'Aanpak overheid laaggeletterdheid werkt niet'

De Rijksoverheid doet te weinig om mensen die moeite hebben met lezen, schrijven en rekenen te hulp te schieten. 

In een woensdag verschenen rapport concludeert de Algemene Rekenkamer dat er een "kloof tussen het probleem en de aanpak" van laaggeletterdheid is. "Het is onduidelijk wat het rijksbeleid bijdraagt aan een afname van het aantal laaggeletterden", aldus de Rekenkamer.

Volgens officiële cijfers kunnen 1,3 miljoen mensen in Nederland niet goed genoeg lezen en schrijven. Ze zitten onder vmbo-niveau. Maar het probleem is groter, schrijft de Rekenkamer: wie niet kan omgaan met cijfers of met alledaagse technologie, is ook laaggeletterd. En dan zou het om 2,5 miljoen Nederlanders gaan; een op de vijf volwassenen, terwijl de aanpak van de overheid zich niet op die groepen richt. Bovendien zijn 65-plussers niet meegenomen in de cijfers.

Het kabinet wil dat 45.000 mensen de Nederlandse taal in de komende jaren beter beheersen. Maar het kabinet heeft niet bepaald wanneer iemand precies beter Nederlands beheerst. En daardoor is ook niet duidelijk of het beleid vruchten afwerpt.

'Weerbarstig'

Minister Jet Bussemaker (Onderwijs) zegt in een reactie op het rapport dat laaggeletterdheid een "weerbarstig en complex" probleem is dat niet zomaar is op te lossen. Ze acht het niet waarschijnlijk dat het aantal mensen dat moeilijk kan lezen en schrijven in de komende jaren snel daalt.

Bussemaker had vorig jaar gezegd dat het niet helpt om meer geld uit te trekken. De Rekenkamer ziet dat anders: mede door te weinig geld zijn er volgens de Rekenkamer op sommige plekken wachtlijsten voor taalcursussen.

De minister wil die wachtlijsten aanpakken. Ze zegt dat het mogelijk is om voor hetzelfde geld meer mensen taallessen te geven.

Ambitie omhoog

Marja van Bijsterveldt, voorzitter van de Raad van Toezicht van de stichting Lezen en Schrijven, vindt dat het ambitieniveau "flink omhoog" moet.

Het aantal laaggeletterden neemt toe door vergrijzing, door toestroom van inburgeraars en doordat er nog steeds jongeren met onvoldoende taalvaardigheden van school komen. We bereiken nu simpelweg veel te weinig mensen, het budget is een druppel op de gloeiende plaat. We moeten minimaal 100.000 mensen per jaar scholen om die groei te stoppen”, aldus Van Bijsterveldt.

Zij vindt de Sociaal-Economische Raad (SER) en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) aan haar zijde. "Het aanpakken van laaggeletterdheid is cruciaal om de mensen aan de onderkant van de samenleving erbij te houden. Een begin is gemaakt, maar we moeten nu echt doorzetten en veel meer mensen bereiken om iedereen in de samenleving mee te laten doen als het gaat om werk en opleiding", zegt SER-voorzitter Mariëtte Hamer.

Jantine Kriens (VNG): "Door de decentralisatie van taken krijgen gemeenten nog meer te maken met deze drempel voor mensen om zelfstandig hun zaken te regelen. Bij de aanpak van laaggeletterdheid moet naar het bredere maatschappelijke probleem worden gekeken."

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 06.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie