leven op te bouwen mogen wij een inspanning verwachten." Voor de VVD betekent dit dat het einde verhaal is voor de nieuwkomers die niet slagen voor hun inburgering. Een eventuele bijstandsuitkering moet worden stopgezet en de verblijfsstatus moet niet verlengd worden, vindt de VVD.

PvdA-Kamerlid Ahmed Marcouch vindt de cijfers "alarmerend", maar is het niet met coalitiepartner VVD eens dat inburgeraars die de toets niet halen moeten worden teruggestuurd. "Nederland mag vluchtelingen wettelijk ook niet terug sturen naar oorlogsgebied." Voor mensen die de inburgering echt tegenwerken en wettelijk kunnen worden teruggestuurd, is de PvdA'er niet coulant, "maar mijn ervaring is dat nieuwkomers echt gemotiveerd zijn".

Zelfredzaamheid

Volgens Marcouch moet het probleem veel meer worden gezocht in de opzet van het inburgeringstraject dat "te veel uitgaat van de zelfredzaamheid" van de nieuwkomers. "Het aanbod is karig en werkt niet." Dat vindt ook D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma: "Het systeem is een bureaucratische jungle en gaat volledig uit van de zelfredzaamheid van de statushouder. Voor het kabinet betekent zelfredzaamheid dat inburgeraars en vluchtelingen aan hun lot worden overgelaten."

Als dit beleid zich doorzet, vreest de D66'er "een integratieramp en bijstandsexplosie", vooral nu er een nieuwe groep vluchtelingen uit Syrië, Irak en Eritrea wordt opgevangen in Nederland. Asscher schrijft in de brief dat asielmigranten slechter scoren dan gezinsmigranten. Juist daarom moet de inburgering op de schop, vindt Sjoerdsma: "Het inburgeringstraject deugt niet. De overheid moet ervoor zorgen dat nieuwkomers de taal leren. Dat is de eerste stap om mee te draaien. Anders belanden deze mensen in de bijstand."

Praktijk

Marcouch vindt dat alleen taalonderwijs niet voldoende is. "Inburgeren is meer dan taal. Het gaat er ook om dat we nieuwkomers onderdompelen in onze normen en waarden, onze geschiedenis en onze verworven rechten voor homo's en vrouwen." 

Hij pleit ervoor om de inburgering veel praktijkgerichter te maken door bijvoorbeeld een bezoek aan de lhbt-organisatie COC en stadwandelingen door bijvoorbeeld Amsterdam om stil te staan bij bijvoorbeeld de Hollandsche schouwburg vanwaar Nederlandse joden in de Tweede Wereldoorlog door de nazi's verzameld werden om gedeporteerd te worden naar concentratiekampen. Dat zou inburgeraars meer doen stilstaan bij homo-acceptatie, de holocaust en antisemitisme.

"Nu is het te veel gericht op theorie en is er geen praktijk. Als je wil autorijden, ben je er met een theorie-examen niet klaar voor om achter stuur te zitten", aldus Marcouch.

Donderdag debatteert de Tweede Kamer over het inburgeringstraject.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 06.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie